നിപത്യ മമ ശൃങ്ഗേഷു സുഖം വിശ്രമ്യ ഗമ്യതാമ്। രാഘവസ്യ കുലേ ജാതൈരുദധിഃ പരിവര്ധിതഃ
എന്റെ കുന്നുകളിൽ ഇറങ്ങി വിശ്രമിച്ച് സുഖമായി ഇരിക്കൂ, പിന്നെ യാത്ര തുടരാം; രഘുവംശത്തിൽ ജനിച്ചവരാൽ സമുദ്രം വളർന്നു.
സ ത്വാം രാമഹിതേ യുക്തം പ്രത്യര്ചയതി സാഗരഃ। കൃതേ ച പ്രതികര്തവ്യമേഷ ധര്മഃ സനാതനഃ
രാമന്റെ കാര്യത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സമുദ്രം നിന്നെ ആദരിക്കുന്നു; ഉപകാരം ലഭിച്ചാൽ മറുപടി നൽകണം — ഇതാണ് ശാശ്വതധർമ്മം.
സോഽയം തത്പ്രതികാരാര്ഥീ ത്വത്തഃ സമ്മാനമര്ഹതി। ത്വന്നിമിത്തമനേനാഹം ബഹുമാനാത് പ്രചോദിതഃ
അതിനാൽ, ആ ഉപകാരത്തിന് മറുപടി നൽകാൻ അവൻ നിന്നിൽ നിന്ന് ആദരം അർഹിക്കുന്നു; നിന്നെ മാനിച്ച്, അവൻ എന്നെ വലിയ ആദരവോടെ അയച്ചിരിക്കുന്നു.
യോജനാനാം ശതം ചാപി കപിരേഷ ഖമാപ്ലുതഃ। തവ സാനുഷു വിശ്രാന്തഃ ശേഷം പ്രക്രമതാമിതി
ഈ കുരങ്ങൻ നൂറു യോജന ദൂരം ആകാശം കടന്ന് വന്നിരിക്കുന്നു; അവൻ എന്റെ കുന്നുകളിൽ വിശ്രമിച്ച് ശേഷമുള്ള ദൂരം പോകട്ടെ.
തിഷ്ഠ ത്വം ഹരിശാര്ദൂല മയി വിശ്രമ്യ ഗമ്യതാമ്। തദിദം ഗന്ധവത് സ്വാദു കന്ദമൂലഫലം ബഹു
നീ ഇവിടെ നിന്നു വിശ്രമിക്കൂ, വാനരശ്രേഷ്ഠാ, ശേഷം യാത്ര തുടരാം. ഇതാ, സുഗന്ധവും മധുരവുമുള്ള ധാരാളം കിഴങ്ങുകളും മൂലകളും പഴങ്ങളും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
തദാസ്വാദ്യ ഹരിശ്രേഷ്ഠ വിശ്രാന്തോഽഥ ഗമിഷ്യസി। അസ്മാകമപി സമ്ബന്ധഃ കപിമുഖ്യ ത്വയാസ്തി വൈ। പ്രഖ്യാതസ്ത്രിഷു ലോകേഷു മഹാഗുണപരിഗ്രഹഃ
ഇവയെല്ലാം രുചിച്ചു വിശ്രമിച്ചശേഷം നീ യാത്ര തുടരാം, വാനരശ്രേഷ്ഠാ. വാനരനാഥാ, നിനക്കു ഞങ്ങളോടും ബന്ധമുണ്ട്, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിന്റെ മഹത്ത്വം പ്രസിദ്ധമാണ്.
വേഗവന്തഃ പ്ലവന്തോ യേ പ്ലവഗാ മാരുതാത്മജ। തേഷാം മുഖ്യതമം മന്യേ ത്വാമഹം കപികുഞ്ജര
വേഗതയിലും ചാടലിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള വാനരന്മാരിൽ, വായുവിന്റെ പുത്രനേ, ഞാൻ നിന്നെയാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനെന്ന് കരുതുന്നത്, വാനരഗജമേ.
അതിഥിഃ കില പൂജാര്ഹഃ പ്രാകൃതോഽപി വിജാനതാ। ധര്മം ജിജ്ഞാസമാനേന കിം പുനര്യാദൃശോ ഭവാന്
അതിനാൽ, ഒരുവൻ അതിഥിയായാൽ—even സാധാരണയാളായാലും—അവനെ ആദരിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ധർമ്മം അറിയുന്നവർ പറയുന്നു. നീയെന്ന പോലെ മഹത്വമുള്ളവനാണെങ്കിൽ അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ആദരിക്കേണ്ടതല്ലേ.
ത്വം ഹി ദേവവരിഷ്ഠസ്യ മാരുതസ്യ മഹാത്മനഃ। പുത്രസ്തസ്യൈവ വേഗേന സദൃശഃ കപികുഞ്ജര
നീ മഹാത്മാവായ ദേവശ്രേഷ്ഠനായ വായുവിന്റെ പുത്രനാണ്, വാനരഗജമേ. വേഗതയിൽ അപ്പനോടു തുല്യനാണ് നീ.
പൂജിതേ ത്വയി ധര്മജ്ഞേ പൂജാം പ്രാപ്നോതി മാരുതഃ। തസ്മാത് ത്വം പൂജനീയോ മേ ശൃണു ചാപ്യത്ര കാരണമ്
നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനായി ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ വായുവിനും ആദരം ലഭിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് നിന്നെ ഞാൻ ആദരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിന്റെ കാരണം കേൾക്കൂ.
പൂര്വം കൃതയുഗേ താത പര്വതാഃ പക്ഷിണോഽഭവന്। തേഽപി ജഗ്മുര്ദിശഃ സര്വാ ഗരുഡാ ഇവ വേഗിനഃ
മുന്പ് കൃതയുഗത്തിൽ, മകനേ, പർവതങ്ങൾക്കു ചിറകുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ പരുന്തുപോലെ വേഗത്തിൽ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും പറന്നിരുന്നു.
തതസ്തേഷു പ്രയാതേഷു ദേവസങ്ഘാഃ സഹര്ഷിഭിഃ। ഭൂതാനി ച ഭയം ജഗ്മുസ്തേഷാം പതനശങ്കയാ
അവർ അങ്ങങ്ങോട്ട് പറന്നപ്പോൾ, ദേവതകളും ഋഷികളും മറ്റും, എല്ലാ ജീവികളും, അവരുടെ വീഴ്ച ഭയന്ന് ഭയപ്പെട്ടു.
തതഃ ക്രുദ്ധഃ സഹസ്രാക്ഷഃ പര്വതാനാം ശതക്രതുഃ। പക്ഷാംശ്ചിച്ഛേദ വജ്രേണ തതഃ ശതസഹസ്രശഃ
അപ്പോൾ, സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രൻ, കോപത്തോടെ തന്റെ വജ്രായുധം ഉപയോഗിച്ച് ആ പർവതങ്ങളുടെ ചിറകുകൾ നൂറുകണക്കിന് മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
സ മാമുപഗതഃ ക്രുദ്ധോ വജ്രമുദ്യമ്യ ദേവരാട്। തതോഽഹം സഹസാ ക്ഷിപ്തഃ ശ്വസനേന മഹാത്മനാ
അപ്പോൾ ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രൻ വജ്രം ഉയർത്തി എന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ വായു എന്നെ പെട്ടെന്ന് അകറ്റി.
അസ്മിഁല്ലവണതോയേ ച പ്രക്ഷിപ്തഃ പ്ലവഗോത്തമ। ഗുപ്തപക്ഷഃ സമഗ്രശ്ച തവ പിത്രാഭിരക്ഷിതഃ
അങ്ങനെ, വാനരശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ ഈ ഉപ്പു കടലിൽ വീണു. എന്റെ ചിറകുകൾ മറഞ്ഞു, ശരീരം മുഴുവൻ നിലനിന്നു, നിന്റെ അച്ഛൻ എന്നെ രക്ഷിച്ചു.
തതോഽഹം മാനയാമി ത്വാം മാന്യോഽസി മമ മാരുതേ। ത്വയാ മമൈഷ സമ്ബന്ധഃ കപിമുഖ്യ മഹാഗുണഃ
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ആദരിക്കുന്നു; നീ എന്നെ ആദരിക്കേണ്ടവനാണ്, വായുവിന്റെ പുത്രാ. നിന്നിലൂടെ എനിക്ക് ഈ മഹത്തായ ബന്ധം ലഭിച്ചു, വാനരശ്രേഷ്ഠാ.
അസ്മിന് നേവംഗതേ കാര്യേ സാഗരസ്യ മമൈവ ച। പ്രീതിം പ്രീതമനാഃ കര്തും ത്വമര്ഹസി മഹാമതേ
ഇവിടെ എന്റെ കാര്യത്തിലും സമുദ്രത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും, മഹാമതിയായ നീ സന്തോഷത്തോടെ എന്റെ സന്തോഷത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കണം.
ശ്രമം മോക്ഷയ പൂജാം ച ഗൃഹാണ ഹരിസത്തമ। പ്രീതിം ച മമ മാന്യസ്യ പ്രീതോഽസ്മി തവ ദര്ശനാത്
നിന്റെ ക്ഷീണം നീക്കി, എന്റെ ആദരം സ്വീകരിക്കൂ, വാനരശ്രേഷ്ഠാ. നീ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനാണ്; നിന്നെ കാണുന്നതിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്.
ഏവമുക്തഃ കപിശ്രേഷ്ഠസ്തം നഗോത്തമമബ്രവീത്। പ്രീതോഽസ്മി കൃതമാതിഥ്യം മന്യുരേഷോഽപനീയതാമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വാനരശ്രേഷ്ഠൻ ആ മഹാപർവതനോടു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; അതിഥിസത്കാരം ലഭിച്ചു. ഈ ദുഃഖം ഇനി വിട്ടുകളയാം.'
ത്വരതേ കാര്യകാലോ മേ അഹശ്ചാപ്യതിവര്തതേ। പ്രതിജ്ഞാ ച മയാ ദത്താ ന സ്ഥാതവ്യമിഹാന്തരാ
എനിക്ക് ചെയ്യാനുള്ള കാര്യത്തിന് സമയം തീരുകയാണ്; ഉച്ചയും കടന്നു പോകുന്നു. ഞാൻ വാക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നു; ഇനി ഇവിടെ നിൽക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ പാണിനാ ശൈലമാലഭ്യ ഹരിപുങ്ഗവഃ। ജഗാമാകാശമാവിശ്യ വീര്യവാന് പ്രഹസന്നിവ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വാനരശ്രേഷ്ഠൻ പർവതത്തെ കൈകൊണ്ട് തൊട്ട്, ആകാശത്തിലേക്ക് കയറി, ശക്തിയോടെ, പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് യാത്രയായി.
സ പര്വതസമുദ്രാഭ്യാം ബഹുമാനാദവേക്ഷിതഃ। പൂജിതശ്ചോപപന്നാഭിരാശീര്ഭിരഭിനന്ദിതഃ
അവനെ പർവതവും സമുദ്രവും വലിയ ആദരവോടെ നോക്കി; അവൻ അനുയോജ്യമായ ആശംസകൾക്കൊപ്പം ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
അഥോര്ധ്വം ദൂരമാഗത്യ ഹിത്വാ ശൈലമഹാര്ണവൌ। പിതുഃ പന്ഥാനമാസാദ്യ ജഗാമ വിമലേഽമ്ബരേ
അപ്പോൾ, ആകാശത്തിലേക്ക് വളരെ ദൂരം കയറി, പർവ്വതവും മഹാസമുദ്രവും പിന്നിലാക്കി, അച്ഛന്റെ വഴി എത്തി, ശുദ്ധമായ ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു.
ഭൂയശ്ചോര്ധ്വം ഗതിം പ്രാപ്യ ഗിരിം തമവലോകയന്। വായുസൂനുര്നിരാലമ്ബോ ജഗാമ കപികുഞ്ജരഃ
വീണ്ടും ഉയരത്തിലേക്ക് കയറുമ്പോൾ, ആ പർവ്വതത്തെ നോക്കി, വായുവിന്റെ പുത്രനും വാനരസേനാപതിയും ആയ ഹനുമാൻ, ഒന്നും പിടിക്കാതെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തദ് ദ്വിതീയം ഹനുമതോ ദൃഷ്ട്വാ കര്മ സുദുഷ്കരമ്। പ്രശശംസുഃ സുരാഃ സര്വേ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ
ഹനുമാന്റെ രണ്ടാമത്തെ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ പ്രവൃത്തി കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവതകളും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും അവനെ പ്രശംസിച്ചു.
ദേവതാശ്ചാഭവന് ഹൃഷ്ടാസ്തത്രസ്ഥാസ്തസ്യ കര്മണാ। കാഞ്ചനസ്യ സുനാഭസ്യ സഹസ്രാക്ഷശ്ച വാസവഃ
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ദേവതകൾ ഹനുമാന്റെ പ്രവർത്തിയിൽ സന്തോഷിച്ചു; പൊന്നുപോലെയുള്ള നാഭിയുള്ള സുനാഭനും ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനും അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉവാച വചനം ധീമാന് പരിതോഷാത് സഗദ്ഗദമ്। സുനാഭം പര്വതശ്രേഷ്ഠം സ്വയമേവ ശചീപതിഃ
ശചീയുടെ ഭർത്താവായ ബുദ്ധിമാനായ ഇന്ദ്രൻ, അതിയായ സന്തോഷത്തിൽ, സുനാഭനെന്ന പർവ്വതാധിപനോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഹിരണ്യനാഭ ശൈലേന്ദ്ര പരിതുഷ്ടോഽസ്മി തേ ഭൃശമ്। അഭയം തേ പ്രയച്ഛാമി ഗച്ഛ സൌമ്യ യഥാസുഖമ്
പൊന്നുനാഭിയുള്ള പർവ്വതാധിപാ, ഞാൻ നിനക്കു വളരെ സന്തോഷം തോന്നുന്നു. ഞാൻ നിനക്കു ഭയം ഇല്ലെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു; സുഖമായി പോകൂ, സ്നേഹിതാ.
സാഹ്യം കൃതം തേ സുമഹദ് വിശ്രാന്തസ്യ ഹനൂമതഃ। ക്രമതോ യോജനശതം നിര്ഭയസ്യ ഭയേ സതി
ഹനുമാൻ ഇവിടെ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, നീ അവനു വലിയ സഹായം ചെയ്തു; ഭയക്കിടയിലും, അവൻ ഭയമില്ലാതെ നൂറു യോജന ദൂരം കടക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് നിന്റെ കാരണമാണ്.
രാമസ്യൈഷ ഹിതായൈവ യാതി ദാശരഥേഃ കപിഃ। സത്ക്രിയാം കുര്വതാ ശക്ത്യാ തോഷിതോഽസ്മി ദൃഢം ത്വയാ
ഈ വാനരൻ ദശരഥപുത്രനായ രാമന്റെ ഭാവുക്യത്തിനായി മാത്രം പോകുന്നു. നീ ഈ സത്കാരം ശക്തിപ്രകാരം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഞാൻ വളരെ സന്തോഷപ്പെട്ടു.