സ ചചാലാചലശ്ചാശു മുഹൂര്തം കപിപീഡിതഃ। തരൂണാം പുഷ്പിതാഗ്രാണാം സര്വം പുഷ്പമശാതയത്
വാനരന്റെ അമർത്തലിൽ ആ പർവ്വതം ഉടനടി കുലുങ്ങി; പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ മരങ്ങളുടെ മുകളിലൊക്കെയും പൂക്കൾ ചിതറി വീണു.
തേന പാദപമുക്തേന പുഷ്പൌഘേണ സുഗന്ധിനാ। സര്വതഃ സംവൃതഃ ശൈലോ ബഭൌ പുഷ്പമയോ യഥാ
മരങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണ സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കളുടെ മഴയിൽ പർവ്വതം മുഴുവൻ മൂടപ്പെട്ടു; അതു മുഴുവൻ പൂക്കളാൽ നിർമ്മിതമായതുപോലെ തിളങ്ങി.
തേന ചോത്തമവീര്യേണ പീഡ്യമാനഃ സ പര്വതഃ। സലിലം സമ്പ്രസുസ്രാവ മദമത്ത ഇവ ദ്വിപഃ
അത്യുത്തമ ശക്തിയുള്ള ആ വാനരൻ അമർത്തിയപ്പോൾ, ആ പർവ്വതം മദം കയറിയ ആനപോലെ വെള്ളം ചോരിച്ചു.
പീഡ്യമാനസ്തു ബലിനാ മഹേന്ദ്രസ്തേന പര്വതഃ। രീതീര്നിര്വര്തയാമാസ കാഞ്ചനാഞ്ജനരാജതീഃ
ശക്തനായ വാനരൻ അമർത്തിയപ്പോൾ മഹേന്ദ്രപർവ്വതം പൊന്നും കജ്ജളവും വെള്ളിയും നിറഞ്ഞ ഒഴുക്കുകൾ പുറത്ത് വിടുകയും ചെയ്തു.
മുമോച ച ശിലാഃ ശൈലോ വിശാലാഃ സമനഃശിലാഃ। മധ്യമേനാര്ചിഷാ ജുഷ്ടോ ധൂമരാജീരിവാനലഃ
ആ പർവ്വതം വലിയതും സമമായതുമായ കല്ലുകൾ പുറത്തേക്ക് തള്ളിയപ്പോൾ, നടുവിൽ ജ്വാലകൾ തെളിഞ്ഞു, പുകയുടെ വരികളോടെ തീപോലെ തോന്നി.
ഹരിണാ പീഡ്യമാനേന പീഡ്യമാനാനി സര്വതഃ। ഗുഹാവിഷ്ടാനി സത്ത്വാനി വിനേദുര്വികൃതൈഃ സ്വരൈഃ
വാനരൻ അമർത്തിയതുകൊണ്ട്, ഗുഹകളിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന എല്ലാ ജീവികളും അന്യമായ ശബ്ദങ്ങളോടെ നിലവിളിച്ചു.
സ മഹാന് സത്ത്വസന്നാദഃ ശൈലപീഡാനിമിത്തജഃ। പൃഥിവീം പൂരയാമാസ ദിശശ്ചോപവനാനി ച
പർവ്വതത്തിന്റെ അമർത്തലാൽ ഉണ്ടായ ആ വലിയ ജീവികളുടെ ശബ്ദം ഭൂമിയെയും ദിശകളെയും വനപ്രദേശങ്ങളെയും നിറച്ചു.
ശിരോഭിഃ പൃഥുഭിര്നാഗാ വ്യക്തസ്വസ്തികലക്ഷണൈഃ। വമന്തഃ പാവകം ഘോരം ദദംശുര്ദശനൈഃ ശിലാഃ
വലിയ തലയും വ്യക്തമായ സ്വസ്തിക ചിഹ്നവും ഉള്ള ആ നാഗങ്ങൾ, ഭയങ്കരമായ തീ ഉന്തി, പല്ലുകൾകൊണ്ട് കല്ലുകൾ കടിച്ചു.
താസ്തദാ സവിഷൈര്ദഷ്ടാഃ കുപിതൈസ്തൈര്മഹാശിലാഃ। ജജ്വലുഃ പാവകോദ്ദീപ്താ ബിഭിദുശ്ച സഹസ്രധാ
ആ വിഷം നിറഞ്ഞ കോപിതനായ നാഗങ്ങൾ കടിച്ച വലിയ കല്ലുകൾ തീയിൽ കത്തുകയും ആയിരക്കണക്കിന് തുള്ളികളായി പിളരുകയും ചെയ്തു.
യാനി ത്വൌഷധജാലാനി തസ്മിഞ്ജാതാനി പര്വതേ। വിഷഘ്നാന്യപി നാഗാനാം ന ശേകുഃ ശമിതും വിഷമ്
ആ പർവ്വതത്തിൽ വളർന്നിരുന്ന വിഷം നീക്കാൻ കഴിയുന്ന ഔഷധികൾ പോലും നാഗങ്ങളുടെ വിഷം ശമിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.
ഭിദ്യതേഽയം ഗിരിര്ഭൂതൈരിതി മത്വാ തപസ്വിനഃ। ത്രസ്താ വിദ്യാധരാസ്തസ്മാദുത്പേതുഃ സ്ത്രീഗണൈഃ സഹ
'ഈ പർവ്വതം ഭൂതങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് തകർന്നത്' എന്ന് കരുതി, ഭയപ്പെട്ട തപസ്സുകാർ സ്ത്രീകളോടൊപ്പം അവിടെ നിന്ന് ഓടി.
പാനഭൂമിഗതം ഹിത്വാ ഹൈമമാസവഭാജനമ്। പാത്രാണി ച മഹാര്ഹാണി കരകാംശ്ച ഹിരണ്മയാന്
പാനഭൂമിയിൽ വെച്ച് സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച മദ്യപാത്രങ്ങളും വിലയേറിയ പാത്രങ്ങളും സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുള്ള കിണ്ണങ്ങളും അവിടെയിട്ട് വിട്ടു.
ലേഹ്യാനുച്ചാവചാന് ഭക്ഷ്യാന് മാംസാനി വിവിധാനി ച। ആര്ഷഭാണി ച ചര്മാണി ഖഡ്ഗാംശ്ച കനകത്സരൂന്
വിവിധതരം മധുരങ്ങളും ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും പലതരം മാംസങ്ങളും കാളയുടെ തോലുകളും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കത്തികളും അവിടെയിട്ട് വിട്ടു.
കൃതകണ്ഠഗുണാഃ ക്ഷീബാ രക്തമാല്യാനുലേപനാഃ। രക്താക്ഷാഃ പുഷ്കരാക്ഷാശ്ച ഗഗനം പ്രതിപേദിരേ
നനയിച്ച മാലകളും ചുവപ്പു പൂക്കളും അണിഞ്ഞു, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പായി, താമരപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ, അവർ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ഹാരനൂപുരകേയൂരപാരിഹാര്യധരാഃ സ്ത്രിയഃ। വിസ്മിതാഃ സസ്മിതാസ്തസ്ഥുരാകാശേ രമണൌഃ സഹ
ഹാരവും നൂപുരവും കൈവളയും മറ്റ് അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച സ്ത്രീകള് അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം ആകാശത്ത് അത്ഭുതത്തോടെ പുഞ്ചിരിയോടെ നിന്നു.
ദര്ശയന്തോ മഹാവിദ്യാം വിദ്യാധരമഹര്ഷയഃ। സഹിതാസ്തസ്ഥുരാകാശേ വീക്ഷാംചക്രുശ്ച പര്വതമ്
വലിയ ശക്തി കാണിച്ചുകൊണ്ട് വിദ്യാധരമഹർഷിമാര് കൂട്ടമായി ആകാശത്ത് നിന്നു, മലയെ നോക്കി.
ശുശ്രുവുശ്ച തദാ ശബ്ദമൃഷീണാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ചാരണാനാം ച സിദ്ധാനാം സ്ഥിതാനാം വിമലേഽമ്ബരേ
അപ്പോള് ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള ഋഷിമാരുടെയും ആകാശത്ത് നിലകൊണ്ടിരുന്ന ചാരണന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും ശബ്ദം അവര് കേട്ടു.
ഏഷ പര്വതസംകാശോ ഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ। തിതീര്ഷതി മഹാവേഗഃ സമുദ്രം വരുണാലയമ്
ഈ ഹനുമാന്, വായുവിന്റെ മകന്, ഒരു പര്വതത്തെപ്പോലെ വലുപ്പവും അതിവേഗവും കൊണ്ട്, സമുദ്രം കടക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നു; അതാണ് വരുണന്റെ വാസസ്ഥലം.
രാമാര്ഥം വാനരാര്ഥം ച ചികീര്ഷന് കര്മ ദുഷ്കരമ്। സമുദ്രസ്യ പരം പാരം ദുഷ്പ്രാപം പ്രാപ്തുമിച്ഛതി
രാമനും വാനരന്മാരുടെയും വേണ്ടി ഈ ദുഷ്കരമായ കര്മ്മം ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിച്ച്, കടന്നുപോകാന് പ്രയാസമുള്ള സമുദ്രത്തിന്റെ അപ്പുറത്തുള്ള കരയിലേക്കാണ് അവന് പോകാന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.
ഇതി വിദ്യാധരാ വാചഃ ശ്രുത്വാ തേഷാം തപസ്വിനാമ്। തമപ്രമേയം ദദൃശുഃ പര്വതേ വാനരര്ഷഭമ്
വിദ്യാധരന്മാരുടെയും തപസ്സുകാരുടെയും വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, അവര് അളക്കാനാകാത്ത വാനരനായ നായകനെ പര്വതത്തില് കണ്ടു.
ദുധുവേ ച സ രോമാണി ചകമ്പേ ചാനലോപമഃ। നനാദ ച മഹാനാദം സുമഹാനിവ തോയദഃ
അവന്റെ രോമങ്ങള് കൂന്തി, തീപോലെ വിറച്ചു, വലിയ ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെ ഒരു മഹാനാദം മുഴക്കി.
ആനുപൂര്വ്യാ ച വൃത്തം തല്ലാങ്ഗൂലം രോമഭിശ്ചിതമ്। ഉത്പതിഷ്യന് വിചിക്ഷേപ പക്ഷിരാജ ഇവോരഗമ്
അനുപൂര്വമായി വളഞ്ഞതും രോമം നിറഞ്ഞതുമായ അവന്റെ വാലിനെ, പറക്കാന് തയ്യാറായി പക്ഷിരാജാവ് പാമ്പിനെ എറിയുന്നതുപോലെ അവന് ആഞ്ഞുവീശി.
തസ്യ ലാങ്ഗൂലമാവിദ്ധമതിവേഗസ്യ പൃഷ്ഠതഃ। ദദൃശേ ഗരുഡേനേവ ഹ്രിയമാണോ മഹോരഗഃ
അവന് അതിവേഗത്തില് മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോള് പിന്നില് ചുറ്റിയ വാലം, ഗരുഡന് വലിച്ചുകൊണ്ടു പോകുന്ന വലിയ പാമ്പിനെപ്പോലെ തോന്നി.
ബാഹൂ സംസ്തമ്ഭയാമാസ മഹാപരിഘസംനിഭൌ। ആസസാദ കപിഃ കട്യാം ചരണൌ സംചുകോച ച
വലിയ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള കൈകള് കട്ടിയാക്കി, കട്ടിയില് കാലുകള് കൂട്ടി വാനരന് ചുരുക്കി.
സംഹൃത്യ ച ഭുജൌ ശ്രീമാംസ്തഥൈവ ച ശിരോധരാമ്। തേജഃ സത്ത്വം തഥാ വീര്യമാവിവേശ സ വീര്യവാന്
കൈകളും കഴുത്തും കൂട്ടി, ആ മഹാശക്തനായ ഹനുമാന് തന്റെ ശക്തിയും ധൈര്യവും പൂര്ണ്ണമായി ഉള്ക്കൊണ്ടു.
മാര്ഗമാലോകയന് ദൂരാദൂര്ധ്വപ്രണിഹിതേക്ഷണഃ। രുരോധ ഹൃദയേ പ്രാണാനാകാശമവലോകയന്
ദൂരത്ത് വഴി നോക്കി, കാഴ്ച ആകാശത്തേക്ക് ഉന്നതമായി വെച്ച്, ഹൃദയത്തില് ശ്വാസം അടക്കി, ആകാശം നോക്കി.
പദ്ഭ്യാം ദൃഢമവസ്ഥാനം കൃത്വാ സ കപികുഞ്ജരഃ। നികുച്യ കര്ണൌ ഹനുമാനുത്പതിഷ്യന് മഹാബലഃ
പാദങ്ങള് ഉറപ്പായി നിലനിര്ത്തി, ആ മഹാബലശാലിയായ കപികുഞ്ജരന് പറക്കാന് തയ്യാറായി ചെവികള് താഴ്ത്തി.
വാനരാന് വാനരശ്രേഷ്ഠ ഇദം വചനമബ്രവീത്। യഥാ രാഘവനിര്മുക്തഃ ശരഃ ശ്വസനവിക്രമഃ
വാനരശ്രേഷ്ഠന് മറ്റു വാനരന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഗച്ഛേത് തദ്വദ് ഗമിഷ്യാമി ലംകാം രാവണപാലിതാമ്। നഹി ദ്രക്ഷ്യാമി യദി താം ലംകായാം ജനകാത്മജാമ്
രാഘവന് വിട്ടുവിടുന്ന കാറ്റുപോലെയുള്ള അമ്പുപോലെ, ഞാനും രാവണന് ഭരിക്കുന്ന ലങ്കയിലേക്കു പോകും. അവിടെ ജനകാത്മജിയെ കാണാനാവില്ലെങ്കില്,
അനേനൈവ ഹി വേഗേന ഗമിഷ്യാമി സുരാലയമ്। യദി വാ ത്രിദിവേ സീതാം ന ദ്രക്ഷ്യാമി കൃതശ്രമഃ
ഈ വേഗം കൊണ്ടു തന്നെ, സീതയെ കാണാനാവാതെ, ദേവന്മാരുടെ ലോകത്തിലേക്കും പോകും, എങ്കിലും എന്റെ പരിശ്രമം വെറുതെയാകും.