അഥ പവനസമാനവിക്രമാഃ പ്ലവഗവരാഃ പ്രതിലബ്ധപൌരുഷാഃ। അഭിജിദഭിമുഖാം ദിശം യയു- ര്ജനകസുതാപരിമാര്ഗണോന്മുഖാഃ
അപ്പോള് വായുവിനോട് തുല്യശക്തിയുള്ള വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാര് വീര്യം വീണ്ടെടുത്ത്, ജനകപുത്രിയെ അന്വേഷിക്കാന് ആഗ്രഹിച്ച്, അക്ഷയദിശയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.
thumb|ചതുഃഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചതുഃഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തിനാലാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കുക.
ആഖ്യാതാ ഗൃധ്രരാജേന സമുത്പ്ലുത്യ പ്ലവങ്ഗമാഃ। സംഗതാഃ പ്രീതിസംയുക്താ വിനേദുഃ സിംഹവിക്രമാഃ
ഗൃധ്രരാജാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ടു, വാനരന്മാർ കുതിച്ചു. സന്തോഷത്തോടെ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന്, സിംഹസമാനമായ വീരന്മാർ ആഹ്ലാദത്തോടെ മുഴക്കി.
സമ്പാതേര്വചനം ശ്രുത്വാ ഹരയോ രാവണക്ഷയമ്। ഹൃഷ്ടാഃ സാഗരമാജഗ്മുഃ സീതാദര്ശനകാംക്ഷിണഃ
സമ്പാതിയുടെ വാക്ക് കേട്ടു, രാവണന്റെ നാശത്തെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞ്, സീതയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച വാനരന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ സമുദ്രത്തേക്കെത്തി.
അഭിഗമ്യ തു തം ദേശം ദദൃശുര്ഭീമവിക്രമാഃ। കൃത്സ്നം ലോകസ്യ മഹതഃ പ്രതിബിമ്ബമവസ്ഥിതമ്
അവിടത്തെത്തിയശേഷം, അതി ഭയങ്കരമായ വീര്യം ഉള്ളവർ ആ വലിയ ലോകത്തിന്റെ മുഴുവൻ പ്രതിബിംബം അവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് കണ്ടു.
ദക്ഷിണസ്യ സമുദ്രസ്യ സമാസാദ്യോത്തരാം ദിശമ്। സംനിവേശം തതശ്ചക്രുര്ഹരിവീരാ മഹാബലാഃ
തെക്കേ സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കൻ തീരത്ത് എത്തിയ ശേഷം, മഹാബലശാലികളായ ഹരിവീരന്മാർ അവിടെ തങ്ങളുടെ ക്യാമ്പ് ഒരുക്കി.
പ്രസുപ്തമിവ ചാന്യത്ര ക്രീഡന്തമിവ ചാന്യതഃ। ക്വചിത് പര്വതമാത്രൈശ്ച ജലരാശിഭിരാവൃതമ്
ഒരിടത്ത് ഉറങ്ങുന്നപോലെയും മറ്റൊരിടത്ത് കളിക്കുന്നപോലെയും, ചിലിടങ്ങളിൽ പർവ്വതത്തോളം ഉയരമുള്ള ജലരാശികൾ കൊണ്ടു മൂടപ്പെട്ടതുപോലെയും അവര് കണ്ടു.
സംകുലം ദാനവേന്ദ്രൈശ്ച പാതാലതലവാസിഭിഃ। രോമഹര്ഷകരം ദൃഷ്ട്വാ വിഷേദുഃ കപികുഞ്ജരാഃ
പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദാനവരാജാക്കന്മാരാൽ നിറഞ്ഞതും, കാണുമ്പോൾ രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്നതുമായ ആ കാഴ്ച കണ്ടു, കപിവീരന്മാർ ഭയപ്പെട്ടു.
ആകാശമിവ ദുഷ്പാരം സാഗരം പ്രേക്ഷ്യ വാനരാഃ। വിഷേദുഃ സഹിതാഃ സര്വേ കഥം കാര്യമിതി ബ്രുവന്
ആകാശം പോലെ കടക്കാനാവാത്ത സമുദ്രം കണ്ടു, എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് നിരാശയോടെ: 'ഇത് എങ്ങനെ സാധിക്കും?' എന്ന് പറഞ്ഞു.
വിഷണ്ണാം വാഹിനീം ദൃഷ്ട്വാ സാഗരസ്യ നിരീക്ഷണാത്। ആശ്വാസയാമാസ ഹരീന് ഭയാര്താന് ഹരിസത്തമഃ
സമുദ്രം കണ്ടു നിരാശപ്പെട്ട സൈന്യത്തെ, ഭയത്താൽ വിറയച്ച വാനരന്മാരെ, ഹരിശ്രേഷ്ഠൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
ന വിഷാദേ മനഃ കാര്യം വിഷാദോ ദോഷവത്തരഃ। വിഷാദോ ഹന്തി പുരുഷം ബാലം ക്രുദ്ധ ഇവോരഗഃ
മനസ്സിൽ നിരാശയ്ക്ക് സ്ഥാനം കൊടുക്കരുത്; നിരാശ ഏറ്റവും ദോഷകരമാണ്. ഒരു പൈതലിനെ കോപിതനായ പാമ്പ് നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, നിരാശ മനുഷ്യനെ നശിപ്പിക്കും.
യോ വിഷാദം പ്രസഹതേ വിക്രമേ സമുപസ്ഥിതേ। തേജസാ തസ്യ ഹീനസ്യ പുരുഷാര്ഥോ ന സിദ്ധ്യതി
പ്രവർത്തിക്കേണ്ട സമയത്ത് ആരെങ്കിലും നിരാശയിൽ അടിയറവു പറയുന്നു എങ്കിൽ, അവനിൽ തേജസ് ഇല്ലാതാകുന്നു; അങ്ങനെ അവന്റെ ലക്ഷ്യം വിജയിക്കില്ല.
തസ്യാം രാത്ര്യാം വ്യതീതായാമങ്ഗദോ വാനരൈഃ സഹ। ഹരിവൃദ്ധൈഃ സമാഗമ്യ പുനര്മന്ത്രമമന്ത്രയത്
അവിടെ ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അങ്ങദനും മുതിർന്ന വാനരന്മാരും കൂടി വീണ്ടും ചേരുകയും, എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിക്കുകയും ചെയ്തു.
സാ വാനരാണാം ധ്വജിനീ പരിവാര്യാങ്ഗദം ബഭൌ। വാസവം പരിവാര്യേവ മരുതാം വാഹിനീ സ്ഥിതാ
അങ്ങദനെ ചുറ്റി വാനരസൈന്യം നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, അതു ഇന്ദ്രനെ ചുറ്റിയുള്ള വായുസേനയെപ്പോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
കോഽന്യസ്താം വാനരീം സേനാം ശക്തഃ സ്തമ്ഭയിതും ഭവേത് । അന്യത്ര വാലിതനയാദന്യത്ര ച ഹനൂമതഃ
വാലിയുടെ മകനോ ഹനുമാനോ അല്ലാതെ, ആ വാനരസൈന്യത്തെ ആരാണ് തടയാൻ കഴിയുക?
തതസ്താന് ഹരിവൃദ്ധാംശ്ച തച്ച സൈന്യമരിംദമഃ। അനുമാന്യാങ്ഗദഃ ശ്രീമാന് വാക്യമര്ഥവദബ്രവീത്
അപ്പോൾ ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമായ അങ്ങദൻ, മുതിർന്ന വാനരന്മാരോടും സൈന്യത്തോടും ആലോചിച്ച്, അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ക ഇദാനീം മഹാതേജാ ലങ്ഘയിഷ്യതി സാഗരമ്। കഃ കരിഷ്യതി സുഗ്രീവം സത്യസംധമരിംദമമ്
ഇപ്പോൾ നിങ്ങളിൽ ആരാണ് വലിയ ശക്തിയോടെ കടൽ ചാടാൻ തയ്യാറാവുക? ആരാണ് ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്ന സത്യവാനായ സുഗ്രീവന്റെ വാക്ക് പാലിക്കാൻ പോകുന്നത്?
കോ വീരോ യോജനശതം ലങ്ഘയേത പ്ലവങ്ഗമഃ। ഇമാംശ്ച യൂഥപാന് സര്വാന് മോചയേത് കോ മഹാഭയാത്
വാനരന്മാരിൽ ആരാണ് നൂറ് യോജന ദൂരം ചാടാൻ കഴിയുന്ന വീരൻ? ഈ മഹാഭയത്തിൽ നിന്ന് ഈ സകല വാനരനേതാക്കളെയും ആരാണ് രക്ഷിക്കാൻ പോകുന്നത്?
കസ്യ പ്രസാദാദ് ദാരാംശ്ച പുത്രാംശ്ചൈവ ഗൃഹാണി ച। ഇതോ നിവൃത്താഃ പശ്യേമ സിദ്ധാര്ഥാഃ സുഖിനോ വയമ്
ആരുടെ കൃപയാൽ നാം വിജയകരമായി തിരിച്ചു പോയി, സന്തോഷത്തോടെ ഭാര്യകളെയും മക്കളെയും വീടുകളെയും കാണാൻ സാധിക്കും?
കസ്യ പ്രസാദാദ് രാമം ച ലക്ഷ്മണം ച മഹാബലമ്। അഭിഗച്ഛേമ സംഹൃഷ്ടാഃ സുഗ്രീവം ച വനൌകസമ്
ആരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ നാം സന്തോഷത്തോടെ രാമനെയും മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനെയും വനവാസികളായ സുഗ്രീവനെയും കാണാൻ പോകും?
യദി കശ്ചിത് സമര്ഥോ വഃ സാഗരപ്ലവനേ ഹരിഃ। സ ദദാത്വിഹ നഃ ശീഘ്രം പുണ്യാമഭയദക്ഷിണാമ്
നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും കടൽ കടക്കാൻ കഴിവുള്ളവനുണ്ടെങ്കിൽ, ദയവായി ഇവിടെ തന്നെ ഞങ്ങൾക്ക് ഉടൻ സുരക്ഷിതത്വം എന്ന മഹാനുഗ്രഹം നൽകണം.
അങ്ഗദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ന കശ്ചിത് കിംചിദബ്രവീത്। സ്തിമിതേവാഭവത് സര്വാ സാ തത്ര ഹരിവാഹിനീ
അങ്ങദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആരും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; ആ വാനരസൈന്യം മുഴുവൻ അവിടെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ശാന്തവും അചഞ്ചലവുമായി നിന്നു.
പുനരേവാങ്ഗദഃ പ്രാഹ താന് ഹരീന് ഹരിസത്തമഃ। സര്വേ ബലവതാം ശ്രേഷ്ഠാ ഭവന്തോ ദൃഢവിക്രമാഃ। വ്യപദേശകുലേ ജാതാഃ പൂജിതാശ്ചാപ്യഭീക്ഷ്ണശഃ
പിന്നീട് അങ്ങദൻ, വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, വീണ്ടും അവരെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു: 'നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശക്തിയിൽ ഉന്നതരും, ധൈര്യത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളവരും, ഉന്നത വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരുമാണ്. നിങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവരാണ്.'
നഹി വോ ഗമനേ ഭങ്ഗഃ കദാചിത് കസ്യചിദ് ഭവേത്। ബ്രുവധ്വം യസ്യ യാ ശക്തിഃ പ്ലവനേ പ്ലവഗര്ഷഭാഃ
നിങ്ങളുടെ യാത്രയിൽ ഒരിക്കലും ആരുടെയും തടസ്സം ഉണ്ടാകില്ല; വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ചാടലിൽ എത്ര കഴിവുണ്ടെന്ന് ഓരോരുത്തരും തുറന്നു പറയൂ.
thumb|പഞ്ചഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിൽ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
അഥാങ്ഗദവചഃ ശ്രുത്വാ തേ സര്വേ വാനരര്ഷഭാഃ। സ്വം സ്വം ഗതൌ സമുത്സാഹമൂചുസ്തത്ര യഥാക്രമമ്
അപ്പോൾ അങ്ങദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ യാത്രയ്ക്കുള്ള ഉത്സാഹം അവിടെ പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
ഗജോ ഗവാക്ഷോ ഗവയഃ ശരഭോ ഗന്ധമാദനഃ। മൈന്ദശ്ച ദ്വിവിദശ്ചൈവ സുഷേണോ ജാമ്ബവാംസ്തഥാ
ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗവയൻ, ശരഭൻ, ഗന്ധമാദനൻ, മൈന്ദൻ, ദ്വിവിദൻ, സുശേനൻ, ജാംബവാൻ ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആബഭാഷേ ഗജസ്തത്ര പ്ലവേയം ദശയോജനമ്। ഗവാക്ഷോ യോജനാന്യാഹ ഗമിഷ്യാമീതി വിംശതിമ്
അവിടെ ഗജൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ പത്ത് യോജന ദൂരം ചാടാം.' ഗവാക്ഷൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ഇരുപത് യോജന ദൂരം പോകും.'
ശരഭോ വാനരസ്തത്ര വാനരാംസ്താനുവാച ഹ। ത്രിംശതം തു ഗമിഷ്യാമി യോജനാനാം പ്ലവങ്ഗമാഃ
അവിടെ ശരഭൻ ആ വാനരന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'വാനരരേ, ഞാൻ മുപ്പത് യോജന ദൂരം പോകും.'
ഋഷഭോ വാനരസ്തത്ര വാനരാംസ്താനുവാച ഹ। ചത്വാരിംശദ് ഗമിഷ്യാമി യോജനാനാം ന സംശയഃ
അവിടെ ഋഷഭൻ ആ വാനരന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നാല്പത് യോജന ദൂരം പോകും, അതിൽ സംശയമില്ല.'