പശ്യന് ദാശരഥേര്ഭാര്യാം രാമസ്യ ജനകാത്മജാമ്। ഭ്രഷ്ടാഭരണകൌശേയാം ശോകവേഗപരാജിതാമ്
ദശരഥപുത്രനായ രാമന്റെ ഭാര്യയും ജനകിയുടെ മകളുമായ അവളെ ഞാൻ കണ്ടു; ആഭരണങ്ങളും പാവാടയും നഷ്ടപ്പെട്ട്, ദു:ഖത്തിന്റെ ഭാരം താങ്ങാനാവാതെ അവൾ ആയിരുന്നു.
രാമലക്ഷ്മണയോര്നാമ ക്രോശന്തീം മുക്തമൂര്ധജാമ്। ഏഷ കാലാത്യയസ്താത ഇതി വാക്യവിദാം വരഃ
രാമനും ലക്ഷ്മണനും എന്നിങ്ങനെ അവളുടെ മുടി അഴിച്ചുവിട്ട് അവരുടേയും പേരുകൾ വിളിച്ചു കരയുന്ന അവളെ ഞാൻ കണ്ടു; ഇതാണ്, പ്രിയമേ, വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ പറഞ്ഞ കാലം.
ഏതദര്ഥം സമഗ്രം മേ സുപാര്ശ്വഃ പ്രത്യവേദയത് । തച്ഛ്രുത്വാപി ഹി മേ ബുദ്ധിര്നാസീത് കാചിത് പരാക്രമേ
സുപാര്ശ്വന് എനിക്ക് ഈ കാര്യങ്ങള് മുഴുവന് വിശദമായി പറഞ്ഞു. എങ്കിലും കേട്ടിട്ടും എനിക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാനുള്ള മനസ്സുറപ്പുണ്ടായില്ല.
അപക്ഷോ ഹി കഥം പക്ഷീ കര്മ കിംചിത് സമാരഭേത്। യത് തു ശക്യം മയാ കര്തും വാഗ്ബുദ്ധിഗുണവര്തിനാ
ചിറകില്ലാത്ത ഒരു പക്ഷി എങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാന് കഴിയും? എന്നിരുന്നാലും, വാക്കും ബുദ്ധിയും ഉപയോഗിച്ച് എനിക്ക് കഴിയുന്നത്ര ചെയ്യാന് ശ്രമിക്കാം.
ശ്രൂയതാം തത്ര വക്ഷ്യാമി ഭവതാം പൌരുഷാശ്രയമ്। വാങ്മതിഭ്യാം ഹി സര്വേഷാം കരിഷ്യാമി പ്രിയം ഹി വഃ
ഇപ്പോള് നിങ്ങള് കേള്ക്കൂ, നിങ്ങളുടെ ധൈര്യത്തില് ആശ്രയിച്ച് ഞാന് പറയുന്നത്. വാക്കും ബുദ്ധിയും കൊണ്ട് നിങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാന് ഞാന് ശ്രമിക്കും.
യദ്ധി ദാശരഥേഃ കാര്യം മമ തന്നാത്ര സംശയഃ। തദ് ഭവന്തോ മതിശ്രേഷ്ഠാ ബലവന്തോ മനസ്വിനഃ
രാമന്റെ ജോലി എനിക്ക് തന്നെയാണ്, ഇതില് ഒരു സംശയവും ഇല്ല. നിങ്ങളൊക്കെ നല്ല ബുദ്ധിയും ശക്തിയും ഉറച്ച മനസ്സുമുള്ളവരാണ്.
പ്രഹിതാഃ കപിരാജേന ദേവൈരപി ദുരാസദാഃ। രാമലക്ഷ്മണബാണാശ്ച വിഹിതാഃ കങ്കപത്രിണഃ
കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവാണ് നിങ്ങളെ അയച്ചത്. ദേവന്മാര്ക്കുപോലും നിങ്ങള് ഭയപ്പെടുത്തുന്നവരാണ്. രാമനും ലക്ഷ്മണനും ഈരാളം കഴുകന് പറകള് ചേര്ത്ത അമ്പുകള് ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ത്രയാണാമപി ലോകാനാം പര്യാപ്താസ്ത്രാണനിഗ്രഹേ। കാമം ഖലു ദശഗ്രീവസ്തേജോബലസമന്വിതഃ। ഭവതാം തു സമര്ഥാനാം ന കിംചിദപി ദുഷ്കരമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും ആയുധങ്ങളെ തടയാന് ഇവയൊക്കെ മതിയാകും. ദശമുഖന് വലിയ ശക്തിയും തേജസ്സും ഉള്ളവനാണ്. എങ്കിലും നിങ്ങള് പോലെയുള്ളവന് ഒന്നും അസാധ്യമായില്ല.
തദലം കാലസങ്ഗേന ക്രിയതാം ബുദ്ധിനിശ്ചയഃ। നഹി കര്മസു സജ്ജന്തേ ബുദ്ധിമന്തോ ഭവദ്വിധാഃ
ഇനി സമയം കളയേണ്ട, ഉറച്ച തീരുമാനം എടുക്കണം. നിങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ബുദ്ധിമാന്മാര് കാര്യങ്ങളില് വൈകാറില്ല.
thumb|ഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ധാ കാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തൊന്നാമത്തെ സര്ഗം കേള്ക്കേണ്ടതാണ്.
തതഃ കൃതോദകം സ്നാതം തം ഗൃധ്രം ഹരിയൂഥപാഃ। ഉപവിഷ്ടാ ഗിരൌ രമ്യേ പരിവാര്യ സമന്തതഃ
അതിനുശേഷം ജലകര്മ്മം നടത്തി കുളിച്ച ശേഷം കുരങ്ങന്മാരുടെ നേതാക്കന്മാര് ആ ഗിധ്രപക്ഷിയെ ചുറ്റി മനോഹരമായ പര്വ്വതത്തില് എല്ലാടും ഇരുന്നു.
തമങ്ഗദമുപാസീനം തൈഃ സര്വൈര്ഹരിഭിര്വൃതമ്। ജനിതപ്രത്യയോ ഹര്ഷാത് സമ്പാതിഃ പുനരബ്രവീത്
അങ്ങദന് അവിടെ ഇരിക്കുമ്പോള് എല്ലാ കുരങ്ങന്മാരും ചുറ്റിയിരുന്നപ്പോള് സന്തോഷവും വിശ്വാസവും നിറഞ്ഞ സമ്പാതി വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.
കൃത്വാ നിഃശബ്ദമേകാഗ്രാഃ ശൃണ്വന്തു ഹരയോ മമ। തഥ്യം സംകീര്തയിഷ്യാമി യഥാ ജാനാമി മൈഥിലീമ്
എന്റെ വാക്കുകള് ശ്രദ്ധയോടെ ശാന്തമായി കേള്ക്കൂ. മൈഥിലിയെ കുറിച്ച് എനിക്ക് അറിയാവുന്ന സത്യമായ കഥ ഞാന് പറയാം.
അസ്യ വിന്ധ്യസ്യ ശിഖരേ പതിതോഽസ്മി പുരാനഘ। സൂര്യതാപപരീതാങ്ഗോ നിര്ദഗ്ധഃ സൂര്യരശ്മിഭിഃ
പാപമില്ലാത്തവനേ, കാലം മുമ്പ് ഞാന് ഈ വിന്ധ്യപര്വ്വതത്തിന്റെ മുകളിലേയ്ക്ക് വീണു. സൂര്യന്റെ താപം കൊണ്ടു എന്റെ ശരീരം കത്തിപ്പോയി.
ലബ്ധസംജ്ഞസ്തു ഷഡ്രാത്രാദ് വിവശോ വിഹ്വലന്നിവ। വീക്ഷമാണോ ദിശഃ സര്വാ നാഭിജാനാമി കിംചന
ആറു രാത്രികള്ക്കു ശേഷം എനിക്ക് ബോധം തിരിച്ചു വന്നു. അപ്പോള് ഞാന് വളരെ ക്ഷീണിച്ചും മനസ്സിലാക്കാതെ ചുറ്റും നോക്കി, ഒന്നും തിരിച്ചറിയാനായില്ല.
തതസ്തു സാഗരാന് ശൈലാന് നദീഃ സര്വാഃ സരാംസി ച। വനാനി ച പ്രദേശാംശ്ച നിരീക്ഷ്യ മതിരാഗതാ
അതിനുശേഷം സമുദ്രങ്ങളും പര്വ്വതങ്ങളും എല്ലാ നദികളും തടാകങ്ങളും കാടുകളും പ്രദേശങ്ങളും നോക്കിയപ്പോള് എനിക്ക് മനസ്സിലാവാന് തുടങ്ങി.
ഹൃഷ്ടപക്ഷിഗണാകീര്ണഃ കന്ദരോദരകൂടവാന്। ദക്ഷിണസ്യോദധേസ്തീരേ വിന്ധ്യോഽയമിതി നിശ്ചിതഃ
സന്തോഷത്തോടെ പറക്കുന്ന പക്ഷികള് നിറഞ്ഞു, ഗുഹകളും കുന്നുകളും ഉള്ള, സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കേ കരയില് ഈ വിന്ധ്യപര്വ്വതമാണെന്ന് ഉറപ്പായി.
ആസീച്ചാത്രാശ്രമം പുണ്യം സുരൈരപി സുപൂജിതമ്। ഋഷിര്നിശാകരോ നാമ യസ്മിന്നുഗ്രതപാഽഭവത്
ഇവിടെ ഒരു പുണ്യമായ ആശ്രമം ഉണ്ടായിരുന്നു. ദേവന്മാരും അതിനെ വലിയ ആദരവോടെ കാണുമായിരുന്നു. അവിടെ നിശാകരന് എന്ന ഋഷി കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
അഷ്ടൌ വര്ഷസഹസ്രാണി തേനാസ്മിന്നൃഷിണാ ഗിരൌ। വസതോ മമ ധര്മജ്ഞേ സ്വര്ഗതേ തു നിശാകരേ
ആ ധര്മജ്ഞനായ നിശാകരന് എട്ടായിരം വര്ഷങ്ങളോളം ഈ പര്വ്വതത്തില് വസിച്ചു. പിന്നീട് അവന് സ്വര്ഗത്തിലേയ്ക്ക് പോയി.
അവതീര്യ ച വിന്ധ്യാഗ്രാത് കൃച്ഛ്രേണ വിഷമാച്ഛനൈഃ। തീക്ഷ്ണദര്ഭാം വസുമതീം ദുഃഖേന പുനരാഗതഃ
വിഭവമായും ദു:ഖത്തോടെയും വിന്ധ്യപര്വ്വതത്തിന്റെ മുകളില് നിന്ന് പതുക്കെ താഴേയ്ക്ക് ഇറങ്ങി, മൂര്ച്ഛിപ്പിക്കുന്ന ദര്ഭ പുല്ല് നിറഞ്ഞ ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് വേദനയോടെ തിരിച്ചെത്തി.
തമൃഷിം ദ്രഷ്ടുകാമോഽസ്മി ദുഃഖേനാഭ്യാഗതോ ഭൃശമ്। ജടായുഷാ മയാ ചൈവ ബഹുശോഽധിഗതോ ഹി സഃ
ആ സന്യാസിയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഞാൻ വലിയ ദുഃഖത്തോടെ ഇവിടെ എത്തി. ജടായുവും ഞാനും പലതവണ അവനെ സമീപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തസ്യാശ്രമപദാഭ്യാശേ വവുര്വാതാഃ സുഗന്ധിനഃ। വൃക്ഷോ നാപുഷ്പിതഃ കശ്ചിദഫലോ വാ ന ദൃശ്യതേ
അവന്റെ ആശ്രമത്തിനടുത്ത് സുഗന്ധമുള്ള കാറ്റുകൾ വീശി; പൂവോ പഴമോ ഇല്ലാത്ത ഒരു വൃക്ഷവും അവിടെ കാണാനില്ലായിരുന്നു.
ഉപേത്യ ചാശ്രമം പുണ്യം വൃക്ഷമൂലമുപാശ്രിതഃ। ദ്രഷ്ടുകാമഃ പ്രതീക്ഷേ ച ഭഗവന്തം നിശാകരമ്
ആ പുണ്യമായ ആശ്രമം സമീപിച്ച്, ഞാൻ ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ അഭയം തേടി, ഭക്തിയോടെ ഭഗവാൻ നിശാകരനെ കാണാൻ കാത്തിരുന്നു.
അഥ പശ്യാമി ദൂരസ്ഥമൃഷിം ജ്വലിതതേജസമ്। കൃതാഭിഷേകം ദുര്ധര്ഷമുപാവൃത്തമുദങ്മുഖമ്
അപ്പോൾ ദൂരത്ത് നിന്ന് ഞാൻ അതിവിശാലമായ തേജസ്സോടെ കത്തുന്ന ഒരു സന്യാസിയെ കണ്ടു; അവൻ സ്നാനം കഴിച്ച്, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപത്തിൽ വടക്കോട്ടു തിരിഞ്ഞ് മടങ്ങി വരികയായിരുന്നു.
തമൃക്ഷാഃ സൃമരാ വ്യാഘ്രാഃ സിംഹാ നാനാസരീസൃപാഃ। പരിവാര്യോപഗച്ഛന്തി ദാതാരം പ്രാണിനോ യഥാ
അവനെ ചുറ്റി കരടികൾ, കുരങ്ങന്മാർ, കടുവകൾ, സിംഹങ്ങൾ, പലതരം പാമ്പുകളും ഒക്കെയും കൂട്ടമായി വന്നു, ജീവനെ നൽകുന്നവനെ ചുറ്റി ജീവികൾ ചേരുന്നതുപോലെ.
തതഃ പ്രാപ്തമൃഷിം ജ്ഞാത്വാ താനി സത്ത്വാനി വൈ യയുഃ। പ്രവിഷ്ടേ രാജനി യഥാ സര്വം സാമാത്യകം ബലമ്
അവൻ എത്തിയെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ ആ ജീവികൾ എല്ലാം പിന്മാറി; രാജാവ് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ മന്ത്രിമാരും സൈന്യവും പിന്മാറുന്നതുപോലെ.
ഋഷിസ്തു ദൃഷ്ട്വാ മാം തുഷ്ടഃ പ്രവിഷ്ടശ്ചാശ്രമം പുനഃ। മുഹൂര്തമാത്രാന്നിര്ഗമ്യ തതഃ കാര്യമപൃച്ഛത
അവൻ എന്നെ കണ്ടപ്പോൾ സന്തോഷിച്ചു, പിന്നെ വീണ്ടും ആശ്രമത്തിൽ കയറി. കുറച്ചു നേരം കഴിഞ്ഞ് പുറത്തു വന്ന് എന്റെ കാര്യം ചോദിച്ചു.
സൌമ്യ വൈകല്യതാം ദൃഷ്ട്വാ രോമ്ണാം തേ നാവഗമ്യതേ। അഗ്നിദഗ്ധാവിമൌ പക്ഷൌ പ്രാണാശ്ചാപി ശരീരകേ
സൗമ്യ, നിന്റെ ഈരൽ നില കാണുമ്പോൾ എളുപ്പം മനസ്സിലാവുന്നു; നിന്റെ ഇരുവശ ചിറകുകളും തീയിൽ കത്തിയിരിക്കുന്നു, ജീവൻ പോലും ബുദ്ധിമുട്ടോടെ ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഗൃധ്രൌ ദ്വൌ ദൃഷ്ടപൂര്വൌ മേ മാതരിശ്വസമൌ ജവേ। ഗൃധ്രാണാം ചൈവ രാജാനൌ ഭ്രാതരൌ കാമരൂപിണൌ
കാറ്റുപോലെ വേഗമുള്ള രണ്ടു കഴുകന്മാരെ ഞാൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടുണ്ട്; അവർ കഴുകന്മാരിൽ രാജാക്കന്മാർ, ഇച്ഛാനുസൃതമായി രൂപം മാറാൻ കഴിയുന്ന സഹോദരങ്ങൾ.
ജ്യേഷ്ഠോഽവിതസ്ത്വം സമ്പാതേ ജടായുരനുജസ്തവ। മാനുഷം രൂപമാസ്ഥായ ഗൃഹ്ണീതാം ചരണൌ മമ
സമ്പാതി, നീ മുതിർന്നവൻ, ജടായു നിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ; മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച് വരികയും എന്റെ കാലുകൾ പിടിക്കയും ചെയ്യൂ.