ജടായുഷസ്ത്വേവമുക്തോ ഭ്രാത്രാ സമ്പാതിനാ തദാ। യുവരാജോ മഹാപ്രജ്ഞഃ പ്രത്യുവാചാങ്ഗദസ്തദാ
അപ്പോൾ ജടായുവിന്റെ സഹോദരൻ സമ്പാതി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാപ്രജ്ഞനായ യുവരാജൻ അങ്ങദൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ജടായുഷോ യദി ഭ്രാതാ ശ്രുതം തേ ഗദിതം മയാ। ആഖ്യാഹി യദി ജാനാസി നിലയം തസ്യ രക്ഷസഃ
ജടായുവിന്റെ സഹോദരനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറഞ്ഞത് നീ കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ആ രാക്ഷസന്റെ വാസസ്ഥലം അറിയാമെങ്കിൽ ഞങ്ങളോട് പറയണം.
അദീര്ഘദര്ശിനം തം വൈ രാവണം രാക്ഷസാധമമ്। അന്തികേ യദി വാ ദൂരേ യദി ജാനാസി ശംസ നഃ
അവൻ ദൂരദർശനം ഇല്ലാത്ത രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠൻ രാവണൻ അടുത്തോ ദൂരത്തോ എവിടെയായാലും, നീ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ ഞങ്ങളോട് പറയണം.
തതോഽബ്രവീന്മഹാതേജാ ഭ്രാതാ ജ്യേഷ്ഠോ ജടായുഷഃ। ആത്മാനുരൂപം വചനം വാനരാന് സമ്പ്രഹര്ഷയന്
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള ജടായുവിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ, തന്റെ യോഗ്യമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, വാനരന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
നിര്ദഗ്ധപക്ഷോ ഗൃധ്രോഽഹം ഗതവീര്യഃ പ്ലവങ്ഗമാഃ। വാങ്മാത്രേണ തു രാമസ്യ കരിഷ്യേ സാഹ്യമുത്തമമ്
എന്റെ ചിറകുകൾ കത്തിപ്പോയി, ശക്തി ഇല്ലാതായ ഒരു ഗൃധ്രൻ ഞാൻ, വാനരങ്ങളേ. എന്നിരുന്നാലും വാക്കുകൾകൊണ്ട് മാത്രം ഞാൻ രാമനു ഏറ്റവും വലിയ സഹായം ചെയ്യും.
ജാനാമി വാരുണാഁല്ലോകാന് വിഷ്ണോസ്ത്രൈവിക്രമാനപി। ദേവാസുരവിമര്ദാംശ്ച ഹ്യമൃതസ്യ വിമന്ഥനമ്
വരുണന്റെ ലോകങ്ങൾ ഞാൻ അറിയുന്നു, വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു വലിയ ചുവടുകളും ഞാൻ അറിയുന്നു. ദേവാസുരസമരങ്ങളും അമൃതം കയ്പ്പിച്ച സംഭവവും ഞാൻ അറിയുന്നു.
രാമസ്യ യദിദം കാര്യം കര്തവ്യം പ്രഥമം മയാ। ജരയാ ച ഹൃതം തേജഃ പ്രാണാശ്ച ശിഥിലാ മമ
രാമന്റെ ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ആദ്യം ഞാൻ ചെയ്യണം. പക്ഷേ വയസ്സിന്റെ കാരണത്താൽ എന്റെ തേജസും ജീവനും ക്ഷയിച്ചു പോയി.
തരുണീ രൂപസമ്പന്നാ സര്വാഭരണഭൂഷിതാ। ഹ്രിയമാണാ മയാ ദൃഷ്ടാ രാവണേന ദുരാത്മനാ
യുവതിയായ, സുന്ദരമായ രൂപവും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ചിരുന്ന ഒരു സ്ത്രീയെ, ദുഷ്ടനായ രാവണൻ കൊണ്ടുപോകുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.
ക്രോശന്തീ രാമരാമേതി ലക്ഷ്മണേതി ച ഭാമിനീ। ഭൂഷണാന്യപവിധ്യന്തീ ഗാത്രാണി ച വിധുന്വതീ
'രാമാ! രാമാ!' 'ലക്ഷ്മണാ!' എന്ന് വിളിച്ചു കരയുന്ന ആ ഭാസ്വരയായ സ്ത്രീ, ആഭരണങ്ങൾ ഇട്ടെറിഞ്ഞ് അവളുടെ ശരീരം വിറയച്ചു.
സൂര്യപ്രഭേവ ശൈലാഗ്രേ തസ്യാഃ കൌശേയമുത്തമമ്। അസിതേ രാക്ഷസേ ഭാതി യഥാ വാ തഡിദമ്ബുദേ
പർവ്വതശിഖരത്തിൽ സൂര്യപ്രഭയപോലെ തിളങ്ങുന്ന അവളുടെ ഉത്തമമായ പടവസ്ത്രം, കറുത്ത രാക്ഷസന്റെ മേൽ മേഘത്തിലെ മിന്നൽപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
താം തു സീതാമഹം മന്യേ രാമസ്യ പരികീര്തനാത്। ശ്രൂയതാം മേ കഥയതോ നിലയം തസ്യ രക്ഷസഃ
രാമനെ കുറിച്ചുള്ള പരാമർശം കേട്ടതുകൊണ്ട്, അവൾ സീതയാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആ രാക്ഷസന്റെ വാസസ്ഥലം ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.
പുത്രോ വിശ്രവസഃ സാക്ഷാദ് ഭ്രാതാ വൈശ്രവണസ്യ ച। അധ്യാസ്തേ നഗരീം ലങ്കാം രാവണോ നാമ രാക്ഷസഃ
വിശ്രവസിന്റെ മകനും, വൈശ്രവണന്റെ സഹോദരനും ആയ രാക്ഷസൻ രാവണൻ ലങ്കാ നഗരത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
ഇതോ ദ്വീപേ സമുദ്രസ്യ സമ്പൂര്ണേ ശതയോജനേ। തസ്മിഁല്ലങ്കാ പുരീ രമ്യാ നിര്മിതാ വിശ്വകര്മണാ
ഈ സമുദ്രദ്വീപിൽ നിന്ന് നൂറ് യോജന ദൂരത്തിൽ, വിശ്വകർമ്മ നിർമിച്ച മനോഹരമായ ലങ്കാ നഗരം നിലകൊള്ളുന്നു.
ജാമ്ബൂനദമയൈര്ദ്വാരൈശ്ചിത്രൈഃ കാഞ്ചനവേദികൈഃ। പ്രാസാദൈര്ഹേമവര്ണൈശ്ച മഹദ്ഭിഃ സുസമാകൃതാ
ജാംബൂനദസുവർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച വാതിലുകളും, മനോഹരമായ പൊന്നിൻ പീഠികകളും, വലിയ പൊൻ നിറത്തിലുള്ള കൊട്ടാരങ്ങളും കൊണ്ട് ആ നഗരം അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രാകാരേണാര്കവര്ണേന മഹതാ ച സമന്വിതാ। തസ്യാം വസതി വൈദേഹീ ദീനാ കൌശേയവാസിനീ
സൂര്യപ്രഭയുള്ള വലിയ മതിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ നഗരത്തിൽ, ദുഃഖിതയായ, പടവസ്ത്രം ധരിച്ച വൈദേഹി താമസിക്കുന്നു.
രാവണാന്തഃപുരേ രുദ്ധാ രാക്ഷസീഭിഃ സുരക്ഷിതാ। ജനകസ്യാത്മജാം രാജ്ഞസ്തസ്യാം ദ്രക്ഷ്യഥ മൈഥിലീമ്
രാവണന്റെ അന്തഃപുരത്തിൽ, രാക്ഷസസ്ത്രീയരുടെ കനത്ത കാവലിൽ തടവിൽ കഴിയുന്ന ജനകന്മാരുടെ മകളായ മൈഥിലിയെ അവിടെ നിങ്ങൾ കാണും.
ലങ്കായാമഥ ഗുപ്തായാം സാഗരേണ സമന്തതഃ। സമ്പ്രാപ്യ സാഗരസ്യാന്തം സമ്പൂര്ണം ശതയോജനമ്
ലങ്കാ സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നതും, സമുദ്രത്തിന്റെ അറ്റം, അഞ്ഞൂറ് യോജനത്തിന്റെ വീതിയുള്ളതും, അതിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ,
ആസാദ്യ ദക്ഷിണം തീരം തതോ ദ്രക്ഷ്യഥ രാവണമ്। തത്രൈവ ത്വരിതാഃ ക്ഷിപ്രം വിക്രമധ്വം പ്ലവങ്ഗമാഃ
അവിടെ ദക്ഷിണ തീരത്ത് എത്തുമ്പോൾ, നിങ്ങൾക്ക് രാവണനെ കാണാം; അപ്പോൾ തന്നെ, വാനരങ്ങളേ, ദ്രുതമായി മുന്നോട്ട് പോവണം.
ജ്ഞാനേന ഖലു പശ്യാമി ദൃഷ്ട്വാ പ്രത്യാഗമിഷ്യഥ। ആദ്യഃ പന്ഥാഃ കുലിങ്ഗാനാം യേ ചാന്യേ ധാന്യജീവിനഃ
എനിക്ക് അറിവുകൊണ്ട് കാണാം, നിങ്ങൾ പോയിട്ട് തിരികെ വരുമെന്ന്; കുലിംഗപ്പക്ഷികളും ധാന്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരും പോകുന്ന ആദ്യ വഴിയാണത്.
ദ്വിതീയോ ബലിഭോജാനാം യേ ച വൃക്ഷഫലാശനാഃ। ഭാസാസ്തൃതീയം ഗച്ഛന്തി ക്രൌഞ്ചാശ്ച കുരരൈഃ സഹ
ബലമുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവർക്കും വൃക്ഷഫലം ഭക്ഷിക്കുന്നവർക്കും രണ്ടാമത്തെ വഴി; ഭാസകൾ മൂന്നാമത്തെ വഴി പോകുന്നു, ക്രൗഞ്ചകളും കുറരകളുമൊപ്പമാണ്.
ശ്യേനാശ്ചതുര്ഥം ഗച്ഛന്തി ഗൃധ്രാ ഗച്ഛന്തി പഞ്ചമമ്। ബലവീര്യോപപന്നാനാം രൂപയൌവനശാലിനാമ്
ശ്യേനകൾ നാലാമത്തെ വഴി, ഗൃധ്രങ്ങൾ അഞ്ചാമത്തെ വഴി; ശക്തിയും വീര്യവും സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഉള്ളവർക്കാണ് അവ.
ഷഷ്ഠസ്തു പന്ഥാ ഹംസാനാം വൈനതേയഗതിഃ പരാ। വൈനതേയാച്ച നോ ജന്മ സര്വേഷാം വാനരര്ഷഭാഃ
ആറാമത്തെ വഴി ഹംസകൾക്കാണ്, അതാണ് ഗരുഡന്റെ ഉന്നത ഗതി; ഗരുഡനിൽ നിന്നാണ് നമ്മുടെ വംശം, വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ഗര്ഹിതം തു കൃതം കര്മ യേന സ്മ പിശിതാശിനഃ। പ്രതികാര്യം ച മേ തസ്യ വൈരം ഭ്രാതൃകൃതം ഭവേത്
ദോഷകരമായ ഒരു പ്രവൃത്തി നടന്നത് കൊണ്ടാണ് നമ്മൾ മാംസഭക്ഷകരായത്; എന്റെ സഹോദരൻ ചെയ്ത വൈരം ഞാൻ പ്രതികരിക്കണം.
ഇഹസ്ഥോഽഹം പ്രപശ്യാമി രാവണം ജാനകീം തഥാ। അസ്മാകമപി സൌപര്ണം ദിവ്യം ചക്ഷുര്ബലം തഥാ
ഇവിടെ നിന്നുകൊണ്ട് ഞാൻ രാവണനെയും ജനകിയെയും കാണുന്നു; നമ്മൾക്കും ഗരുഡന്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടിയും ശക്തിയും ഉണ്ട്.
തസ്മാദാഹാരവീര്യേണ നിസര്ഗേണ ച വാനരാഃ। ആയോജനശതാത് സാഗ്രാദ് വയം പശ്യാമ നിത്യശഃ
ഭക്ഷണശക്തിയും സ്വഭാവവും കൊണ്ടാണ്, വാനരങ്ങളേ, നാം എപ്പോഴും നൂറ് യോജനവും അതിലധികവും ദൂരത്ത് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.
അസ്മാകം വിഹിതാ വൃത്തിര്നിസര്ഗേണ ച ദൂരതഃ। വിഹിതാ വൃക്ഷമൂലേ തു വൃത്തിശ്ചരണയോധിനാമ്
നമ്മുടെ ജീവിതം സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നാണ് ദൂരത്ത് കാണാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടത്; വൃക്ഷങ്ങളുടെ ചുവടിൽ ജീവിക്കുന്നവർക്കാണ് യുദ്ധജീവിതം.
ഉപായോ ദൃശ്യതാം കശ്ചില്ലങ്ഘനേ ലവണാമ്ഭസഃ। അഭിഗമ്യ തു വൈദേഹീം സമൃദ്ധാര്ഥാ ഗമിഷ്യഥ
ഉപ്പുള്ള വെള്ളം കടക്കാൻ എന്തെങ്കിലും മാർഗം കാണണം; വൈദേഹിയെ എത്തി കാണുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ വിജയത്തോടെ തിരികെ വരും.
സമുദ്രം നേതുമിച്ഛാമി ഭവദ്ഭിര്വരുണാലയമ്। പ്രദാസ്യാമ്യുദകം ഭ്രാതുഃ സ്വര്ഗതസ്യ മഹാത്മനഃ
നിങ്ങളെ ഞാൻ സമുദ്രത്തേക്കു, വരുണന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്കു കൊണ്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിലെ മഹാത്മാവായ സഹോദരനു ഞാൻ വെള്ളം അർപ്പിക്കും.
തതോ നീത്വാ തു തം ദേശം തീരേ നദനദീപതേഃ। നിര്ദഗ്ധപക്ഷം സമ്പാതിം വാനരാഃ സുമഹൌജസഃ
അതിനുശേഷം, നദീനദീപതിയുടെ തീരത്തുള്ള ആ സ്ഥലത്തേക്ക്, ചിറകു കത്തിയ സമ്പാതിയെ ശക്തിയുള്ള വാനരങ്ങൾ കൊണ്ടുപോയി.
തം പുനഃ പ്രാപയിത്വാ ച തം ദേശം പതഗേശ്വരമ്। ബഭൂവുര്വാനരാ ഹൃഷ്ടാഃ പ്രവൃത്തിമുപലഭ്യ തേ
പക്ഷിരാജാവിനെ ആ സ്ഥലത്ത് തിരിച്ചെത്തിച്ച ശേഷം, വാനരങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ, അവിടെ ലഭിച്ച വിവരം കൊണ്ടു സന്തുഷ്ടരായി.