തസ്മിന് പാപേ കൃതഘ്നേ തു സ്മൃതിഭിന്നേ ചലാത്മനി। ആര്യഃ കോ വിശ്വസേജ്ജാതു തത്കുലീനോ വിശേഷതഃ
പാപം ചെയ്ത, നന്ദിയില്ലാത്ത, മറന്നുപോകുന്ന, ചഞ്ചലമായ മനസ്സുള്ളവനിൽ ആര്യന്മാർ, പ്രത്യേകിച്ച് ഉന്നത വംശജന്മാർ, ആരും വിശ്വസിക്കുമോ?
രാജ്യേ പുത്രഃ പ്രതിഷ്ഠാപ്യഃ സഗുണോ നിര്ഗുണോഽപി വാ। കഥം ശത്രുകുലീനം മാം സുഗ്രീവോ ജീവയിഷ്യതി
ഗുണമുള്ളവനായാലും ഇല്ലാത്തവനായാലും മകനെയാണ് രാജ്യം ഏൽപ്പിക്കേണ്ടത്; ശത്രുവിന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച എന്നെ സുഖ്രീവൻ ജീവിക്കാൻ അനുവദിക്കുമോ?
ഭിന്നമന്ത്രോഽപരാദ്ധശ്ച ഭിന്നശക്തിഃ കഥം ഹ്യഹമ്। കിഷ്കിന്ധാം പ്രാപ്യ ജീവേയമനാഥ ഇവ ദുര്ബലഃ
ഉപദേശം തകര്ന്നു, പിഴച്ചു, ശക്തി കുറഞ്ഞു, അങ്ങനെയുള്ള എനിക്ക് കിഷ്കിന്ദയിൽ ആരും ഇല്ലാതെ ദുർബലനായിട്ട് എങ്ങനെ ജീവിക്കാനാകും?
ഉപാംശുദണ്ഡേന ഹി മാം ബന്ധനേനോപപാദയേത്। ശഠഃ ക്രൂരോ നൃശംസശ്ച സുഗ്രീവോ രാജ്യകാരണാത്
രാജ്യത്തിനായി സുഖ്രീവൻ ക്രൂരനും കപടനും കരുണയില്ലാത്തവനുമാണ്; അവൻ രഹസ്യമായി ശിക്ഷയും ബദ്ധതയും എനിക്കു വരുത്തും.
ബന്ധനാച്ചാവസാദാന്മേ ശ്രേയഃ പ്രായോപവേശനമ്। അനുജാനന്തു മാം സര്വേ ഗൃഹം ഗച്ഛന്തു വാനരാഃ
ബദ്ധനായി അപമാനിതനാവുന്നതിനെക്കാൾ പ്രായോപവേശം എനിക്ക് നല്ലതാണ്; എല്ലാവരും എന്നെ അനുവദിക്കട്ടെ, വാനരങ്ങൾ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങട്ടെ.
അഹം വഃ പ്രതിജാനാമി ന ഗമിഷ്യാമ്യഹം പുരീമ്। ഇഹൈവ പ്രായമാസിഷ്യേ ശ്രേയോ മരണമേവ മേ
ഞാൻ നിങ്ങളോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, നഗരത്തിലേക്ക് ഞാൻ പോകില്ല; ഇവിടെ തന്നെ ഉപവാസം തുടരാം, മരണം എനിക്ക് അതിൽ നല്ലതാണ്.
അഭിവാദനപൂര്വം തു രാജാ കുശലമേവ ച। അഭിവാദനപൂര്വം തു രാഘവൌ ബലശാലിനൌ
അഭിവാദനത്തോടെ രാജാവിനെയും അവന്റെ ക്ഷേമവും, അഭിവാദനത്തോടെ ശക്തരായ രാഘവന്മാരെയും അറിയിക്കണം.
വാച്യസ്താതോ യവീയാന് മേ സുഗ്രീവോ വാനരേശ്വരഃ। ആരോഗ്യപൂര്വം കുശലം വാച്യാ മാതാ രുമാ ച മേ
എന്റെ ഇളയ സഹോദരനും വാനരരാജാവുമായ സുഖ്രീവനോടും, അമ്മയോടും, റുമയോടും ആരോഗ്യത്തോടെ അഭിവാദ്യവും ആശംസകളും അറിയിക്കണം.
മാതരം ചൈവ മേ താരാമാശ്വാസയിതുമര്ഹഥ। പ്രകൃത്യാ പ്രിയപുത്രാ സാ സാനുക്രോശാ തപസ്വിനീ
എന്റെ അമ്മയായ താരയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനും നിങ്ങൾക്കാവണം; സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ മകനോടു പ്രിയവും കരുണയുള്ളവളും തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നവളുമാണ് അവൾ.
വിനഷ്ടമിഹ മാം ശ്രുത്വാ വ്യക്തം ഹാസ്യതി ജീവിതമ്। ഏതാവദുക്ത്വാ വചനം വൃദ്ധാംസ്താനഭിവാദ്യ ച
ഇവിടെ ഞാൻ നഷ്ടമായെന്ന് കേട്ടാൽ അവൾ ഉറപ്പായും ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും; അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മൂപ്പന്മാരെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
വിവേശ ചാങ്ഗദോ ഭൂമൌ രുദന് ദര്ഭേഷു ദുര്മനാഃ। തസ്യ സംവിശതസ്തത്ര രുദന്തോ വാനരര്ഷഭാഃ
ദു:ഖിതനായ അങ്ങദൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ദർഭപ്പുല്ലിൽ നിലത്തു കിടന്നു; അവനെ അങ്ങനെ കിടക്കുമ്പോൾ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരും കരഞ്ഞു.
നയനേഭ്യഃ പ്രമുമുചുരുഷ്ണം വൈ വാരി ദുഃഖിതാഃ। സുഗ്രീവം ചൈവ നിന്ദന്തഃ പ്രശംസന്തശ്ച വാലിനമ്
വേദനയോടെ അവരുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് ചൂടുള്ള കണ്ണുനീർ വീണു; ചിലർ സുഖ്രീവനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി, ചിലർ വാലിയെ പ്രശംസിച്ചു.
പരിവാര്യാങ്ഗദം സര്വേ വ്യവസന് പ്രായമാസിതുമ്। തദ് വാക്യം വാലിപുത്രസ്യ വിജ്ഞായ പ്ലവഗര്ഷഭാഃ
എല്ലാവരും അങ്ങദനെ ചുറ്റി നിൽക്കുകയും പ്രായോപവേശം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു; വാലിയുടെ മകന്റെ വാക്ക് മനസ്സിലാക്കി വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ.
ഉപസ്പൃശ്യോദകം സര്വേ പ്രാങ്മുഖാഃ സമുപാവിശന്। ദക്ഷിണാഗ്രേഷു ദര്ഭേഷു ഉദക്തീരം സമാശ്രിതാഃ
എല്ലാവരും കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് വെള്ളം സ്പർശിച്ച് ദർഭപ്പുല്ലിൽ നദീതീരത്ത് ഇരുന്നു.
മുമൂര്ഷവോ ഹരിശ്രേഷ്ഠാ ഏതത് ക്ഷമമിതി സ്മ ഹ। രാമസ്യ വനവാസം ച ക്ഷയം ദശരഥസ്യ ച
മരണം ആഗ്രഹിച്ച കുരങ്ങുകളുടെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ, രാമന്റെ വനവാസവും ദശരഥന്റെ മരണവും ഓർത്തു, 'ഇത് യോഗ്യമാണ്' എന്നു പറഞ്ഞു.
ജനസ്ഥാനവധം ചൈവ വധം ചൈവ ജടായുഷഃ। ഹരണം ചൈവ വൈദേഹ്യാ വാലിനശ്ച വധം തഥാ। രാമകോപം ച വദതാം ഹരീണാം ഭയമാഗതമ്
ജനസ്ഥാനത്തിൽ നടന്ന വധവും, ജടായുവിന്റെ മരണവും, സീതയുടെ അപഹരണവും, വാലിയുടെ വധവും, രാമന്റെ കോപം ചർച്ച ചെയ്തപ്പോൾ കുരങ്ങുകൾക്ക് വന്ന ഭയവും അവർ ഓർത്തുപോയി.
സ സംവിശദ്ഭിര്ബഹുഭിര്മഹീധരോ മഹാദ്രികൂടപ്രതിമൈഃ പ്ലവംഗമൈഃ। ബഭൂവ സംനാദിതനിര്ദരാന്തരോ ഭൃശം നദദ്ഭിര്ജലദൈരിവാമ്ബരമ്
പർവതശിഖരങ്ങൾ പോലെ വലിയ കുരങ്ങുകൾ പലരും കിടന്നപ്പോൾ, ആ പർവതം അവരുടെ ഉച്ചത്തിൽ ഉള്ള കരച്ചിലാൽ മുഴങ്ങിപ്പോയി; ആകാശം മേഘഗർജ്ജനത്തിൽ മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ.
thumb|ഷട്പഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഷട്പഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം കേൾക്കട്ടെ.
ഉപവിഷ്ടാസ്തു തേ സര്വേ യസ്മിന് പ്രായം ഗിരിസ്ഥലേ। ഹരയോ ഗൃധ്രരാജശ്ച തം ദേശമുപചക്രമേ
അവിടെ പർവതശൈലത്തിൽ എല്ലാവരും ഇരുന്നപ്പോൾ, കുരങ്ങുകളും ഗൃധ്രരാജാവും ആ സ്ഥലത്ത് എത്തി.
സമ്പാതിര്നാമ നാമ്നാ തു ചിരജീവീ വിഹംഗമഃ। ഭ്രാതാ ജടായുഷഃ ശ്രീമാന് വിഖ്യാതബലപൌരുഷഃ
സമ്പാതി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ, ദീർഘായുസ്സുള്ള, ജടായുവിന്റെ സഹോദരനും ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ള ഒരു വലിയ പക്ഷി അവിടെ എത്തി.
കന്ദരാദഭിനിഷ്ക്രമ്യ സ വിന്ധ്യസ്യ മഹാഗിരേഃ। ഉപവിഷ്ടാന് ഹരീന് ദൃഷ്ട്വാ ഹൃഷ്ടാത്മാ ഗിരമബ്രവീത്
വിന്ദ്യപർവതത്തിലെ ഒരു ഗുഹയിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന്, അവിടെ ഇരുന്ന കുരങ്ങുകളെ കണ്ടു, സന്തോഷത്തോടെ ആ പക്ഷി സംസാരിച്ചു.
വിധിഃ കില നരം ലോകേ വിധാനേനാനുവര്തതേ। യഥായം വിഹിതോ ഭക്ഷ്യശ്ചിരാന്മഹ്യമുപാഗതഃ
'ലോകത്ത് മനുഷ്യനെ വിധി തന്റെ നിയമപ്രകാരം നയിക്കുന്നു; അതുപോലെ, എനിക്ക് നിശ്ചയിച്ച ഭക്ഷണം ഇ tantosam കാലത്തിന് ശേഷം എന്റെ മുന്നിൽ എത്തി.'
പരമ്പരാണാം ഭക്ഷിഷ്യേ വാനരാണാം മൃതം മൃതമ്। ഉവാചൈതദ് വചഃ പക്ഷീ താന് നിരീക്ഷ്യ പ്ലവംഗമാന്
'മരിച്ച കുരങ്ങുകളെ ഒന്നു ഒന്നായി ഞാൻ ഭക്ഷിക്കും,' എന്ന് ആ പക്ഷി അവരെ നോക്കി പറഞ്ഞു.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ ഭക്ഷ്യലുബ്ധസ്യ പക്ഷിണഃ। അങ്ഗദഃ പരമായസ്തോ ഹനൂമന്തമഥാബ്രവീത്
ഭക്ഷണത്തിൽ അത്യന്തം ആസക്തനായ ആ പക്ഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആംഗദൻ വളരെ വിഷമത്തോടെ ഹനുമാനോടു പറഞ്ഞു.
പശ്യ സീതാപദേശേന സാക്ഷാദ് വൈവസ്വതോ യമഃ। ഇമം ദേശമനുപ്രാപ്തോ വാനരാണാം വിപത്തയേ
'സീതയുടെ വിധിയാൽ, യമധർമ്മരാജൻ തന്നെ കുരങ്ങുകളുടെ നാശത്തിനായി ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തി എന്നു നോക്കൂ.'
രാമസ്യ ന കൃതം കാര്യം ന കൃതം രാജശാസനമ്। ഹരീണാമിയമജ്ഞാതാ വിപത്തിഃ സഹസാഽഽഗതാ
രാമന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയായില്ല, രാജാവിന്റെ കല്പനയും പാലിച്ചില്ല; കുരങ്ങുകൾക്ക് അറിയാതെ ഈ അനിശ്ചിതമായ ദുരന്തം പെട്ടെന്നു വന്നു.
വൈദേഹ്യാഃ പ്രിയകാമേന കൃതം കര്മ ജടായുഷാ। ഗൃധ്രരാജേന യത് തത്ര ശ്രുതം വസ്തദശേഷതഃ
വൈദേഹിയെ സ്നേഹിച്ചുകൊണ്ട്, ജടായു എന്ന ഗൃധ്രരാജാവ് ചെയ്ത കാര്യം അവിടെ അവനിൽ നിന്ന് കേട്ടത് എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു.
തഥാ സര്വാണി ഭൂതാനി തിര്യഗ്യോനിഗതാന്യപി। പ്രിയം കുര്വന്തി രാമസ്യ ത്യക്ത്വാ പ്രാണാന് യഥാ വയമ്
അതുപോലെ, എല്ലാ ജീവികളും, മൃഗരൂപത്തിൽ ജനിച്ചവരും പോലും, രാമനു പ്രിയമായത് ചെയ്യുന്നു; ഞങ്ങൾ ചെയ്തതുപോലെ ജീവൻ പോലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
അന്യോന്യമുപകുര്വന്തി സ്നേഹകാരുണ്യയന്ത്രിതാഃ। തതസ്തസ്യോപകാരാര്ഥം ത്യജതാത്മാനമാത്മനാ
സ്നേഹവും കാരുണ്യവും കൊണ്ടു അവർ പരസ്പരം സഹായിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട്, ഉപകാരത്തിനായി ഒരാൾ തന്റെ ജീവൻ സ്വയം ത്യജിക്കുന്നു.
പ്രിയം കൃതം ഹി രാമസ്യ ധര്മജ്ഞേന ജടായുഷാ। രാഘവാര്ഥേ പരിശ്രാന്താ വയം സംത്യക്തജീവിതാഃ
ധർമ്മം അറിയുന്ന ജടായു രാമനു പ്രിയമായത് ചെയ്തു; രാഘവന്റെ കാര്യം നിമിത്തമായി ഞങ്ങൾയും ക്ഷീണിച്ചു ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു.