ത്വാം നൈതേ ഹ്യനുരഞ്ജേയുഃ പ്രത്യക്ഷം പ്രവദാമി തേ। യഥായം ജാമ്ബവാന് നീലഃ സുഹോത്രശ്ച മഹാകപിഃ
നിന്റെ അനുകൂല്യം ഇവർക്കൊന്നും ലഭിക്കില്ലെന്ന് ഞാൻ നേരെ പറയുന്നു. ജാംബവാൻ, നീലൻ, മഹാകുരങ്ങനായ സുഹോത്രൻ ഇവർക്കും അതുപോലെ തന്നെയാണ്.
നഹ്യഹം തേ ഇമേ സര്വേ സാമദാനാദിഭിര്ഗുണൈഃ। ദണ്ഡേന ന ത്വയാ ശക്യാഃ സുഗ്രീവാദപകര്ഷിതുമ്
ഞാനും ഇവരൊക്കെയും സമം, സമ്മാനം പോലുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളാൽ അല്ലെങ്കിൽ ശക്തിയാൽ പോലും സുഗ്രീവനിൽ നിന്ന് നീ അകറ്റാൻ കഴിയില്ല.
വിഗൃഹ്യാസനമപ്യാഹുര്ദുര്ബലേന ബലീയസാ। ആത്മരക്ഷാകരസ്തസ്മാന്ന വിഗൃഹ്ണീത ദുര്ബലഃ
ശക്തനായവനും മറ്റൊരാളുടെ സ്ഥാനം ബലമായി പിടിക്കരുതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ദുർബലനായവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കരുത്; അതു സ്വയം നാശം മാത്രമേ ഉണ്ടാക്കൂ.
യാം ചേമാം മന്യസേ ധാത്രീമേതദ് ബിലമിതി ശ്രുതമ്। ഏതല്ലക്ഷ്മണബാണാനാമീഷത് കാര്യം വിദാരണമ്
നീ അഭയം എന്നു കരുതുന്ന ഈ ഗുഹ ഞങ്ങൾക്കറിയാം; ലക്ഷ്മണന്റെ അമ്പുകൾ അതിനെ എളുപ്പത്തിൽ തുളച്ച് കടക്കും.
സ്വല്പം ഹി കൃതമിന്ദ്രേണ ക്ഷിപതാ ഹ്യശനിം പുരാ। ലക്ഷ്മണോ നിശിതൈര്ബാണൈര്ഭിന്ദ്യാത് പത്രപുടം യഥാ
ഇന്ദ്രൻ പഴയകാലത്ത് ഇടിയുണ്ടാക്കി ചെയ്തത് വളരെ ചെറുതാണ്; ലക്ഷ്മണൻ തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഈ ഇലക്കൂടാരം തകർക്കും.
ലക്ഷ്മണസ്യ ച നാരാചാ ബഹവഃ സന്തി തദ്വിധാഃ। വജ്രാശനിസമസ്പര്ശാ ഗിരീണാമപി ദാരകാഃ
ലക്ഷ്മണന് അത്തരത്തിലുള്ള അനേകം ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ സ്പർശം ഇടിയും മിന്നലും പോലെയാണ്, പർവ്വതങ്ങൾ പോലും ചിതറിക്കും.
അവസ്ഥാനം യദൈവ ത്വമാസിഷ്യസി പരംതപ। തദൈവ ഹരയഃ സര്വേ ത്യക്ഷ്യന്തി കൃതനിശ്ചയാഃ
ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവനേ, നീ നിലപാടെടുക്കുന്ന നിമിഷം തന്നെ, കുരങ്ങുകൾ എല്ലാം ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിന്നെ വിട്ട് പോകും.
സ്മരന്തഃ പുത്രദാരാണാം നിത്യോദ്വിഗ്നാ ബുഭുക്ഷിതാഃ। ഖേദിതാ ദുഃഖശയ്യാഭിസ്ത്വാം കരിഷ്യന്തി പൃഷ്ഠതഃ
മക്കളെയും ഭാര്യമാരെയും ഓർത്ത്, എപ്പോഴും ഉത്കണ്ഠയോടെ വിശന്നും, ദു:ഖത്തിന്റെ കിടക്കയിൽ ക്ഷീണിച്ചും, അവർ നിന്നെ വിട്ട് തിരിഞ്ഞുപോകും.
സ ത്വം ഹീനഃ സുഹൃദ്ഭിശ്ച ഹിതകാമൈശ്ച ബന്ധുഭിഃ। തൃണാദപി ഭൃശോദ്വിഗ്നഃ സ്പന്ദമാനാദ് ഭവിഷ്യസി
സുഹൃത്തുക്കളെയും സ്നേഹമുള്ള ബന്ധുക്കളെയും നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, നീ കാറ്റിൽ വിറയുന്ന പുല്ലിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഉണർന്ന മനസ്സോടെ ഇരിക്കും.
ന ച ജാതു ന ഹിംസ്യുസ്ത്വാം ഘോരാ ലക്ഷ്മണസായകാഃ। അപവൃത്തം ജിഘാംസന്തോ മഹാവേഗാ ദുരാസദാഃ
ലക്ഷ്മണന്റെ ഭയങ്കരമായ, വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ, നീ തിരിഞ്ഞുപോയാലും, നിന്നെ ഒരിക്കലും ഹാനി ചെയ്യില്ല.
അസ്മാഭിസ്തു ഗതം സാര്ധം വിനീതവദുപസ്ഥിതമ്। ആനുപൂര്വ്യാത്തു സുഗ്രീവോ രാജ്യേ ത്വാം സ്ഥാപയിഷ്യതി
നമ്മളൊക്കെ കൂടെ ചേർന്ന് വിനയപൂർവ്വം നീ സമീപിച്ചാൽ, സുഗ്രീവൻ ശരിയായ ക്രമത്തിൽ നിന്നെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്യും.
ധര്മരാജഃ പിതൃവ്യസ്തേ പ്രീതികാമോ ദൃഢവ്രതഃ। ശുചിഃ സത്യപ്രതിജ്ഞശ്ച സ ത്വാം ജാതു ന നാശയേത്
നിന്റെ പിതാവിന്റെ സഹോദരൻ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, നിന്റെ സന്തോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ശുദ്ധനും സത്യവാനുമാണ്; അവൻ നിന്നെ ഒരിക്കലും നശിപ്പിക്കില്ല.
പ്രിയകാമശ്ച തേ മാതുസ്തദര്ഥം ചാസ്യ ജീവിതമ്। തസ്യാപത്യം ച നാസ്ത്യന്യത് തസ്മാദങ്ഗദ ഗമ്യതാമ്
അവൻ നിന്റെ അമ്മയ്ക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനായാണ് അവൻ ജീവിക്കുന്നത്. അവൾക്കു വേറൊരുവൻ മകനില്ല, അതിനാൽ അങ്കദാ, നീ പോകണം.
thumb|പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാ കാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതിയഞ്ചാം സർഗം കേൾക്കട്ടെ.
ശ്രുത്വാ ഹനുമതോ വാക്യം പ്രശ്രിതം ധര്മസംഹിതമ്। സ്വാമിസത്കാരസംയുക്തമങ്ഗദോ വാക്യമബ്രവീത്
ഹനുമാന്റെ വിനയപൂർവ്വമായ, ധർമ്മം നിറഞ്ഞ, സ്വാമിയെ ആദരിക്കുന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട അങ്കദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സ്ഥൈര്യമാത്മമനഃശൌചമാനൃശംസ്യമഥാര്ജവമ്। വിക്രമശ്ചൈവ ധൈര്യം ച സുഗ്രീവേ നോപപദ്യതേ
സ്ഥിരത, മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി, കരുണ, നേരുമൈ, വീര്യം, ധൈര്യം — ഇതൊന്നും സുഗ്രീവനിൽ കാണാനില്ല.
ഭ്രാതുര്ജ്യേഷ്ഠസ്യ യോ ഭാര്യാം ജീവതോ മഹിഷീം പ്രിയാമ്। ധര്മേണ മാതരം യസ്തു സ്വീകരോതി ജുഗുപ്സിതഃ
ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന തന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയെ നിയമപ്രകാരം സ്വന്തം അമ്മയെന്നപോലെ കാണുന്നവൻ അത്യന്തം നിന്ദ്യനാണ്.
കഥം സ ധര്മം ജാനീതേ യേന ഭ്രാത്രാ ദുരാത്മനാ। യുദ്ധായാഭിനിയുക്തേന ബിലസ്യ പിഹിതം മുഖമ്
ദുഷ്ടഹൃദയത്തോടെ സഹോദരനെ യുദ്ധത്തിനായി അയച്ചു, ഗുഹയുടെ വാതിൽ അടച്ചവൻ ധർമ്മം അറിയുമോ?
സത്യാത് പാണിഗൃഹീതശ്ച കൃതകര്മാ മഹായശാഃ। വിസ്മൃതോ രാഘവോ യേന സ കസ്യ സുകൃതം സ്മരേത്
സത്യത്തിൽ കൈകോർത്ത് മഹത്തായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തു, പ്രശസ്തനായ രാഘവനെ മറന്നവൻ ആരുടെ നല്ല പ്രവർത്തി ഓർക്കും?
ലക്ഷ്മണസ്യ ഭയേനേഹ നാധര്മഭയഭീരുണാ। ആദിഷ്ടാ മാര്ഗിതും സീതാ ധര്മസ്തസ്മിന് കഥം ഭവേത്
അധർമ്മത്തെ ഭയന്നല്ല, ലക്ഷ്മണനെ ഭയന്നാണ് സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ അവൻ ഉത്തരവിട്ടത്; അങ്ങനെയുള്ളവനിൽ ധർമ്മം എങ്ങനെയുണ്ടാകും?
തസ്മിന് പാപേ കൃതഘ്നേ തു സ്മൃതിഭിന്നേ ചലാത്മനി। ആര്യഃ കോ വിശ്വസേജ്ജാതു തത്കുലീനോ വിശേഷതഃ
പാപം ചെയ്ത, നന്ദിയില്ലാത്ത, മറന്നുപോകുന്ന, ചഞ്ചലമായ മനസ്സുള്ളവനിൽ ആര്യന്മാർ, പ്രത്യേകിച്ച് ഉന്നത വംശജന്മാർ, ആരും വിശ്വസിക്കുമോ?
രാജ്യേ പുത്രഃ പ്രതിഷ്ഠാപ്യഃ സഗുണോ നിര്ഗുണോഽപി വാ। കഥം ശത്രുകുലീനം മാം സുഗ്രീവോ ജീവയിഷ്യതി
ഗുണമുള്ളവനായാലും ഇല്ലാത്തവനായാലും മകനെയാണ് രാജ്യം ഏൽപ്പിക്കേണ്ടത്; ശത്രുവിന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച എന്നെ സുഖ്രീവൻ ജീവിക്കാൻ അനുവദിക്കുമോ?
ഭിന്നമന്ത്രോഽപരാദ്ധശ്ച ഭിന്നശക്തിഃ കഥം ഹ്യഹമ്। കിഷ്കിന്ധാം പ്രാപ്യ ജീവേയമനാഥ ഇവ ദുര്ബലഃ
ഉപദേശം തകര്ന്നു, പിഴച്ചു, ശക്തി കുറഞ്ഞു, അങ്ങനെയുള്ള എനിക്ക് കിഷ്കിന്ദയിൽ ആരും ഇല്ലാതെ ദുർബലനായിട്ട് എങ്ങനെ ജീവിക്കാനാകും?
ഉപാംശുദണ്ഡേന ഹി മാം ബന്ധനേനോപപാദയേത്। ശഠഃ ക്രൂരോ നൃശംസശ്ച സുഗ്രീവോ രാജ്യകാരണാത്
രാജ്യത്തിനായി സുഖ്രീവൻ ക്രൂരനും കപടനും കരുണയില്ലാത്തവനുമാണ്; അവൻ രഹസ്യമായി ശിക്ഷയും ബദ്ധതയും എനിക്കു വരുത്തും.
ബന്ധനാച്ചാവസാദാന്മേ ശ്രേയഃ പ്രായോപവേശനമ്। അനുജാനന്തു മാം സര്വേ ഗൃഹം ഗച്ഛന്തു വാനരാഃ
ബദ്ധനായി അപമാനിതനാവുന്നതിനെക്കാൾ പ്രായോപവേശം എനിക്ക് നല്ലതാണ്; എല്ലാവരും എന്നെ അനുവദിക്കട്ടെ, വാനരങ്ങൾ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങട്ടെ.
അഹം വഃ പ്രതിജാനാമി ന ഗമിഷ്യാമ്യഹം പുരീമ്। ഇഹൈവ പ്രായമാസിഷ്യേ ശ്രേയോ മരണമേവ മേ
ഞാൻ നിങ്ങളോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, നഗരത്തിലേക്ക് ഞാൻ പോകില്ല; ഇവിടെ തന്നെ ഉപവാസം തുടരാം, മരണം എനിക്ക് അതിൽ നല്ലതാണ്.
അഭിവാദനപൂര്വം തു രാജാ കുശലമേവ ച। അഭിവാദനപൂര്വം തു രാഘവൌ ബലശാലിനൌ
അഭിവാദനത്തോടെ രാജാവിനെയും അവന്റെ ക്ഷേമവും, അഭിവാദനത്തോടെ ശക്തരായ രാഘവന്മാരെയും അറിയിക്കണം.
വാച്യസ്താതോ യവീയാന് മേ സുഗ്രീവോ വാനരേശ്വരഃ। ആരോഗ്യപൂര്വം കുശലം വാച്യാ മാതാ രുമാ ച മേ
എന്റെ ഇളയ സഹോദരനും വാനരരാജാവുമായ സുഖ്രീവനോടും, അമ്മയോടും, റുമയോടും ആരോഗ്യത്തോടെ അഭിവാദ്യവും ആശംസകളും അറിയിക്കണം.
മാതരം ചൈവ മേ താരാമാശ്വാസയിതുമര്ഹഥ। പ്രകൃത്യാ പ്രിയപുത്രാ സാ സാനുക്രോശാ തപസ്വിനീ
എന്റെ അമ്മയായ താരയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനും നിങ്ങൾക്കാവണം; സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ മകനോടു പ്രിയവും കരുണയുള്ളവളും തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നവളുമാണ് അവൾ.
വിനഷ്ടമിഹ മാം ശ്രുത്വാ വ്യക്തം ഹാസ്യതി ജീവിതമ്। ഏതാവദുക്ത്വാ വചനം വൃദ്ധാംസ്താനഭിവാദ്യ ച
ഇവിടെ ഞാൻ നഷ്ടമായെന്ന് കേട്ടാൽ അവൾ ഉറപ്പായും ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും; അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മൂപ്പന്മാരെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.