thumb|ചതുഃപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചതുഃപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതിനാലാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
തഥാ ബ്രുവതി താരേ തു താരാധിപതിവര്ചസി। അഥ മേനേ ഹൃതം രാജ്യം ഹനൂമാനങ്ഗദേന തത്
നക്ഷത്രാധിപതിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള താരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഹനുമാൻ അങ്കദന്റെ രാജ്യം നഷ്ടമായതായി മനസ്സിലാക്കി.
ബുദ്ധ്യാ ഹ്യഷ്ടാങ്ഗയാ യുക്തം ചതുര്ബലസമന്വിതമ്। ചതുര്ദശഗുണം മേനേ ഹനൂമാന് വാലിനഃ സുതമ്
എട്ടു വിധത്തിലുള്ള ബുദ്ധിയും നാലു തരത്തിലുള്ള ശക്തിയും ഉള്ള വാലിയുടെ മകനായ അങ്കദൻ പതിനാലു മടങ്ങ് വലിയവനാണെന്ന് ഹനുമാൻ വിചാരിച്ചു.
ആപൂര്യമാണം ശശ്വച്ച തേജോബലപരാക്രമൈഃ। ശശിനം ശുക്ലപക്ഷാദൌ വര്ധമാനമിവ ശ്രിയാ
തേജസും ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് ദിനംപ്രതി വളരുന്ന അങ്കദൻ, വെളുത്ത പക്ഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വളരുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തേജസ്സിൽ നിറഞ്ഞവനായി തോന്നി.
ബൃഹസ്പതിസമം ബുദ്ധ്യാ വിക്രമേ സദൃശം പിതുഃ। ശുശ്രൂഷമാണം താരസ്യ ശുക്രസ്യേവ പുരംദരമ്
ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ ബുദ്ധിയുള്ളവനും, വീര്യത്തിൽ അച്ഛനോടു സമനുമായവനും, താരന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവനും, ഇന്ദ്രൻ ശുക്രനെ ആദരിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ഭര്തുരര്ഥേ പരിശ്രാന്തം സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ। അഭിസംധാതുമാരേഭേ ഹനൂമാനങ്ഗദം തതഃ
തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കാര്യത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഹനുമാൻ അങ്കദനോട് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സ ചതുര്ണാമുപായാനാം തൃതീയമുപവര്ണയന്। ഭേദയാമാസ താന് സര്വാന് വാനരാന് വാക്യസമ്പദാ
നാലു മാർഗങ്ങളിൽ മൂന്നാമത്തേതിനെ വിശദീകരിച്ച്, ഹനുമാൻ വാക്കിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും വിഭജിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തേഷു സര്വേഷു ഭിന്നേഷു തതോഽഭീഷയദങ്ഗദമ്। ഭീഷണൈര്വിവിധൈര്വാക്യൈഃ കോപോപായസമന്വിതൈഃ
എല്ലാവരെയും വിഭജിച്ച ശേഷം, ഹനുമാൻ അങ്കദനെ വിവിധ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഭയപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.
ത്വം സമര്ഥതരഃ പിത്രാ യുദ്ധേ താരേയ വൈ ധ്രുവമ്। ദൃഢം ധാരയിതും ശക്തഃ കപിരാജ്യം യഥാ പിതാ
താരയുടെ മകനേ, നീ യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ അച്ഛനേക്കാൾ ശക്തനും കഴിവുള്ളവനുമാണ്. കുരങ്ങുകളുടെ രാജ്യം നിന്റെ അച്ഛൻ പോലെ ഉറപ്പോടെ നീ ഭരിക്കാൻ കഴിയും.
നിത്യമസ്ഥിരചിത്താ ഹി കപയോ ഹരിപുംഗവ। നാജ്ഞാപ്യം വിഷഹിഷ്യന്തി പുത്രദാരം വിനാ ത്വയാ
ഹരികളുടെ মধ্যে ഏറ്റവും പ്രധാനനായവനേ, കുരങ്ങുകൾ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയില്ലാത്തവരാണ്. നിന്നെ കൂടാതെ, ആരും തങ്ങളുടെ മക്കളെയും ഭാര്യമാരെയും വിട്ട് സഹിക്കില്ല.
ത്വാം നൈതേ ഹ്യനുരഞ്ജേയുഃ പ്രത്യക്ഷം പ്രവദാമി തേ। യഥായം ജാമ്ബവാന് നീലഃ സുഹോത്രശ്ച മഹാകപിഃ
നിന്റെ അനുകൂല്യം ഇവർക്കൊന്നും ലഭിക്കില്ലെന്ന് ഞാൻ നേരെ പറയുന്നു. ജാംബവാൻ, നീലൻ, മഹാകുരങ്ങനായ സുഹോത്രൻ ഇവർക്കും അതുപോലെ തന്നെയാണ്.
നഹ്യഹം തേ ഇമേ സര്വേ സാമദാനാദിഭിര്ഗുണൈഃ। ദണ്ഡേന ന ത്വയാ ശക്യാഃ സുഗ്രീവാദപകര്ഷിതുമ്
ഞാനും ഇവരൊക്കെയും സമം, സമ്മാനം പോലുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളാൽ അല്ലെങ്കിൽ ശക്തിയാൽ പോലും സുഗ്രീവനിൽ നിന്ന് നീ അകറ്റാൻ കഴിയില്ല.
വിഗൃഹ്യാസനമപ്യാഹുര്ദുര്ബലേന ബലീയസാ। ആത്മരക്ഷാകരസ്തസ്മാന്ന വിഗൃഹ്ണീത ദുര്ബലഃ
ശക്തനായവനും മറ്റൊരാളുടെ സ്ഥാനം ബലമായി പിടിക്കരുതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ദുർബലനായവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കരുത്; അതു സ്വയം നാശം മാത്രമേ ഉണ്ടാക്കൂ.
യാം ചേമാം മന്യസേ ധാത്രീമേതദ് ബിലമിതി ശ്രുതമ്। ഏതല്ലക്ഷ്മണബാണാനാമീഷത് കാര്യം വിദാരണമ്
നീ അഭയം എന്നു കരുതുന്ന ഈ ഗുഹ ഞങ്ങൾക്കറിയാം; ലക്ഷ്മണന്റെ അമ്പുകൾ അതിനെ എളുപ്പത്തിൽ തുളച്ച് കടക്കും.
സ്വല്പം ഹി കൃതമിന്ദ്രേണ ക്ഷിപതാ ഹ്യശനിം പുരാ। ലക്ഷ്മണോ നിശിതൈര്ബാണൈര്ഭിന്ദ്യാത് പത്രപുടം യഥാ
ഇന്ദ്രൻ പഴയകാലത്ത് ഇടിയുണ്ടാക്കി ചെയ്തത് വളരെ ചെറുതാണ്; ലക്ഷ്മണൻ തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഈ ഇലക്കൂടാരം തകർക്കും.
ലക്ഷ്മണസ്യ ച നാരാചാ ബഹവഃ സന്തി തദ്വിധാഃ। വജ്രാശനിസമസ്പര്ശാ ഗിരീണാമപി ദാരകാഃ
ലക്ഷ്മണന് അത്തരത്തിലുള്ള അനേകം ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ സ്പർശം ഇടിയും മിന്നലും പോലെയാണ്, പർവ്വതങ്ങൾ പോലും ചിതറിക്കും.
അവസ്ഥാനം യദൈവ ത്വമാസിഷ്യസി പരംതപ। തദൈവ ഹരയഃ സര്വേ ത്യക്ഷ്യന്തി കൃതനിശ്ചയാഃ
ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവനേ, നീ നിലപാടെടുക്കുന്ന നിമിഷം തന്നെ, കുരങ്ങുകൾ എല്ലാം ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിന്നെ വിട്ട് പോകും.
സ്മരന്തഃ പുത്രദാരാണാം നിത്യോദ്വിഗ്നാ ബുഭുക്ഷിതാഃ। ഖേദിതാ ദുഃഖശയ്യാഭിസ്ത്വാം കരിഷ്യന്തി പൃഷ്ഠതഃ
മക്കളെയും ഭാര്യമാരെയും ഓർത്ത്, എപ്പോഴും ഉത്കണ്ഠയോടെ വിശന്നും, ദു:ഖത്തിന്റെ കിടക്കയിൽ ക്ഷീണിച്ചും, അവർ നിന്നെ വിട്ട് തിരിഞ്ഞുപോകും.
സ ത്വം ഹീനഃ സുഹൃദ്ഭിശ്ച ഹിതകാമൈശ്ച ബന്ധുഭിഃ। തൃണാദപി ഭൃശോദ്വിഗ്നഃ സ്പന്ദമാനാദ് ഭവിഷ്യസി
സുഹൃത്തുക്കളെയും സ്നേഹമുള്ള ബന്ധുക്കളെയും നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, നീ കാറ്റിൽ വിറയുന്ന പുല്ലിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഉണർന്ന മനസ്സോടെ ഇരിക്കും.
ന ച ജാതു ന ഹിംസ്യുസ്ത്വാം ഘോരാ ലക്ഷ്മണസായകാഃ। അപവൃത്തം ജിഘാംസന്തോ മഹാവേഗാ ദുരാസദാഃ
ലക്ഷ്മണന്റെ ഭയങ്കരമായ, വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ, നീ തിരിഞ്ഞുപോയാലും, നിന്നെ ഒരിക്കലും ഹാനി ചെയ്യില്ല.
അസ്മാഭിസ്തു ഗതം സാര്ധം വിനീതവദുപസ്ഥിതമ്। ആനുപൂര്വ്യാത്തു സുഗ്രീവോ രാജ്യേ ത്വാം സ്ഥാപയിഷ്യതി
നമ്മളൊക്കെ കൂടെ ചേർന്ന് വിനയപൂർവ്വം നീ സമീപിച്ചാൽ, സുഗ്രീവൻ ശരിയായ ക്രമത്തിൽ നിന്നെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്യും.
ധര്മരാജഃ പിതൃവ്യസ്തേ പ്രീതികാമോ ദൃഢവ്രതഃ। ശുചിഃ സത്യപ്രതിജ്ഞശ്ച സ ത്വാം ജാതു ന നാശയേത്
നിന്റെ പിതാവിന്റെ സഹോദരൻ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, നിന്റെ സന്തോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ശുദ്ധനും സത്യവാനുമാണ്; അവൻ നിന്നെ ഒരിക്കലും നശിപ്പിക്കില്ല.
പ്രിയകാമശ്ച തേ മാതുസ്തദര്ഥം ചാസ്യ ജീവിതമ്। തസ്യാപത്യം ച നാസ്ത്യന്യത് തസ്മാദങ്ഗദ ഗമ്യതാമ്
അവൻ നിന്റെ അമ്മയ്ക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനായാണ് അവൻ ജീവിക്കുന്നത്. അവൾക്കു വേറൊരുവൻ മകനില്ല, അതിനാൽ അങ്കദാ, നീ പോകണം.
thumb|പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാ കാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതിയഞ്ചാം സർഗം കേൾക്കട്ടെ.
ശ്രുത്വാ ഹനുമതോ വാക്യം പ്രശ്രിതം ധര്മസംഹിതമ്। സ്വാമിസത്കാരസംയുക്തമങ്ഗദോ വാക്യമബ്രവീത്
ഹനുമാന്റെ വിനയപൂർവ്വമായ, ധർമ്മം നിറഞ്ഞ, സ്വാമിയെ ആദരിക്കുന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട അങ്കദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സ്ഥൈര്യമാത്മമനഃശൌചമാനൃശംസ്യമഥാര്ജവമ്। വിക്രമശ്ചൈവ ധൈര്യം ച സുഗ്രീവേ നോപപദ്യതേ
സ്ഥിരത, മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി, കരുണ, നേരുമൈ, വീര്യം, ധൈര്യം — ഇതൊന്നും സുഗ്രീവനിൽ കാണാനില്ല.
ഭ്രാതുര്ജ്യേഷ്ഠസ്യ യോ ഭാര്യാം ജീവതോ മഹിഷീം പ്രിയാമ്। ധര്മേണ മാതരം യസ്തു സ്വീകരോതി ജുഗുപ്സിതഃ
ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന തന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയെ നിയമപ്രകാരം സ്വന്തം അമ്മയെന്നപോലെ കാണുന്നവൻ അത്യന്തം നിന്ദ്യനാണ്.
കഥം സ ധര്മം ജാനീതേ യേന ഭ്രാത്രാ ദുരാത്മനാ। യുദ്ധായാഭിനിയുക്തേന ബിലസ്യ പിഹിതം മുഖമ്
ദുഷ്ടഹൃദയത്തോടെ സഹോദരനെ യുദ്ധത്തിനായി അയച്ചു, ഗുഹയുടെ വാതിൽ അടച്ചവൻ ധർമ്മം അറിയുമോ?
സത്യാത് പാണിഗൃഹീതശ്ച കൃതകര്മാ മഹായശാഃ। വിസ്മൃതോ രാഘവോ യേന സ കസ്യ സുകൃതം സ്മരേത്
സത്യത്തിൽ കൈകോർത്ത് മഹത്തായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തു, പ്രശസ്തനായ രാഘവനെ മറന്നവൻ ആരുടെ നല്ല പ്രവർത്തി ഓർക്കും?
ലക്ഷ്മണസ്യ ഭയേനേഹ നാധര്മഭയഭീരുണാ। ആദിഷ്ടാ മാര്ഗിതും സീതാ ധര്മസ്തസ്മിന് കഥം ഭവേത്
അധർമ്മത്തെ ഭയന്നല്ല, ലക്ഷ്മണനെ ഭയന്നാണ് സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ അവൻ ഉത്തരവിട്ടത്; അങ്ങനെയുള്ളവനിൽ ധർമ്മം എങ്ങനെയുണ്ടാകും?