നരേന്ദ്രേണാഭിഷിക്തോഽസ്മി രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ। സ പൂര്വം ബദ്ധവൈരോ മാം രാജാ ദൃഷ്ട്വാ വ്യതിക്രമമ്
മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായി രാമൻ എന്ന രാജാവിനാൽ ഞാൻ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പഴയ വൈരമുള്ള രാജാവ് എന്റെ തെറ്റു കണ്ടാൽ—
ഘാതയിഷ്യതി ദണ്ഡേന തീക്ഷ്ണേന കൃതനിശ്ചയഃ। കിം മേ സുഹൃദ്ഭിര്വ്യസനം പശ്യദ്ഭിര്ജീവിതാന്തരേ। ഇഹൈവ പ്രായമാസിഷ്യേ പുണ്യേ സാഗരരോധസി
ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ, കഠിനമായ ശിക്ഷ നൽകി അവൻ എന്നെ കൊല്ലും. പിന്നെ, മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ദു:ഖത്തിൽ കഴിയുന്ന സുഹൃത്തുക്കളെ കാണുന്നതിൽ എനിക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? ഈ തിരുനദിക്കരയിൽ തന്നെ ഞാൻ ഉപവാസമിരുത്തി ജീവൻ വിട്ടു പോകാം.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ കുമാരേണ യുവരാജേന ഭാഷിതമ്। സര്വേ തേ വാനരശ്രേഷ്ഠാഃ കരുണം വാക്യമബ്രുവന്
കുമാരനും യുവരാജാവുമായ അങ്കദൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ എല്ലാവരും ദു:ഖഭരിതരായി പറഞ്ഞു.
തീക്ഷ്ണഃ പ്രകൃത്യാ സുഗ്രീവഃ പ്രിയാരക്തശ്ച രാഘവഃ। സമീക്ഷ്യാകൃതകാര്യാംസ്തു തസ്മിംശ്ച സമയേ ഗതേ
സുഗ്രീവൻ സ്വഭാവത്തിൽ കഠിനനും, രാഘവൻ പ്രിയമുള്ളവരെ ഏറെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും ആണ്. നമുക്ക് ഏൽപ്പിച്ച ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കാതെ ആ സമയത്ത്—
അദൃഷ്ടായാം ച വൈദേഹ്യാം ദൃഷ്ട്വാ ചൈവ സമാഗതാന്। രാഘവപ്രിയകാമായ ഘാതയിഷ്യത്യസംശയമ്
വൈദേഹിയെ കണ്ടെത്താതെയും, നാം എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് മടങ്ങിയാലും, രാഘവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ സുഗ്രീവൻ തീർച്ചയായും നമ്മെ കൊല്ലും.
ന ക്ഷമം ചാപരാദ്ധാനാം ഗമനം സ്വാമിപാര്ശ്വതഃ। പ്രധാനഭൂതാശ്ച വയം സുഗ്രീവസ്യ സമാഗതാഃ
തെറ്റു ചെയ്തവർക്കു തങ്ങളുടെ രാജാവിന്റെ അടുപ്പത്തിൽ പോകുന്നത് യോജിക്കുന്നതല്ല. അതിനാൽ, സുഗ്രീവന്റെ പ്രധാന ഉപദേശകർ ആയ നാം എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു വന്നിരിക്കുന്നു.
ഇഹൈവ സീതാമന്വീക്ഷ്യ പ്രവൃത്തിമുപലഭ്യ വാ। നോ ചേദ് ഗച്ഛാമ തം വീരം ഗമിഷ്യാമോ യമക്ഷയമ്
ഇവിടെ തന്നെ സീതയെ അന്വേഷിച്ചോ, അവരേക്കുറിച്ച് എന്തെങ്കിലും വിവരം ലഭിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ആ വീരനെ സമീപിച്ചോ, അതൊന്നും സാധിക്കാതെ പോയാൽ നമുക്ക് യമലോകത്തേക്ക് പോകേണ്ടി വരും.
പ്ലവങ്ഗമാനാം തു ഭയാര്ദിതാനാം ശ്രുത്വാ വചസ്താര ഇദം ബഭാഷേ। അലം വിഷാദേന ബിലം പ്രവിശ്യ വസാമ സര്വേ യദി രോചതേ വഃ
ഭയത്താൽ വിറയുന്ന വാനരന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, താരൻ പറഞ്ഞു: 'ഇനി ദു:ഖം മതിയാകട്ടെ! നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ നമുക്ക് ഈ ഗുഹയിൽ കയറി അവിടെ താമസിക്കാം.'
ഇദം ഹി മായാവിഹിതം സുദുര്ഗമം പ്രഭൂതപുഷ്പോദകഭോജ്യപേയമ്। ഇഹാസ്തി നോ നൈവ ഭയം പുരംദരാ- ന്ന രാഘവാദ് വാനരരാജതോഽപി വാ
ഈ സ്ഥലം മായാവശാൽ സൃഷ്ടിച്ചതും, എത്താൻ വളരെ കഠിനവുമാണ്. ഇവിടെ പുഷ്പവും വെള്ളവും ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും ധാരാളം ഉണ്ട്. ഇവിടെ നമുക്ക് ഇന്ദ്രനിൽ നിന്നോ, രാഘവനിൽ നിന്നോ, വാനരരാജാവിൽ നിന്നോ ഭയമൊന്നുമില്ല.
ശ്രുത്വാങ്ഗദസ്യാപി വചോഽനുകൂല- മൂചുശ്ച സര്വേ ഹരയഃ പ്രതീതാഃ। യഥാ ന ഹന്യേമ തഥാ വിധാന- മസക്തമദ്യൈവ വിധീയതാം നഃ
അങ്കദന്റെ അനുകൂലമായ വാക്കുകളും കേട്ട്, എല്ലാ വാനരന്മാരും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നമുക്ക് കൊല്ലപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഇന്ന് തന്നെ ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്തി, അതു വൈകാതെ നടപ്പിലാക്കണം.'
thumb|ചതുഃപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചതുഃപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതിനാലാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
തഥാ ബ്രുവതി താരേ തു താരാധിപതിവര്ചസി। അഥ മേനേ ഹൃതം രാജ്യം ഹനൂമാനങ്ഗദേന തത്
നക്ഷത്രാധിപതിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള താരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഹനുമാൻ അങ്കദന്റെ രാജ്യം നഷ്ടമായതായി മനസ്സിലാക്കി.
ബുദ്ധ്യാ ഹ്യഷ്ടാങ്ഗയാ യുക്തം ചതുര്ബലസമന്വിതമ്। ചതുര്ദശഗുണം മേനേ ഹനൂമാന് വാലിനഃ സുതമ്
എട്ടു വിധത്തിലുള്ള ബുദ്ധിയും നാലു തരത്തിലുള്ള ശക്തിയും ഉള്ള വാലിയുടെ മകനായ അങ്കദൻ പതിനാലു മടങ്ങ് വലിയവനാണെന്ന് ഹനുമാൻ വിചാരിച്ചു.
ആപൂര്യമാണം ശശ്വച്ച തേജോബലപരാക്രമൈഃ। ശശിനം ശുക്ലപക്ഷാദൌ വര്ധമാനമിവ ശ്രിയാ
തേജസും ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് ദിനംപ്രതി വളരുന്ന അങ്കദൻ, വെളുത്ത പക്ഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വളരുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തേജസ്സിൽ നിറഞ്ഞവനായി തോന്നി.
ബൃഹസ്പതിസമം ബുദ്ധ്യാ വിക്രമേ സദൃശം പിതുഃ। ശുശ്രൂഷമാണം താരസ്യ ശുക്രസ്യേവ പുരംദരമ്
ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ ബുദ്ധിയുള്ളവനും, വീര്യത്തിൽ അച്ഛനോടു സമനുമായവനും, താരന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവനും, ഇന്ദ്രൻ ശുക്രനെ ആദരിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ഭര്തുരര്ഥേ പരിശ്രാന്തം സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ। അഭിസംധാതുമാരേഭേ ഹനൂമാനങ്ഗദം തതഃ
തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കാര്യത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഹനുമാൻ അങ്കദനോട് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സ ചതുര്ണാമുപായാനാം തൃതീയമുപവര്ണയന്। ഭേദയാമാസ താന് സര്വാന് വാനരാന് വാക്യസമ്പദാ
നാലു മാർഗങ്ങളിൽ മൂന്നാമത്തേതിനെ വിശദീകരിച്ച്, ഹനുമാൻ വാക്കിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും വിഭജിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തേഷു സര്വേഷു ഭിന്നേഷു തതോഽഭീഷയദങ്ഗദമ്। ഭീഷണൈര്വിവിധൈര്വാക്യൈഃ കോപോപായസമന്വിതൈഃ
എല്ലാവരെയും വിഭജിച്ച ശേഷം, ഹനുമാൻ അങ്കദനെ വിവിധ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഭയപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.
ത്വം സമര്ഥതരഃ പിത്രാ യുദ്ധേ താരേയ വൈ ധ്രുവമ്। ദൃഢം ധാരയിതും ശക്തഃ കപിരാജ്യം യഥാ പിതാ
താരയുടെ മകനേ, നീ യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ അച്ഛനേക്കാൾ ശക്തനും കഴിവുള്ളവനുമാണ്. കുരങ്ങുകളുടെ രാജ്യം നിന്റെ അച്ഛൻ പോലെ ഉറപ്പോടെ നീ ഭരിക്കാൻ കഴിയും.
നിത്യമസ്ഥിരചിത്താ ഹി കപയോ ഹരിപുംഗവ। നാജ്ഞാപ്യം വിഷഹിഷ്യന്തി പുത്രദാരം വിനാ ത്വയാ
ഹരികളുടെ মধ্যে ഏറ്റവും പ്രധാനനായവനേ, കുരങ്ങുകൾ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയില്ലാത്തവരാണ്. നിന്നെ കൂടാതെ, ആരും തങ്ങളുടെ മക്കളെയും ഭാര്യമാരെയും വിട്ട് സഹിക്കില്ല.
ത്വാം നൈതേ ഹ്യനുരഞ്ജേയുഃ പ്രത്യക്ഷം പ്രവദാമി തേ। യഥായം ജാമ്ബവാന് നീലഃ സുഹോത്രശ്ച മഹാകപിഃ
നിന്റെ അനുകൂല്യം ഇവർക്കൊന്നും ലഭിക്കില്ലെന്ന് ഞാൻ നേരെ പറയുന്നു. ജാംബവാൻ, നീലൻ, മഹാകുരങ്ങനായ സുഹോത്രൻ ഇവർക്കും അതുപോലെ തന്നെയാണ്.
നഹ്യഹം തേ ഇമേ സര്വേ സാമദാനാദിഭിര്ഗുണൈഃ। ദണ്ഡേന ന ത്വയാ ശക്യാഃ സുഗ്രീവാദപകര്ഷിതുമ്
ഞാനും ഇവരൊക്കെയും സമം, സമ്മാനം പോലുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളാൽ അല്ലെങ്കിൽ ശക്തിയാൽ പോലും സുഗ്രീവനിൽ നിന്ന് നീ അകറ്റാൻ കഴിയില്ല.
വിഗൃഹ്യാസനമപ്യാഹുര്ദുര്ബലേന ബലീയസാ। ആത്മരക്ഷാകരസ്തസ്മാന്ന വിഗൃഹ്ണീത ദുര്ബലഃ
ശക്തനായവനും മറ്റൊരാളുടെ സ്ഥാനം ബലമായി പിടിക്കരുതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ദുർബലനായവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കരുത്; അതു സ്വയം നാശം മാത്രമേ ഉണ്ടാക്കൂ.
യാം ചേമാം മന്യസേ ധാത്രീമേതദ് ബിലമിതി ശ്രുതമ്। ഏതല്ലക്ഷ്മണബാണാനാമീഷത് കാര്യം വിദാരണമ്
നീ അഭയം എന്നു കരുതുന്ന ഈ ഗുഹ ഞങ്ങൾക്കറിയാം; ലക്ഷ്മണന്റെ അമ്പുകൾ അതിനെ എളുപ്പത്തിൽ തുളച്ച് കടക്കും.
സ്വല്പം ഹി കൃതമിന്ദ്രേണ ക്ഷിപതാ ഹ്യശനിം പുരാ। ലക്ഷ്മണോ നിശിതൈര്ബാണൈര്ഭിന്ദ്യാത് പത്രപുടം യഥാ
ഇന്ദ്രൻ പഴയകാലത്ത് ഇടിയുണ്ടാക്കി ചെയ്തത് വളരെ ചെറുതാണ്; ലക്ഷ്മണൻ തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഈ ഇലക്കൂടാരം തകർക്കും.
ലക്ഷ്മണസ്യ ച നാരാചാ ബഹവഃ സന്തി തദ്വിധാഃ। വജ്രാശനിസമസ്പര്ശാ ഗിരീണാമപി ദാരകാഃ
ലക്ഷ്മണന് അത്തരത്തിലുള്ള അനേകം ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ സ്പർശം ഇടിയും മിന്നലും പോലെയാണ്, പർവ്വതങ്ങൾ പോലും ചിതറിക്കും.
അവസ്ഥാനം യദൈവ ത്വമാസിഷ്യസി പരംതപ। തദൈവ ഹരയഃ സര്വേ ത്യക്ഷ്യന്തി കൃതനിശ്ചയാഃ
ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവനേ, നീ നിലപാടെടുക്കുന്ന നിമിഷം തന്നെ, കുരങ്ങുകൾ എല്ലാം ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിന്നെ വിട്ട് പോകും.
സ്മരന്തഃ പുത്രദാരാണാം നിത്യോദ്വിഗ്നാ ബുഭുക്ഷിതാഃ। ഖേദിതാ ദുഃഖശയ്യാഭിസ്ത്വാം കരിഷ്യന്തി പൃഷ്ഠതഃ
മക്കളെയും ഭാര്യമാരെയും ഓർത്ത്, എപ്പോഴും ഉത്കണ്ഠയോടെ വിശന്നും, ദു:ഖത്തിന്റെ കിടക്കയിൽ ക്ഷീണിച്ചും, അവർ നിന്നെ വിട്ട് തിരിഞ്ഞുപോകും.
സ ത്വം ഹീനഃ സുഹൃദ്ഭിശ്ച ഹിതകാമൈശ്ച ബന്ധുഭിഃ। തൃണാദപി ഭൃശോദ്വിഗ്നഃ സ്പന്ദമാനാദ് ഭവിഷ്യസി
സുഹൃത്തുക്കളെയും സ്നേഹമുള്ള ബന്ധുക്കളെയും നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, നീ കാറ്റിൽ വിറയുന്ന പുല്ലിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഉണർന്ന മനസ്സോടെ ഇരിക്കും.
ന ച ജാതു ന ഹിംസ്യുസ്ത്വാം ഘോരാ ലക്ഷ്മണസായകാഃ। അപവൃത്തം ജിഘാംസന്തോ മഹാവേഗാ ദുരാസദാഃ
ലക്ഷ്മണന്റെ ഭയങ്കരമായ, വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ, നീ തിരിഞ്ഞുപോയാലും, നിന്നെ ഒരിക്കലും ഹാനി ചെയ്യില്ല.