ശാസനാത് കപിരാജസ്യ വയം സര്വേ വിനിര്ഗതാഃ। മാസഃ പൂര്ണോ ബിലസ്ഥാനാം ഹരയഃ കിം ന ബുധ്യത
കുരുരാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നാം എല്ലാവരും പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഗുഹയിൽ ഇരുന്ന കുരുക്കൾക്ക് ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു—അവർക്ക് ഇതു മനസ്സിലാകുന്നില്ലേ?
വയമാശ്വയുജേ മാസി കാലസംഖ്യാവ്യവസ്ഥിതാഃ। പ്രസ്ഥിതാഃ സോഽപി ചാതീതഃ കിമതഃ കാര്യമുത്തരമ്
നാം ആശ്വയുജ മാസത്തിൽ, സമയമുറപ്പിച്ച് യാത്രതിരിച്ചു; ആ സമയവും കഴിഞ്ഞു—ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം?
ഭവന്തഃ പ്രത്യയം പ്രാപ്താ നീതിമാര്ഗവിശാരദാഃ। ഹിതേഷ്വഭിരതാ ഭര്തുര്നിസൃഷ്ടാഃ സര്വകര്മസു
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വിശ്വസനീയരും, നയത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും, യജമാനന്റെ ക്ഷേമത്തിൽ താല്പര്യവും ഉള്ളവരും, എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്.
കര്മസ്വപ്രതിമാഃ സര്വേ ദിക്ഷു വിശ്രുതപൌരുഷാഃ। മാം പുരസ്കൃത്യ നിര്യാതാഃ പിങ്ഗാക്ഷപ്രതിചോദിതാഃ
പ്രപഞ്ചത്തിൽ വീര്യശാലികളായി പ്രശസ്തരായ, തുല്യരില്ലാത്ത പ്രവർത്തികളുള്ള എല്ലാവരും, പിങ്കു കണ്ണുള്ളവന്റെ പ്രേരണയോടെ എന്നെ മുൻനിർത്തി പുറപ്പെട്ടുവെന്ന് അറിയാം.
ഇദാനീമകൃതാര്ഥാനാം മര്തവ്യം നാത്ര സംശയഃ। ഹരിരാജസ്യ സംദേശമകൃത്വാ കഃ സുഖീ ഭവേത്
ഇപ്പോൾ, ആരുടെയും ദൗത്യം പൂർത്തിയായിട്ടില്ലെങ്കിൽ, മരണമാണ് ഉറപ്പ്; കുരുരാജാവിന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കാതെ ആര്ക്ക് സന്തോഷം കിട്ടും?
അസ്മിന്നതീതേ കാലേ തു സുഗ്രീവേണ കൃതേ സ്വയമ്। പ്രായോപവേശനം യുക്തം സര്വേഷാം ച വനൌകസാമ്
ഇപ്പോൾ തന്നെ സുഗ്രീവൻ തന്നെ നടപടി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, എല്ലാ വനവാസികൾക്കും പ്രായോപവേശനം ചെയ്യുന്നത് യുക്തമാണ്.
തീക്ഷ്ണഃ പ്രകൃത്യാ സുഗ്രീവഃ സ്വാമിഭാവേ വ്യവസ്ഥിതഃ। ന ക്ഷമിഷ്യതി നഃ സര്വാനപരാധകൃതോ ഗതാന്
സുഗ്രീവൻ സ്വഭാവത്തിൽ കടുത്തവനും, രാജാധികാരത്തിൽ ഉറച്ചവനുമാണ്; പരാജയപ്പെട്ട് മടങ്ങുന്നവരെ അവൻ ഒരുത്തരെയും ക്ഷമിക്കില്ല.
അപ്രവൃത്തൌ ച സീതായാഃ പാപമേവ കരിഷ്യതി। തസ്മാത് ക്ഷമമിഹാദ്യൈവ ഗന്തും പ്രായോപവേശനമ്
സീതയുടെ വിവരം കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ, അവൻ പാപം മാത്രമേ ചെയ്യൂ; അതിനാൽ, ഇന്ന് തന്നെ നമുക്ക് പ്രായോപവേശനം ചെയ്യാൻ പോകുന്നതാണ് ഉത്തമം.
ത്യക്ത്വാ പുത്രാംശ്ച ദാരാംശ്ച ധനാനി ച ഗൃഹാണി ച। ധ്രുവം നോ ഹിംസതേ രാജാ സര്വാന് പ്രതിഗതാനിതഃ
മക്കളെയും ഭാര്യമാരെയും ധനവും വീടുകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇവിടെ നിന്ന് മടങ്ങുന്നവരെ രാജാവ് ഉറപ്പായും ദണ്ഡിക്കും.
വധേനാപ്രതിരൂപേണ ശ്രേയാന് മൃത്യുരിഹൈവ നഃ। ന ചാഹം യൌവരാജ്യേന സുഗ്രീവേണാഭിഷേചിതഃ
അപമാനകരമായ വധം ഏറ്റുവാങ്ങുന്നതിനെക്കാൾ ഇവിടെ തന്നെ മരിക്കുന്നത് നമുക്ക് നല്ലതാണ്; സുഗ്രീവൻ എന്നെ യുവരാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തിട്ടില്ല.
നരേന്ദ്രേണാഭിഷിക്തോഽസ്മി രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ। സ പൂര്വം ബദ്ധവൈരോ മാം രാജാ ദൃഷ്ട്വാ വ്യതിക്രമമ്
മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായി രാമൻ എന്ന രാജാവിനാൽ ഞാൻ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പഴയ വൈരമുള്ള രാജാവ് എന്റെ തെറ്റു കണ്ടാൽ—
ഘാതയിഷ്യതി ദണ്ഡേന തീക്ഷ്ണേന കൃതനിശ്ചയഃ। കിം മേ സുഹൃദ്ഭിര്വ്യസനം പശ്യദ്ഭിര്ജീവിതാന്തരേ। ഇഹൈവ പ്രായമാസിഷ്യേ പുണ്യേ സാഗരരോധസി
ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ, കഠിനമായ ശിക്ഷ നൽകി അവൻ എന്നെ കൊല്ലും. പിന്നെ, മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ദു:ഖത്തിൽ കഴിയുന്ന സുഹൃത്തുക്കളെ കാണുന്നതിൽ എനിക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? ഈ തിരുനദിക്കരയിൽ തന്നെ ഞാൻ ഉപവാസമിരുത്തി ജീവൻ വിട്ടു പോകാം.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ കുമാരേണ യുവരാജേന ഭാഷിതമ്। സര്വേ തേ വാനരശ്രേഷ്ഠാഃ കരുണം വാക്യമബ്രുവന്
കുമാരനും യുവരാജാവുമായ അങ്കദൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ എല്ലാവരും ദു:ഖഭരിതരായി പറഞ്ഞു.
തീക്ഷ്ണഃ പ്രകൃത്യാ സുഗ്രീവഃ പ്രിയാരക്തശ്ച രാഘവഃ। സമീക്ഷ്യാകൃതകാര്യാംസ്തു തസ്മിംശ്ച സമയേ ഗതേ
സുഗ്രീവൻ സ്വഭാവത്തിൽ കഠിനനും, രാഘവൻ പ്രിയമുള്ളവരെ ഏറെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും ആണ്. നമുക്ക് ഏൽപ്പിച്ച ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കാതെ ആ സമയത്ത്—
അദൃഷ്ടായാം ച വൈദേഹ്യാം ദൃഷ്ട്വാ ചൈവ സമാഗതാന്। രാഘവപ്രിയകാമായ ഘാതയിഷ്യത്യസംശയമ്
വൈദേഹിയെ കണ്ടെത്താതെയും, നാം എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് മടങ്ങിയാലും, രാഘവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ സുഗ്രീവൻ തീർച്ചയായും നമ്മെ കൊല്ലും.
ന ക്ഷമം ചാപരാദ്ധാനാം ഗമനം സ്വാമിപാര്ശ്വതഃ। പ്രധാനഭൂതാശ്ച വയം സുഗ്രീവസ്യ സമാഗതാഃ
തെറ്റു ചെയ്തവർക്കു തങ്ങളുടെ രാജാവിന്റെ അടുപ്പത്തിൽ പോകുന്നത് യോജിക്കുന്നതല്ല. അതിനാൽ, സുഗ്രീവന്റെ പ്രധാന ഉപദേശകർ ആയ നാം എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു വന്നിരിക്കുന്നു.
ഇഹൈവ സീതാമന്വീക്ഷ്യ പ്രവൃത്തിമുപലഭ്യ വാ। നോ ചേദ് ഗച്ഛാമ തം വീരം ഗമിഷ്യാമോ യമക്ഷയമ്
ഇവിടെ തന്നെ സീതയെ അന്വേഷിച്ചോ, അവരേക്കുറിച്ച് എന്തെങ്കിലും വിവരം ലഭിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ആ വീരനെ സമീപിച്ചോ, അതൊന്നും സാധിക്കാതെ പോയാൽ നമുക്ക് യമലോകത്തേക്ക് പോകേണ്ടി വരും.
പ്ലവങ്ഗമാനാം തു ഭയാര്ദിതാനാം ശ്രുത്വാ വചസ്താര ഇദം ബഭാഷേ। അലം വിഷാദേന ബിലം പ്രവിശ്യ വസാമ സര്വേ യദി രോചതേ വഃ
ഭയത്താൽ വിറയുന്ന വാനരന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, താരൻ പറഞ്ഞു: 'ഇനി ദു:ഖം മതിയാകട്ടെ! നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ നമുക്ക് ഈ ഗുഹയിൽ കയറി അവിടെ താമസിക്കാം.'
ഇദം ഹി മായാവിഹിതം സുദുര്ഗമം പ്രഭൂതപുഷ്പോദകഭോജ്യപേയമ്। ഇഹാസ്തി നോ നൈവ ഭയം പുരംദരാ- ന്ന രാഘവാദ് വാനരരാജതോഽപി വാ
ഈ സ്ഥലം മായാവശാൽ സൃഷ്ടിച്ചതും, എത്താൻ വളരെ കഠിനവുമാണ്. ഇവിടെ പുഷ്പവും വെള്ളവും ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും ധാരാളം ഉണ്ട്. ഇവിടെ നമുക്ക് ഇന്ദ്രനിൽ നിന്നോ, രാഘവനിൽ നിന്നോ, വാനരരാജാവിൽ നിന്നോ ഭയമൊന്നുമില്ല.
ശ്രുത്വാങ്ഗദസ്യാപി വചോഽനുകൂല- മൂചുശ്ച സര്വേ ഹരയഃ പ്രതീതാഃ। യഥാ ന ഹന്യേമ തഥാ വിധാന- മസക്തമദ്യൈവ വിധീയതാം നഃ
അങ്കദന്റെ അനുകൂലമായ വാക്കുകളും കേട്ട്, എല്ലാ വാനരന്മാരും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നമുക്ക് കൊല്ലപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഇന്ന് തന്നെ ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്തി, അതു വൈകാതെ നടപ്പിലാക്കണം.'
thumb|ചതുഃപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചതുഃപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതിനാലാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
തഥാ ബ്രുവതി താരേ തു താരാധിപതിവര്ചസി। അഥ മേനേ ഹൃതം രാജ്യം ഹനൂമാനങ്ഗദേന തത്
നക്ഷത്രാധിപതിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള താരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഹനുമാൻ അങ്കദന്റെ രാജ്യം നഷ്ടമായതായി മനസ്സിലാക്കി.
ബുദ്ധ്യാ ഹ്യഷ്ടാങ്ഗയാ യുക്തം ചതുര്ബലസമന്വിതമ്। ചതുര്ദശഗുണം മേനേ ഹനൂമാന് വാലിനഃ സുതമ്
എട്ടു വിധത്തിലുള്ള ബുദ്ധിയും നാലു തരത്തിലുള്ള ശക്തിയും ഉള്ള വാലിയുടെ മകനായ അങ്കദൻ പതിനാലു മടങ്ങ് വലിയവനാണെന്ന് ഹനുമാൻ വിചാരിച്ചു.
ആപൂര്യമാണം ശശ്വച്ച തേജോബലപരാക്രമൈഃ। ശശിനം ശുക്ലപക്ഷാദൌ വര്ധമാനമിവ ശ്രിയാ
തേജസും ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് ദിനംപ്രതി വളരുന്ന അങ്കദൻ, വെളുത്ത പക്ഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വളരുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തേജസ്സിൽ നിറഞ്ഞവനായി തോന്നി.
ബൃഹസ്പതിസമം ബുദ്ധ്യാ വിക്രമേ സദൃശം പിതുഃ। ശുശ്രൂഷമാണം താരസ്യ ശുക്രസ്യേവ പുരംദരമ്
ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ ബുദ്ധിയുള്ളവനും, വീര്യത്തിൽ അച്ഛനോടു സമനുമായവനും, താരന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവനും, ഇന്ദ്രൻ ശുക്രനെ ആദരിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ഭര്തുരര്ഥേ പരിശ്രാന്തം സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ। അഭിസംധാതുമാരേഭേ ഹനൂമാനങ്ഗദം തതഃ
തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കാര്യത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഹനുമാൻ അങ്കദനോട് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സ ചതുര്ണാമുപായാനാം തൃതീയമുപവര്ണയന്। ഭേദയാമാസ താന് സര്വാന് വാനരാന് വാക്യസമ്പദാ
നാലു മാർഗങ്ങളിൽ മൂന്നാമത്തേതിനെ വിശദീകരിച്ച്, ഹനുമാൻ വാക്കിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും വിഭജിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തേഷു സര്വേഷു ഭിന്നേഷു തതോഽഭീഷയദങ്ഗദമ്। ഭീഷണൈര്വിവിധൈര്വാക്യൈഃ കോപോപായസമന്വിതൈഃ
എല്ലാവരെയും വിഭജിച്ച ശേഷം, ഹനുമാൻ അങ്കദനെ വിവിധ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഭയപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.
ത്വം സമര്ഥതരഃ പിത്രാ യുദ്ധേ താരേയ വൈ ധ്രുവമ്। ദൃഢം ധാരയിതും ശക്തഃ കപിരാജ്യം യഥാ പിതാ
താരയുടെ മകനേ, നീ യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ അച്ഛനേക്കാൾ ശക്തനും കഴിവുള്ളവനുമാണ്. കുരങ്ങുകളുടെ രാജ്യം നിന്റെ അച്ഛൻ പോലെ ഉറപ്പോടെ നീ ഭരിക്കാൻ കഴിയും.
നിത്യമസ്ഥിരചിത്താ ഹി കപയോ ഹരിപുംഗവ। നാജ്ഞാപ്യം വിഷഹിഷ്യന്തി പുത്രദാരം വിനാ ത്വയാ
ഹരികളുടെ মধ্যে ഏറ്റവും പ്രധാനനായവനേ, കുരങ്ങുകൾ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയില്ലാത്തവരാണ്. നിന്നെ കൂടാതെ, ആരും തങ്ങളുടെ മക്കളെയും ഭാര്യമാരെയും വിട്ട് സഹിക്കില്ല.