കാഞ്ചനഭ്രമരാംശ്ചൈവ മധൂനി ച സമന്തതഃ। മണികാഞ്ചനചിത്രാണി ശയനാന്യാസനാനി ച
പൊന്നിൻ തേനീച്ചകളും ചുറ്റുമുള്ള തേനും, രത്നങ്ങളും പൊന്നും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും അവിടെ കാണാമായിരുന്നു.
വിവിധാനി വിശാലാനി ദദൃശുസ്തേ സമന്തതഃ। ഹൈമരാജതകാംസ്യാനാം ഭാജനാനാം ച രാശയഃ
അവിടെയെല്ലാം അവർ വിവിധതരം വലിയ പൊന്നും വെള്ളിയും കഞ്ചാവും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പാത്രങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ കണ്ടു.
അഗുരൂണാം ച ദിവ്യാനാം ചന്ദനാനാം ച സംചയാന്। ശുചീന്യഭ്യവഹാരാണി മൂലാനി ച ഫലാനി ച
ദിവ്യമായ അഗുരുവും ചന്ദനവും, ശുദ്ധമായ ഭക്ഷണങ്ങളും, വേരുകളും പഴങ്ങളും അവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നതായി കണ്ടു.
മഹാര്ഹാണി ച യാനാനി മധൂനി രസവന്തി ച। ദിവ്യാനാമമ്ബരാണാം ച മഹാര്ഹാണാം ച സംചയാന്
അവിടെ വിലയേറിയ വാഹനങ്ങളും, രുചികരമായ തേനും, ദിവ്യവും വിലയേറിയതുമായ വസ്ത്രങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങളും കണ്ടു.
കമ്ബലാനാം ച ചിത്രാണാമജിനാനാം ച സംചയാന്। തത്ര തത്ര ച വിന്യസ്താന് ദീപ്താന് വൈശ്വാനരപ്രഭാന്
പലതരം നിറമുള്ള കംബളികളും മൃഗചർമ്മങ്ങളും ഇവിടെ അവിടെ വെച്ചിരുന്നതും, തീപോലെ തിളങ്ങുന്നതുമായവയും അവിടെ കണ്ടു.
ദദൃശുര്വാനരാഃ ശുഭ്രാഞ്ജാതരൂപസ്യ സംചയാന്। തത്ര തത്ര വിചിന്വന്തോ ബിലേ തത്ര മഹാപ്രഭാഃ
അവിടത്തെ അതിമനോഹരമായ ഗുഹയിൽ തിരയുമ്പോൾ കുരങ്ങുകൾ പല സ്ഥലങ്ങളിലും തെളിഞ്ഞ പൊന്നിൻ കൂമ്പാരങ്ങൾ കണ്ടു.
ദദൃശുര്വാനരാഃ ശൂരാഃ സ്ത്രിയം കാംചിദദൂരതഃ। താം ച തേ ദദൃശുസ്തത്ര ചീരകൃഷ്ണാജിനാമ്ബരാമ്
ശൂരനായ കുരങ്ങുകൾക്ക് അകലെ കുറച്ച് ദൂരത്ത് ചീരയും കറുത്ത മയില്ചർമ്മവും ധരിച്ച ഒരു സ്ത്രീയെ കാണാനായി.
താപസീം നിയതാഹാരാം ജ്വലന്തീമിവ തേജസാ। വിസ്മിതാ ഹരയസ്തത്ര വ്യവതിഷ്ഠന്ത സര്വശഃ। പപ്രച്ഛ ഹനുമാംസ്തത്ര കാസി ത്വം കസ്യ വാ ബിലമ്
അവൾ നിയന്ത്രിതമായ ഭക്ഷണത്തിൽ ഉറച്ചതും, തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നതുമായ ഒരു തപസ്വിനിയായിരുന്നു. അത്ഭുതപ്പെട്ട കുരങ്ങുകൾ അവിടെ നിശ്ചലമായി നിന്നു. ഹനുമാൻ അവളോട് ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്? ഈ ഗുഹ ആരുടേതാണ്?'
തതോ ഹനൂമാന് ഗിരിസംനികാശഃ കൃതാഞ്ജലിസ്താമഭിവാദ്യ വൃദ്ധാമ്। പപ്രച്ഛ കാ ത്വം ഭവനം ബിലം ച രത്നാനി ചേമാനി വദസ്വ കസ്യ
അതിനുശേഷം പർവ്വതത്തെപ്പോലെ ഭംഗിയുള്ള ഹനുമാൻ, കൈകൾ കൂട്ടി ആ വയസ്സായ സ്ത്രീയെ ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾ ആരാണ്? ഈ ഭവനവും ഗുഹയും ആരുടേതാണ്? ഈ രത്നങ്ങൾ ആരുടേതാണ്? ദയവായി പറയൂ.'
thumb|ഏകപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഏകപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാ കാണ്ഡത്തിലെ അൻപത്തൊന്നാം അധ്യായം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഇത്യുക്ത്വാ ഹനുമാംസ്തത്ര ചീരകൃഷ്ണാജിനാമ്ബരാമ്। അബ്രവീത് താം മഹാഭാഗാം താപസീം ധര്മചാരിണീമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ഹനുമാൻ അവിടെ ചീരയും കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മവും ധരിച്ച, ധർമ്മപഥത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ആ തപസ്വിനിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ഇദം പ്രവിഷ്ടാഃ സഹസാ ബിലം തിമിരസംവൃതമ്। ക്ഷുത്പിപാസാപരിശ്രാന്താഃ പരിഖിന്നാശ്ച സര്വശഃ
'ഞങ്ങൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി ഈ ഇരുണ്ട ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ചു. വിശപ്പും ദാഹവും ക്ഷീണവും മൂലം ഞങ്ങൾ മുഴുവൻ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു.'
മഹദ് ധരണ്യാ വിവരം പ്രവിഷ്ടാഃ സ്മ പിപാസിതാഃ। ഇമാംസ്ത്വേവംവിധാന് ഭാവാന് വിവിധാനദ്ഭുതോപമാന്
'നാം വലിയൊരു ഭൂവിഭാഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, ദാഹം കൊണ്ട് വാടിയവരായി. ഇവിടെ പലവിധ അത്ഭുതകരമായ വസ്തുക്കൾ കണ്ടു.'
ദൃഷ്ട്വാ വയം പ്രവ്യഥിതാഃ സമ്ഭ്രാന്താ നഷ്ടചേതസഃ। കസ്യൈതേ കാഞ്ചനാ വൃക്ഷാസ്തരുണാദിത്യസംനിഭാഃ
'ഇവയെല്ലാം കണ്ടപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ടും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലും ആകുന്നു; മനസ്സു പോലും നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഈ പൊൻമരങ്ങൾ, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവ, ആരുടേതാണ്?'
ശുചീന്യഭ്യവഹാരാണി മൂലാനി ച ഫലാനി ച। കാഞ്ചനാനി വിമാനാനി രാജതാനി ഗൃഹാണി ച
'ഇവിടെയുള്ള ശുദ്ധമായ ഭക്ഷണങ്ങളും മൂലകളും പഴങ്ങളും, പൊൻമഹലുകളും വെള്ളി വീടുകളും ആരുടേതാണ്?'
തപനീയഗവാക്ഷാണി മണിജാലാവൃതാനി ച। പുഷ്പിതാഃ ഫലവന്തശ്ച പുണ്യാഃ സുരഭിഗന്ധയഃ
'പൊൻജാലകങ്ങളും മണിമണികൾകൊണ്ടുള്ള ജാലികളും ഉള്ള ഈ വീടുകൾ ചുറ്റും പൂത്തും പഴുത്തും സുഗന്ധമുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.'
ഇമേ ജാമ്ബൂനദമയാഃ പാദപാഃ കസ്യ തേജസാ। കാഞ്ചനാനി ച പദ്മാനി ജാതാനി വിമലേ ജലേ
'ജാംബൂനദം എന്ന സ്വർണ്ണത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ ആരുടെ ശക്തിയാൽ ഉണ്ടായി? ഈ പൊൻതാമരകൾ ഈ സുതാര്യമായ വെള്ളത്തിൽ വളരുന്നത് ആരുടെ കാരണമാണ്?'
കഥം മത്സ്യാശ്ച സൌവര്ണാ ദൃശ്യന്തേ സഹ കച്ഛപൈഃ। ആത്മനസ്ത്വനുഭാവാദ് വാ കസ്യ ചൈതത്തപോബലമ്
'ഇവിടെ പൊൻമീനുകളും ആമകളും ഒരുമിച്ച് കാണുന്നത് എങ്ങനെ? ഇതെല്ലാം നിങ്ങളുടെ തപസ്സിന്റെ ഫലമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റാരുടേതെങ്കിലും ശക്തിയാണോ?'
അജാനതാം നഃ സര്വേഷാം സര്വമാഖ്യാതുമര്ഹസി। ഏവമുക്താ ഹനുമതാ താപസീ ധര്മചാരിണീ
'ഞങ്ങൾ ഇതൊന്നും അറിയുന്നില്ല, അതിനാൽ ദയവായി എല്ലാം വിശദമായി പറയണം.' ഹനുമാൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ആ ധർമ്മനിഷ്ഠയായ തപസ്വിനി ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
പ്രത്യുവാച ഹനൂമന്തം സര്വഭൂതഹിതേ രതാ। മയോ നാമ മഹാതേജാ മായാവീ വാനരര്ഷഭ
എല്ലാ ജീവികളുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സുള്ള ഹനുമാനോടു അവൾ പറഞ്ഞു: 'വാനരശ്രേഷ്ഠാ, മായയിലും ശക്തിയിലും പ്രഗത്ഭനായ മായ എന്നൊരു ദാനവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.'
തേനേദം നിര്മിതം സര്വം മായയാ കാഞ്ചനം വനമ്। പുരാ ദാനവമുഖ്യാനാം വിശ്വകര്മാ ബഭൂവ ഹ
'അവൻ തന്നെയാണ് ഈ മുഴുവൻ പൊൻകാടും തന്റെ മായാവിദ്യയാൽ സൃഷ്ടിച്ചത്. പുരാതനകാലത്ത് ദാനവന്മാരുടെ പ്രധാനികൾക്കായി വിശ്വകർമ്മനെപ്പോലെ നിർമ്മാണകലയിൽ പ്രഗത്ഭനായിരുന്നു.'
യേനേദം കാഞ്ചനം ദിവ്യം നിര്മിതം ഭവനോത്തമമ്। സ തു വര്ഷസഹസ്രാണി തപസ്തപ്ത്വാ മഹദ്വനേ
'ഇതെല്ലാം പൊൻ നിറമുള്ള ദിവ്യമായ ഉത്തമമായ ഭവനം അവൻ നിർമ്മിച്ചു; വലിയ കാടിൽ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഠിനതപസ്സു ചെയ്തശേഷമാണ് ഇത്.'
പിതാമഹാദ് വരം ലേഭേ സര്വമൌശനസം ധനമ്। വിധായ സര്വം ബലവാന് സര്വകാമേശ്വരസ്തദാ
'അവൻ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഉശനസിന്റെ സന്തതികളുടെ മുഴുവൻ ധനവും അനുഗ്രഹമായി നേടി; എല്ലാം നേടിയ ശേഷം അവൻ ശക്തനും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഉടമയുമായി.'
ഉവാസ സുഖിതഃ കാലം കംചിദസ്മിന് മഹാവനേ। തമപ്സരസി ഹേമായാം സക്തം ദാനവപുങ്ഗവമ്
'അവൻ ഈ മഹാവനത്തിൽ കുറേ കാലം സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു; ആ ദാനവശ്രേഷ്ഠൻ ഹേമാ എന്ന അപ്സരസിൽ ആകർഷിതനായി.'
വിക്രമ്യൈവാശനിം ഗൃഹ്യ ജഘാനേശഃ പുരംദരഃ। ഇദം ച ബ്രഹ്മണാ ദത്തം ഹേമായൈ വനമുത്തമമ്
'പിന്നീട് ഇന്ദ്രൻ വലിയൊരു പോരാട്ടത്തിനുശേഷം വജ്രായുധം ഉപയോഗിച്ച് അവനെ സംഹരിച്ചു; ഈ ഉത്തമമായ കാട് ബ്രഹ്മാവു ഹേമയ്ക്ക് സമ്മാനിച്ചു.'
ശാശ്വതഃ കാമഭോഗശ്ച ഗൃഹം ചേദം ഹിരണ്മയമ്। ദുഹിതാ മേരുസാവര്ണേരഹം തസ്യാഃ സ്വയംപ്രഭാ
'ഈ ശാശ്വതമായ ആനന്ദവും ഈ പൊൻഭവനവും അവൾക്ക് ലഭിച്ചു; ഞാൻ മേരു സാവർണന്റെ മകൾ സ്വയംപ്രഭയാണ്, അവളാണ് എന്റെ അമ്മ.'
ഇദം രക്ഷാമി ഭവനം ഹേമായാ വാനരോത്തമ। മമ പ്രിയസഖീ ഹേമാ നൃത്തഗീതവിശാരദാ
വാനരശ്രേഷ്ഠനായേ, ഞാൻ ഹേമയുടെ ഈ ഭവനം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. ഹേമ എന്നെ വളരെ പ്രിയപ്പെട്ട സുഖിനിയാണ്; അവൾ നൃത്തത്തിലും പാട്ടിലും വളരെ片രിചയമുള്ളവളാണ്.
തയാദത്തവരാ ചാസ്മി രക്ഷാമി ഭവനം മഹത്। കിം കാര്യം കസ്യ വാ ഹേതോഃ കാന്താരാണി പ്രപദ്യഥ
അവളിൽ നിന്നു കിട്ടിയ വരം കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഈ വലിയ ഭവനം കാത്തിരിക്കുന്നത്. നിങ്ങൾക്ക് എന്തിനാണ്, ആരുടെ കാരണത്താലാണ് ഈ കാടിലേക്ക് വന്നത് എന്ന് പറയൂ.
കഥം ചേദം വനം ദുര്ഗം യുഷ്മാഭിരുപലക്ഷിതമ്। ശുചീന്യഭ്യവഹാരാണി മൂലാനി ച ഫലാനി ച। ഭുക്ത്വാ പീത്വാ ച പാനീയം സര്വം മേ വക്തുമര്ഹസി
നിങ്ങൾ എങ്ങനെ ഈ കടുപ്പമുള്ള കാടിലേക്ക് എത്തി? ശുദ്ധമായ മൂലങ്ങളും പഴങ്ങളും കഴിച്ച് വെള്ളം കുടിച്ച ശേഷം, നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാം എന്നോട് പറയേണ്ടതുണ്ട്.
thumb|ദ്വിപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ദ്വിപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാ കാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതിരണ്ടാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.