സ മാം ജിഘാംസുര്ദുഷ്ടാത്മാ വാലീ പ്രവ്യഥിതേന്ദ്രിയഃ। പരികാലയതേ വാലീ ധാവന്തം സചിവൈഃ സഹ
പക്ഷേ, ദുഷ്ടഹൃദയനായ വാലി എന്നെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു; ഞാൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ഓടുമ്പോൾ വാലി എന്നെ പിന്തുടർന്നു.
തതോഽഹം വാലിനാ തേന സോഽനുബദ്ധഃ പ്രധാവിതഃ। നദീശ്ച വിവിധാഃ പശ്യന് വനാനി നഗരാണി ച
അങ്ങനെ വാലി എന്നെ പിന്തുടർന്ന് പലതരം നദികളും കാടുകളും നഗരങ്ങളും കാണിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ഓടി.
ആദര്ശതലസംകാശാ തതോ വൈ പൃഥിവീ മയാ। അലാതചക്രപ്രതിമാ ദൃഷ്ടാ ഗോഷ്പദവത് കൃതാ
അപ്പോൾ ഭൂമി എനിക്ക് കണ്ണാടിയുടെ ഉപരിതലമുപോലെയും, ചുറ്റുന്ന തീചക്രംപോലെയും, പശുവിന്റെ കുരുവയോളം ചെറുതായി തോന്നി.
പൂര്വാം ദിശം തതോ ഗത്വാ പശ്യാമി വിവിധാന് ദ്രുമാന്। പര്വതാന് സദരീന് രമ്യാന് സരാംസി വിവിധാനി ച
പിന്നീട് കിഴക്കോട്ട് പോയപ്പോൾ ഞാൻ പലവിധ വൃക്ഷങ്ങളും മനോഹരമായ പർവ്വതങ്ങളും നദികളുമുള്ള സ്ഥലങ്ങളും വിവിധ തടാകങ്ങളും കണ്ടു.
ഉദയം തത്ര പശ്യാമി പര്വതം ധാതുമണ്ഡിതമ്। ക്ഷീരോദം സാഗരം ചൈവ നിത്യമപ്സരസാലയമ്
അവിടെ ഞാൻ ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഉദയപർവ്വതവും, ദൈവകന്യകളുടെ സ്ഥിരവാസമായ ക്ഷീരസാഗരവും കണ്ടു.
പരികാല്യമാനസ്തു തദാ വാലിനാഭിദ്രുതോ ഹ്യഹമ്। പുനരാവൃത്യ സഹസാ പ്രസ്ഥിതോഽഹം തദാ വിഭോ
പക്ഷേ, അപ്പോൾ വാലി എന്നെ പിന്തുടർന്ന് പീഡിപ്പിച്ചതിനാൽ ഞാൻ പെട്ടെന്ന് തിരിഞ്ഞ് മടങ്ങി, പ്രഭോ.
ദിശസ്തസ്യാസ്തതോ ഭൂയഃ പ്രസ്ഥിതോ ദക്ഷിണാം ദിശമ്। വിന്ധ്യപാദപസംകീര്ണാം ചന്ദനദ്രുമശോഭിതാമ്
അതിനുശേഷം ഞാൻ വീണ്ടും ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; അവിടം വിന്ധ്യപർവ്വതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളാൽ മനോഹരവുമായിരുന്നു.
ദ്രുമശൈലാന്തരേ പശ്യന് ഭൂയോ ദക്ഷിണതോഽപരാമ്। അപരാം ച ദിശം പ്രാപ്തോ വാലിനാ സമഭിദ്രുതഃ
വൃക്ഷങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും ഇടയിൽ കണ്ട് ഞാൻ ദക്ഷിണത്തേക്ക് മറ്റൊരു ദിശയിലേക്കും പോയി; പക്ഷേ വീണ്ടും വാലി എന്നെ പിന്തുടർന്നു.
സ പശ്യന് വിവിധാന് ദേശാനസ്തം ച ഗിരിസത്തമമ്। പ്രാപ്യ ചാസ്തം ഗിരിശ്രേഷ്ഠമുത്തരം സമ്പ്രധാവിതഃ
പല ദേശങ്ങളും ആ മഹത്തായ പർവ്വതവും കണ്ട് ഞാൻ അസ്തമയപർവ്വതത്തിലെത്തിയപ്പോൾ വാലി എന്നെ വടക്കോട്ട് ഓടിച്ചു.
ഹിമവന്തം ച മേരും ച സമുദ്രം ച തഥോത്തരമ്। യദാ ന വിന്ദേ ശരണം വാലിനാ സമഭിദ്രുതഃ
ഹിമവാനും മേറും വടക്കൻ സമുദ്രവും ഞാൻ കണ്ടു; പക്ഷേ വാലി എന്നെ പിന്തുടർന്നതിനാൽ എവിടെയും അഭയം ലഭിച്ചില്ല.
തതോ മാം ബുദ്ധിസമ്പന്നോ ഹനുമാന് വാക്യമബ്രവീത്। ഇദാനീം മേ സ്മൃതം രാജന് യഥാ വാലീ ഹരീശ്വരഃ
അപ്പോൾ, മനസ്സിൽ ബുദ്ധിയുള്ള ഹനുമാൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ഓർമ്മവന്നു രാജാവേ, വാനരന്മാരുടെ നായകനായ വാലി എങ്ങനെ...'
മതങ്ഗേന തദാ ശപ്തോ ഹ്യസ്മിന്നാശ്രമമണ്ഡലേ। പ്രവിശേദ് യദി വൈ വാലീ മൂര്ധാസ്യ ശതധാ ഭവേത്
'...മതംഗൻ ശപിച്ചിരിക്കുന്നു, ഈ ആശ്രമപരിസരത്തിലേക്ക് വാലി കടന്നാൽ അവന്റെ തല നൂറായി പൊട്ടും എന്ന്.'
തത്ര വാസഃ സുഖോഽസ്മാകം നിരുദ്വിഗ്നോ ഭവിഷ്യതി। തതഃ പര്വതമാസാദ്യ ഋഷ്യമൂകം നൃപാത്മജ
'ഇവിടെ നമ്മൾ ഭയമില്ലാതെ സുഖമായി താമസിക്കാം.' അതിനുശേഷം, രാജകുമാരനേ, ഞങ്ങൾ ഋശ്യമൂകപർവ്വതത്തിലെത്തിച്ചു.
ന വിവേശ തദാ വാലീ മതങ്ഗസ്യ ഭയാത് തദാ। ഏവം മയാ തദാ രാജന് പ്രത്യക്ഷമുപലക്ഷിതമ്। പൃഥിവീമണ്ഡലം സര്വം ഗുഹാമസ്മ്യാഗതസ്തതഃ
അപ്പോൾ വാലി, മതംഗന്റെ ഭയത്താൽ, അങ്ങോട്ട് കടന്നില്ല. രാജാവേ, ഈ കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ നേരിട്ട് കണ്ടു. അതിനാൽ, ഭൂമിയിലെല്ലാം തിരഞ്ഞ് ഞാൻ ഈ ഗുഹയിൽ വന്നു താമസിച്ചു.
thumb|സപ്തചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ സപ്തചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിയേഴാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കൂ.
ദര്ശനാര്ഥം തു വൈദേഹ്യാഃ സര്വതഃ കപികുഞ്ജരാഃ। വ്യാദിഷ്ടാഃ കപിരാജേന യഥോക്തം ജഗ്മുരഞ്ജസാ
വൈദേഹിയെ കണ്ടെത്താൻ വാനരനായകരെ കപിരാജാവ് ഉത്തരവിട്ടതുപോലെ അവർ വേഗത്തിൽ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും പുറപ്പെട്ടു.
തേ സരാംസി സരിത്കക്ഷാനാകാശം നഗരാണി ച। നദീദുര്ഗാംസ്തഥാ ദേശാന് വിചിന്വന്തി സമന്തതഃ
അവർ തടാകങ്ങൾ, നദീതീരങ്ങൾ, ആകാശം, നഗരങ്ങൾ, നദികൾ കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ എല്ലാം തിരഞ്ഞു.
സുഗ്രീവേണ സമാഖ്യാതാഃ സര്വേ വാനരയൂഥപാഃ। തത്ര ദേശാന് വിചിന്വന്തി സശൈലവനകാനനാന്
സുഗ്രീവൻ നിർദേശിച്ച പ്രകാരം വാനരനായകർ പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും തോട്ടങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ആ പ്രദേശങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചു.
വിചിത്യ ദിവസം സര്വേ സീതാധിഗമനേ ധൃതാഃ। സമായാന്തി സ്മ മേദിന്യാം നിശാകാലേഷു വാനരാഃ
ദിവസം മുഴുവൻ സീതയെ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിച്ച്, വാനരന്മാർ രാത്രിയിൽ ഭൂമിയിൽ ഒത്തുചേർന്നു.
സര്വര്തുകാംശ്ച ദേശേഷു വാനരാഃ സഫലദ്രുമാന്। ആസാദ്യ രജനീം ശയ്യാം ചക്രുഃ സര്വേഷ്വഹഃസു തേ
എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും എല്ലാ കാലത്തും പഴമുള്ള മരങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, വാനരന്മാർ ഓരോ രാത്രിയും അവയുടെ ചുവടിൽ വിശ്രമിച്ചു.
തദഹഃ പ്രഥമം കൃത്വാ മാസേ പ്രസ്രവണം ഗതാഃ। കപിരാജേന സംഗമ്യ നിരാശാഃ കപികുഞ്ജരാഃ
ആദ്യ ദിവസം കഴിഞ്ഞ്, വാനരനായകർ കപിരാജാവുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി, പ്രത്യാശയില്ലാതെ പ്രസ്രവണപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി.
വിചിത്യ തു ദിശം പൂര്വാം യഥോക്താം സചിവൈഃ സഹ। അദൃഷ്ട്വാ വിനതഃ സീതാമാജഗാമ മഹാബലഃ
സഹചാരികളോടൊപ്പം കിഴക്കേ ദിശ നിർദേശിച്ചതുപോലെ അന്വേഷിച്ച്, മഹാബലൻ സീതയെ കാണാതെ തിരിച്ചെത്തി.
ദിശമപ്യുത്തരാം സര്വാം വിവിച്യ സ മഹാകപിഃ। ആഗതഃ സഹ സൈന്യേന ഭീതഃ ശതബലിസ്തദാ
ആ മഹാവാനരൻ, ഉത്തരദിശ മുഴുവൻ സൈന്യത്തോടൊപ്പം അന്വേഷിച്ച്, ഭയത്തോടെ തിരികെ വന്നു.
സുഷേണഃ പശ്ചിമാമാശാം വിവിച്യ സഹ വാനരൈഃ। സമേത്യ മാസേ പൂര്ണേ തു സുഗ്രീവമുപചക്രമേ
സുഷേണൻ പടയോടൊപ്പം പടിഞ്ഞാറ് ദിശ അന്വേഷിച്ച്, ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞ് സുഗ്രീവനോടു ചേർന്നു.
തം പ്രസ്രവണപൃഷ്ഠസ്ഥം സമാസാദ്യാഭിവാദ്യ ച। ആസീനം സഹ രാമേണ സുഗ്രീവമിദമബ്രുവന്
പ്രസ്രവണപർവ്വതത്തിൽ രാമനോടൊപ്പം ഇരുന്ന സുഗ്രീവനെ സമീപിച്ച് വിനയത്തോടെ വന്ദിച്ച്, അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിചിതാഃ പര്വതാഃ സര്വേ വനാനി ഗഹനാനി ച। നിമ്നഗാഃ സാഗരാന്താശ്ച സര്വേ ജനപദാശ്ച യേ
എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളും, കനിഞ്ഞ കാടുകളും, സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്ന നദികളും, ജനവാസമുള്ള പ്രദേശങ്ങളും എല്ലാം തിരഞ്ഞു.
ഗുഹാശ്ച വിചിതാഃ സര്വാ യാശ്ച തേ പരികീര്തിതാഃ। വിചിതാശ്ച മഹാഗുല്മാ ലതാവിതതസംതതാഃ
നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ എല്ലാ ഗുഹകളും, വലിയ കുരുക്കുകളും, വള്ളികൾകൊണ്ടു മൂടിയ സ്ഥലങ്ങളും തിരഞ്ഞു.
ഗഹനേഷു ച ദേശേഷു ദുര്ഗേഷു വിഷമേഷു ച। സത്ത്വാന്യതിപ്രമാണാനി വിചിതാനി ഹതാനി ച। യേ ചൈവ ഗഹനാ ദേശാ വിചിതാസ്തേ പുനഃ പുനഃ
കഠിനവും ദുർഗമവുമായ പ്രദേശങ്ങളിലും, വലിയ ജീവികൾ കണ്ടു, ചിലത് വധിച്ചു. അപ്രാപ്യമായ സ്ഥലങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും തിരഞ്ഞു.
ഉദാരസത്ത്വാഭിജനോ ഹനൂമാന് സ മൈഥിലീം ജ്ഞാസ്യതി വാനരേന്ദ്ര। ദിശം തു യാമേവ ഗതാ തു സീതാ താമാസ്ഥിതോ വായുസുതോ ഹനൂമാന്
ഉദാരമായ മനസ്സും ഉജ്ജ്വലമായ വംശവും ഉള്ള ഹനൂമാൻ, സീതയെ തീർച്ചയായും കണ്ടെത്തും. സീതാ哪 പോയ ദിശയിലേക്കാണ് വായുവിന്റെ മകനായ ഹനൂമാൻ യാത്രതിരിച്ചത്.
thumb|അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പതിനാലാം സര്ഗം കേൾക്കട്ടെ.