അതിബല ബലമാശ്രിതസ്തവാഹം ഹരിവര വിക്രമ വിക്രമൈരനല്പൈഃ। പവനസുത യഥാധിഗമ്യതേ സാ ജനകസുതാ ഹനുമംസ്തഥാ കുരുഷ്വ
അസാധാരണമായ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചുകൊണ്ട്, ഹരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, പവനപുത്രനേ, നിന്റെ അപാരമായ വീര്യത്തോടെ, ജനകന്റെ മകളായ സീതയെ കണ്ടെത്താൻ വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യുക.
thumb|പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
നാല്പത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം കേൾക്കുക. ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡയിൽ നാല്പത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം സമാപിച്ചു.
സര്വാംശ്ചാഹൂയ സുഗ്രീവഃ പ്ലവഗാന് പ്ലവഗര്ഷഭഃ। സമസ്താംശ്ചാബ്രവീദ് രാജാ രാമകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
വാനരഗണത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ എല്ലാ വാനരരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി, രാമന്റെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി രാജാവായി അവരോട് പറഞ്ഞു.
ഏവമേതദ് വിചേതവ്യം ഭവദ്ഭിര്വാനരോത്തമൈഃ। തദുഗ്രശാസനം ഭര്തുര്വിജ്ഞായ ഹരിപുംഗവാഃ
ഇങ്ങനെ തന്നെ നിങ്ങൾ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഈ കാര്യത്തിൽ അന്വേഷിക്കണം; ഭർത്താവിന്റെ കടുത്ത ആജ്ഞ മനസ്സിലാക്കി ഹരികളിലെ പ്രധാനന്മാരേ.
ശലഭാ ഇവ സംഛാദ്യ മേദിനീം സമ്പ്രതസ്ഥിരേ। രാമഃ പ്രസ്രവണേ തസ്മിന് ന്യവസത് സഹലക്ഷ്മണഃ
ചിതലകളെപ്പോലെ ഭൂമിയെ മൂടി അവർ പുറപ്പെട്ടു; രാമനും ലക്ഷ്മണനുമൊപ്പം പ്രസ്രവണത്തിൽ തന്നെ നിന്നു.
പ്രതീക്ഷമാണസ്തം മാസം സീതാധിഗമനേ കൃതഃ। ഉത്തരാം തു ദിശം രമ്യാം ഗിരിരാജസമാവൃതാമ്
സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ നിശ്ചയിച്ച ആ മാസം കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, വലിയ പർവതങ്ങൾ ചുറ്റിയ മനോഹരമായ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് അവർ പുറപ്പെട്ടു.
പ്രതസ്ഥേ സഹസാ വീരോ ഹരിഃ ശതബലിസ്തദാ। പൂര്വാം ദിശം പ്രതിയയൌ വിനതോ ഹരിയൂഥപഃ
അപ്പോൾ വീരനായ ശതബലി വാനരൻ വേഗത്തിൽ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പോയി; വിനതനെന്ന വാനരനായകൻ കിഴക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
താരാങ്ഗദാദിസഹിതഃ പ്ലവഗഃ പവനാത്മജഃ। അഗസ്ത്യാചരിതാമാശാം ദക്ഷിണാം ഹരിയൂഥപഃ
താരനും അങ്ങദനും മറ്റുള്ളവരും കൂടെ ചേർന്ന് വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ അഗസ്ത്യൻ സഞ്ചരിച്ച ദക്ഷിണ ദിക്കിലേക്ക് പോയി.
പശ്ചിമാം ച ദിശം ഘോരാം സുഷേണഃ പ്ലവഗേശ്വരഃ। പ്രതസ്ഥേ ഹരിശാര്ദൂലോ ദിശം വരുണപാലിതാമ്
വാനരന്മാരുടെ രാജാവായ സുഷേണൻ ഭയാനകമായ പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിലേക്ക്, അതായത് വരുണൻ കാത്തിരിക്കുന്ന ദിക്കിലേക്ക്, വാനരങ്ങളിൽ കടുവയെപ്പോലെ പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ സര്വാ ദിശോ രാജാ ചോദയിത്വാ യഥാതഥമ്। കപിസേനാപതിര്വീരോ മുമോദ സുഖിതഃ സുഖമ്
എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ശരിയായി ആളുകളെ അയച്ച ശേഷം, വീരനായ വാനരസേനാനായകൻ രാജാവിന് സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.
ഏവം സംചോദിതാഃ സര്വേ രാജ്ഞാ വാനരയൂഥപാഃ। സ്വാം സ്വാം ദിശമഭിപ്രേത്യ ത്വരിതാഃ സമ്പ്രതസ്ഥിരേ
ഇങ്ങനെ രാജാവിന്റെ പ്രേരണയോടെ, എല്ലാ വാനരസേനാനായകരും ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ദിക്കിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
നദന്തശ്ചോന്നദന്തശ്ച ഗര്ജന്തശ്ച പ്ലവംഗമാഃ। ക്ഷ്വേഡന്തോ ധാവമാനാശ്ച വിനദന്തോ മഹാബലാഃ
അവർ മുഴങ്ങിയും കുരച്ചും ഗർജിച്ചും, വലിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയും, മഹാബലശാലികൾ ആഹ്ലാദത്തോടെ വിളിച്ചുപറയുകയും ചെയ്തു.
ഏവം സംചോദിതാഃ സര്വേ രാജ്ഞാ വാനരയൂഥപാഃ। ആനയിഷ്യാമഹേ സീതാം ഹനിഷ്യാമശ്ച രാവണമ്
രാജാവിന്റെ പ്രേരണയോടെ, എല്ലാ വാനരസേനാനായകരും പറഞ്ഞു: 'നാം സീതയെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും, രാവണനെയും സംഹരിക്കും.'
അഹമേകോ വധിഷ്യാമി പ്രാപ്തം രാവണമാഹവേ। തതശ്ചോന്മഥ്യ സഹസാ ഹരിഷ്യേ ജനകാത്മജാമ്
'രാവണൻ യുദ്ധത്തിൽ വന്നാൽ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് അവനെ കൊല്ലും; പിന്നെ അവനെ തോൽപ്പിച്ച് ഉടൻ തന്നെ ജനകിയുടെ മകളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും.'
വേപമാനാം ശ്രമേണാദ്യ ഭവദ്ഭിഃ സ്ഥീയതാമിതി। ഏക ഏവാഹരിഷ്യാമി പാതാലാദപി ജാനകീമ്
'അവൾ ക്ഷീണിച്ച് വിറയുന്നവളായിരുന്നാലും, നിങ്ങൾ ഉറച്ചുനിൽക്കണം; ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് തന്നെ ജാനകിയെ പാതാളത്തിൽ നിന്നുപോലും തിരികെ കൊണ്ടുവരാം.'
വിധമിഷ്യാമ്യഹം വൃക്ഷാന് ദാരയിഷ്യാമ്യഹം ഗിരീന്। ധരണീം ദാരയിഷ്യാമി ക്ഷോഭയിഷ്യാമി സാഗരാന്
'ഞാൻ മരങ്ങൾ തകർക്കും, പർവതങ്ങൾ പിളർക്കും, ഭൂമി പിളർക്കും, സമുദ്രങ്ങൾ പോലും അലയ്ക്കും.'
അഹം യോജനസംഖ്യായാഃ പ്ലവേയം നാത്ര സംശയഃ। ശതയോജനസംഖ്യായാഃ ശതം സമധികം ഹ്യഹമ്
'ഞാൻ യോജനകളിൽ അളക്കാവുന്ന ദൂരം ചാടാൻ കഴിയും, ഇതിൽ സംശയമില്ല; ഞാൻ നൂറു യോജനയും അതിലധികവും കടക്കാൻ കഴിയും.'
ഭൂതലേ സാഗരേ വാപി ശൈലേഷു ച വനേഷു ച। പാതാലസ്യാപി വാ മധ്യേ ന മമാച്ഛിദ്യതേ ഗതിഃ
'ഭൂമിയിലോ സമുദ്രത്തിലോ പർവതങ്ങളിലോ കാടുകളിലോ, അല്ലെങ്കിൽ പാതാളത്തിന്റെ നടുവിലോ എവിടെയായാലും എന്റെ സഞ്ചാരം തടയാനാവില്ല.'
ഇത്യേകൈകസ്തദാ തത്ര വാനരാ ബലദര്പിതാഃ। ഊചുശ്ച വചനം തസ്യ ഹരിരാജസ്യ സംനിധൌ
അങ്ങനെ, ശക്തിയിലും അഭിമാനത്തിലും നിറഞ്ഞ ഓരോ വാനരനും വാനരരാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
thumb|ഷട്ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഷട്ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്താകാണ്ഡത്തിൽ നാല്പത്തിയാറാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
ഗതേഷു വാനരേന്ദ്രേഷു രാമഃ സുഗ്രീവമബ്രവീത്। കഥം ഭവാന് വിജാനീതേ സര്വം വൈ മണ്ഡലം ഭുവഃ
വാനരരാജാക്കന്മാർ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ രാമൻ സുഗ്രീവനോടു ചോദിച്ചു: 'നീ എങ്ങനെ ഭൂമിയിലെ മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളും അറിയുന്നു?'
സുഗ്രീവശ്ച തതോ രാമമുവാച പ്രണതാത്മവാന്। ശ്രൂയതാം സര്വമാഖ്യാസ്യേ വിസ്തരേണ വചോ മമ
അപ്പോൾ വിനയപൂർവ്വം സുഗ്രീവൻ രാമനോടു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ വാക്കുകൾ മുഴുവനും വിശദമായി കേൾക്കൂ.'
യദാ തു ദുന്ദുഭിം നാമ ദാനവം മഹിഷാകൃതിമ്। പ്രതികാലയതേ വാലീ മലയം പ്രതി പര്വതമ്
വാലി എന്നവൻ ദുണ്ടുഭി എന്ന മഹിഷരൂപിയായ അസുരനോട് നേരെ മലയപർവ്വതത്തേക്കു പോയി.
തദാ വിവേശ മഹിഷോ മലയസ്യ ഗുഹാം പ്രതി। വിവേശ വാലീ തത്രാപി മലയം തജ്ജിഘാംസയാ
അപ്പോൾ ആ മഹിഷം മലയപർവ്വതത്തിലെ ഒരു ഗുഹയിൽ കയറി; വാലിയും അവനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അകത്തേക്ക് കടന്നു.
തതോഽഹം തത്ര നിക്ഷിപ്തോ ഗുഹാദ്വാരി വിനീതവത്। ന ച നിഷ്ക്രാമതേ വാലീ തദാ സംവത്സരേ ഗതേ
അപ്പോൾ ഞാൻ വിനയത്തോടെ ആ ഗുഹയുടെ വാതിൽക്കൽ കാത്തുനിന്നു; ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും വാലി പുറത്തുവന്നില്ല.
തതഃ ക്ഷതജവേഗേന ആപുപൂരേ തദാ ബിലമ്। തദഹം വിസ്മിതോ ദൃഷ്ട്വാ ഭ്രാതുഃ ശോകവിഷാര്ദിതഃ
അപ്പോൾ രക്തം ഒഴുകി ഗുഹ നിറഞ്ഞുപോയി; അത് കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ അത്ഭുതവും സഹോദരനോടുള്ള ദുഃഖവും കൊണ്ട് വിറച്ചു.
അഥാഹം ഗതബുദ്ധിസ്തു സുവ്യക്തം നിഹതോ ഗുരുഃ। ശിലാ പര്വതസംകാശാ ബിലദ്വാരി മയാ കൃതാ
അപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് മങ്ങിപ്പോയി; ഗുരു മരിച്ചുവെന്നുറപ്പിച്ചു; ഞാൻ ഒരു പർവ്വതംപോലെയുള്ള കല്ല് ഗുഹയുടെ വാതിൽക്കൽ വെച്ചു.
അശക്നുവന്നിഷ്ക്രമിതും മഹിഷോ വിനശിഷ്യതി। തതോഽഹമാഗാം കിഷ്കിന്ധാം നിരാശസ്തസ്യ ജീവിതേ
പുറത്തുവരാൻ കഴിയാതെ ആ മഹിഷം അവിടെ തന്നെ മരിക്കും; അങ്ങനെ ഞാൻ വാലിയുടെ ജീവൻ പ്രതീക്ഷയില്ലാതെ കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് മടങ്ങി.
രാജ്യം ച സുമഹത് പ്രാപ്യ താരാം ച രുമയാ സഹ। മിത്രൈശ്ച സഹിതസ്തത്ര വസാമി വിഗതജ്വരഃ
അവിടെ ഞാൻ വലിയ രാജ്യം നേടി, താരയെയും റുമയെയും കൂടെ കൂട്ടി, സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ആശങ്കയില്ലാതെ ജീവിച്ചു.
ആജഗാമ തതോ വാലീ ഹത്വാ തം വാനരര്ഷഭഃ। തതോഽഹമദദാം രാജ്യം ഗൌരവാദ് ഭയയന്ത്രിതഃ
പിന്നീട് വാനരശ്രേഷ്ഠനായ വാലി ആ മഹിഷനെ കൊല്ലുകയും തിരിച്ചുവന്നു; ഭയവും ആദരവും കൊണ്ട് ഞാൻ രാജ്യം തിരികെ നൽകി.