ത്വയ്യേവ ഹനുമന്നസ്തി ബലം ബുദ്ധിഃ പരാക്രമഃ। ദേശകാലാനുവൃത്തിശ്ച നയശ്ച നയപണ്ഡിത
ഹനുമാനേ, ശക്തിയും ബുദ്ധിയും വീര്യവും ദേശകാലാനുസരണം പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള കഴിവും നയവും എല്ലാം നിനക്കാണ്, നീയാണല്ലോ നയത്തിൽ പണ്ഡിതൻ.
തതഃ കാര്യസമാസങ്ഗമവഗമ്യ ഹനൂമതി। വിദിത്വാ ഹനുമന്തം ച ചിന്തയാമാസ രാഘവഃ
ഹനുമാന്റെ കാര്യസന്നദ്ധത മനസ്സിലാക്കി, ഹനുമാനെ അറിയുന്ന രാമൻ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സര്വഥാ നിശ്ചിതാര്ഥോഽയം ഹനൂമതി ഹരീശ്വരഃ। നിശ്ചിതാര്ഥതരശ്ചാപി ഹനൂമാന് കാര്യസാധനേ
എല്ലാ വിധത്തിലും ഹരികളിലെ ഇശ്വരന് ഹനുമാനിൽ ഉറപ്പുണ്ട്; അതിൽക്കൂടി കാര്യസിദ്ധിയിൽ ഹനുമാൻ തന്നെ കൂടുതൽ ഉറച്ച മനസ്സാണ്.
തദേവം പ്രസ്ഥിതസ്യാസ്യ പരിജ്ഞാതസ്യ കര്മഭിഃ। ഭര്ത്രാ പരിഗൃഹീതസ്യ ധ്രുവഃ കാര്യഫലോദയഃ
ഇങ്ങനെ, പ്രവൃത്തിക്ക് പുറപ്പെട്ടവനും, തന്റെ പ്രവർത്തികളാൽ അറിയപ്പെടുന്നവനും, ഭർത്താവിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവനും, ലക്ഷ്യം നേടുന്നത് ഉറപ്പാണ്.
തം സമീക്ഷ്യ മഹാതേജാ വ്യവസായോത്തരം ഹരിമ്। കൃതാര്ഥ ഇവ സംഹൃഷ്ടഃ പ്രഹൃഷ്ടേന്ദ്രിയമാനസഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള, ഉദ്ദേശത്തിൽ ഉറച്ച ഹനുമാനെ കണ്ട രാമൻ, ലക്ഷ്യം കൈവരിച്ചവനെന്ന പോലെ സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി.
ദദൌ തസ്യ തതഃ പ്രീതഃ സ്വനാമാങ്കോപശോഭിതമ്। അങ്ഗുലീയമഭിജ്ഞാനം രാജപുത്ര്യാഃ പരംതപഃ
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ രാമൻ തന്റെ പേരിൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു മോതിരം സീതയ്ക്കു തിരിച്ചറിയാൻ ഹനുമാനെ നൽകി.
അനേന ത്വാം ഹരിശ്രേഷ്ഠ ചിഹ്നേന ജനകാത്മജാ। മത്സകാശാദനുപ്രാപ്തമനുദ്വിഗ്നാനുപശ്യതി
ഹരികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഈ അടയാളം കൊണ്ടു ജനകന്റെ മകളായ സീത, നീ എന്റെ അടുത്തുനിന്നാണ് വന്നതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി ഭയപ്പെടുകയില്ല.
വ്യവസായശ്ച തേ വീര സത്ത്വയുക്തശ്ച വിക്രമഃ। സുഗ്രീവസ്യ ച സംദേശഃ സിദ്ധിം കഥയതീവ മേ
വീരനേ, നിന്റെ ഉറച്ച മനസ്സും, ധൈര്യവും, ശക്തിയുമുള്ള വീര്യവും, സുഗ്രീവന്റെ സന്ദേശവും എല്ലാം എനിക്ക് വിജയത്തിന്റെ ഉറപ്പാണ് എന്ന് തോന്നുന്നു.
സ തദ് ഗൃഹ്യ ഹരിശ്രേഷ്ഠഃ കൃത്വാ മൂര്ധ്നി കൃതാഞ്ജലിഃ। വന്ദിത്വാ ചരണൌ ചൈവ പ്രസ്ഥിതഃ പ്ലവഗര്ഷഭഃ
അത് കൈപ്പറ്റി, ഹരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, കൈകൾ കൂപ്പി തലയിൽ വെച്ച്, പാദങ്ങൾ വന്ദിച്ച്, വാനരഗണത്തിൽ പ്രധാനനായവൻ യാത്രയായി.
സ തത് പ്രകര്ഷന് ഹരിണാം മഹദ് ബലം ബഭൂവ വീരഃ പവനാത്മജഃ കപിഃ। ഗതാമ്ബുദേ വ്യോമ്നി വിശുദ്ധമണ്ഡലഃ ശശീവ നക്ഷത്രഗണോപശോഭിതഃ
വാനരരുടെ വലിയ ശക്തി ഉൾക്കൊണ്ടു, പവനപുത്രനായ വീരൻ, മേഘങ്ങൾ മാറിയശേഷം നക്ഷത്രങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച ശുദ്ധമായ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷമായി.
അതിബല ബലമാശ്രിതസ്തവാഹം ഹരിവര വിക്രമ വിക്രമൈരനല്പൈഃ। പവനസുത യഥാധിഗമ്യതേ സാ ജനകസുതാ ഹനുമംസ്തഥാ കുരുഷ്വ
അസാധാരണമായ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചുകൊണ്ട്, ഹരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, പവനപുത്രനേ, നിന്റെ അപാരമായ വീര്യത്തോടെ, ജനകന്റെ മകളായ സീതയെ കണ്ടെത്താൻ വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യുക.
thumb|പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
നാല്പത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം കേൾക്കുക. ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡയിൽ നാല്പത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം സമാപിച്ചു.
സര്വാംശ്ചാഹൂയ സുഗ്രീവഃ പ്ലവഗാന് പ്ലവഗര്ഷഭഃ। സമസ്താംശ്ചാബ്രവീദ് രാജാ രാമകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
വാനരഗണത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ എല്ലാ വാനരരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി, രാമന്റെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി രാജാവായി അവരോട് പറഞ്ഞു.
ഏവമേതദ് വിചേതവ്യം ഭവദ്ഭിര്വാനരോത്തമൈഃ। തദുഗ്രശാസനം ഭര്തുര്വിജ്ഞായ ഹരിപുംഗവാഃ
ഇങ്ങനെ തന്നെ നിങ്ങൾ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഈ കാര്യത്തിൽ അന്വേഷിക്കണം; ഭർത്താവിന്റെ കടുത്ത ആജ്ഞ മനസ്സിലാക്കി ഹരികളിലെ പ്രധാനന്മാരേ.
ശലഭാ ഇവ സംഛാദ്യ മേദിനീം സമ്പ്രതസ്ഥിരേ। രാമഃ പ്രസ്രവണേ തസ്മിന് ന്യവസത് സഹലക്ഷ്മണഃ
ചിതലകളെപ്പോലെ ഭൂമിയെ മൂടി അവർ പുറപ്പെട്ടു; രാമനും ലക്ഷ്മണനുമൊപ്പം പ്രസ്രവണത്തിൽ തന്നെ നിന്നു.
പ്രതീക്ഷമാണസ്തം മാസം സീതാധിഗമനേ കൃതഃ। ഉത്തരാം തു ദിശം രമ്യാം ഗിരിരാജസമാവൃതാമ്
സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ നിശ്ചയിച്ച ആ മാസം കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, വലിയ പർവതങ്ങൾ ചുറ്റിയ മനോഹരമായ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് അവർ പുറപ്പെട്ടു.
പ്രതസ്ഥേ സഹസാ വീരോ ഹരിഃ ശതബലിസ്തദാ। പൂര്വാം ദിശം പ്രതിയയൌ വിനതോ ഹരിയൂഥപഃ
അപ്പോൾ വീരനായ ശതബലി വാനരൻ വേഗത്തിൽ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പോയി; വിനതനെന്ന വാനരനായകൻ കിഴക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
താരാങ്ഗദാദിസഹിതഃ പ്ലവഗഃ പവനാത്മജഃ। അഗസ്ത്യാചരിതാമാശാം ദക്ഷിണാം ഹരിയൂഥപഃ
താരനും അങ്ങദനും മറ്റുള്ളവരും കൂടെ ചേർന്ന് വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ അഗസ്ത്യൻ സഞ്ചരിച്ച ദക്ഷിണ ദിക്കിലേക്ക് പോയി.
പശ്ചിമാം ച ദിശം ഘോരാം സുഷേണഃ പ്ലവഗേശ്വരഃ। പ്രതസ്ഥേ ഹരിശാര്ദൂലോ ദിശം വരുണപാലിതാമ്
വാനരന്മാരുടെ രാജാവായ സുഷേണൻ ഭയാനകമായ പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിലേക്ക്, അതായത് വരുണൻ കാത്തിരിക്കുന്ന ദിക്കിലേക്ക്, വാനരങ്ങളിൽ കടുവയെപ്പോലെ പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ സര്വാ ദിശോ രാജാ ചോദയിത്വാ യഥാതഥമ്। കപിസേനാപതിര്വീരോ മുമോദ സുഖിതഃ സുഖമ്
എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ശരിയായി ആളുകളെ അയച്ച ശേഷം, വീരനായ വാനരസേനാനായകൻ രാജാവിന് സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.
ഏവം സംചോദിതാഃ സര്വേ രാജ്ഞാ വാനരയൂഥപാഃ। സ്വാം സ്വാം ദിശമഭിപ്രേത്യ ത്വരിതാഃ സമ്പ്രതസ്ഥിരേ
ഇങ്ങനെ രാജാവിന്റെ പ്രേരണയോടെ, എല്ലാ വാനരസേനാനായകരും ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ദിക്കിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
നദന്തശ്ചോന്നദന്തശ്ച ഗര്ജന്തശ്ച പ്ലവംഗമാഃ। ക്ഷ്വേഡന്തോ ധാവമാനാശ്ച വിനദന്തോ മഹാബലാഃ
അവർ മുഴങ്ങിയും കുരച്ചും ഗർജിച്ചും, വലിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയും, മഹാബലശാലികൾ ആഹ്ലാദത്തോടെ വിളിച്ചുപറയുകയും ചെയ്തു.
ഏവം സംചോദിതാഃ സര്വേ രാജ്ഞാ വാനരയൂഥപാഃ। ആനയിഷ്യാമഹേ സീതാം ഹനിഷ്യാമശ്ച രാവണമ്
രാജാവിന്റെ പ്രേരണയോടെ, എല്ലാ വാനരസേനാനായകരും പറഞ്ഞു: 'നാം സീതയെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും, രാവണനെയും സംഹരിക്കും.'
അഹമേകോ വധിഷ്യാമി പ്രാപ്തം രാവണമാഹവേ। തതശ്ചോന്മഥ്യ സഹസാ ഹരിഷ്യേ ജനകാത്മജാമ്
'രാവണൻ യുദ്ധത്തിൽ വന്നാൽ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് അവനെ കൊല്ലും; പിന്നെ അവനെ തോൽപ്പിച്ച് ഉടൻ തന്നെ ജനകിയുടെ മകളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും.'
വേപമാനാം ശ്രമേണാദ്യ ഭവദ്ഭിഃ സ്ഥീയതാമിതി। ഏക ഏവാഹരിഷ്യാമി പാതാലാദപി ജാനകീമ്
'അവൾ ക്ഷീണിച്ച് വിറയുന്നവളായിരുന്നാലും, നിങ്ങൾ ഉറച്ചുനിൽക്കണം; ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് തന്നെ ജാനകിയെ പാതാളത്തിൽ നിന്നുപോലും തിരികെ കൊണ്ടുവരാം.'
വിധമിഷ്യാമ്യഹം വൃക്ഷാന് ദാരയിഷ്യാമ്യഹം ഗിരീന്। ധരണീം ദാരയിഷ്യാമി ക്ഷോഭയിഷ്യാമി സാഗരാന്
'ഞാൻ മരങ്ങൾ തകർക്കും, പർവതങ്ങൾ പിളർക്കും, ഭൂമി പിളർക്കും, സമുദ്രങ്ങൾ പോലും അലയ്ക്കും.'
അഹം യോജനസംഖ്യായാഃ പ്ലവേയം നാത്ര സംശയഃ। ശതയോജനസംഖ്യായാഃ ശതം സമധികം ഹ്യഹമ്
'ഞാൻ യോജനകളിൽ അളക്കാവുന്ന ദൂരം ചാടാൻ കഴിയും, ഇതിൽ സംശയമില്ല; ഞാൻ നൂറു യോജനയും അതിലധികവും കടക്കാൻ കഴിയും.'
ഭൂതലേ സാഗരേ വാപി ശൈലേഷു ച വനേഷു ച। പാതാലസ്യാപി വാ മധ്യേ ന മമാച്ഛിദ്യതേ ഗതിഃ
'ഭൂമിയിലോ സമുദ്രത്തിലോ പർവതങ്ങളിലോ കാടുകളിലോ, അല്ലെങ്കിൽ പാതാളത്തിന്റെ നടുവിലോ എവിടെയായാലും എന്റെ സഞ്ചാരം തടയാനാവില്ല.'
ഇത്യേകൈകസ്തദാ തത്ര വാനരാ ബലദര്പിതാഃ। ഊചുശ്ച വചനം തസ്യ ഹരിരാജസ്യ സംനിധൌ
അങ്ങനെ, ശക്തിയിലും അഭിമാനത്തിലും നിറഞ്ഞ ഓരോ വാനരനും വാനരരാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
thumb|ഷട്ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഷട്ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്താകാണ്ഡത്തിൽ നാല്പത്തിയാറാം സര്ഗം കേൾക്കുക.