സര്വമേതദ് വിചേതവ്യം യന്മയാ പരികീര്തിതമ്। യദന്യദപി നോക്തം ച തത്രാപി ക്രിയതാം മതിഃ
ഞാൻ വിവരിച്ച എല്ലാം നിങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം. ഞാൻ പറയാതിരുന്ന മറ്റെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിലും ശ്രദ്ധ നൽകണം.
തതഃ കൃതം ദാശരഥേര്മഹത്പ്രിയം മഹത്പ്രിയം ചാപി തതോ മമ പ്രിയമ്। കൃതം ഭവിഷ്യത്യനിലാനലോപമാ വിദേഹജാദര്ശനജേന കര്മണാ
അപ്പോൾ ദശരഥപുത്രനായ രാമനും എനിക്കും വലിയ ഉപകാരമായിരിക്കും. വായുവിനും അഗ്നിക്കുമൊപ്പമുള്ളവനായി, വിദേഹരാജകുമാരിയെ കണ്ടതിലൂടെ മഹത്തായ കര്മ്മം സാധിച്ചിരിക്കും.
തതഃ കൃതാര്ഥാഃ സഹിതാഃ സബാന്ധവാ മയാര്ചിതാഃ സര്വഗുണൈര്മനോരമൈഃ। ചരിഷ്യഥോര്വീം പ്രതി ശാന്തശത്രവഃ സഹപ്രിയാ ഭൂതധരാഃ പ്ലവംഗമാഃ
അതിനുശേഷം, നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം, എന്റെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും ആദരിക്കപ്പെട്ട്, പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച്, ഭൂമിയിൽ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിക്കും.
thumb|ചതുശ്ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചതുശ്ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിലെ നാൽപത്തിനാലാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
വിശേഷേണ തു സുഗ്രീവോ ഹനൂമത്യര്ഥമുക്തവാന്। സ ഹി തസ്മിന് ഹരിശ്രേഷ്ഠേ നിശ്ചിതാര്ഥോഽര്ഥസാധനേ
സുഗ്രീവൻ പ്രത്യേകമായി ഹനുമാനോടാണ് സംസാരിച്ചത്. കാരണം, ആ ഹരിശ്രേഷ്ഠനോടൊപ്പം ലക്ഷ്യം നേടാൻ കഴിയുമെന്ന് അവൻ ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു.
അബ്രവീച്ച ഹനൂമന്തം വിക്രാന്തമനിലാത്മജമ്। സുഗ്രീവഃ പരമപ്രീതഃ പ്രഭുഃ സര്വവനൌകസാമ്
വനവാസികളുടെയെല്ലാം പ്രഭുവായ സുഗ്രീവൻ, അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ, വീരനായ വായുപുത്രൻ ഹനുമാനോടു പറഞ്ഞു.
ന ഭൂമൌ നാന്തരിക്ഷേ വാ നാമ്ബരേ നാമരാലയേ। നാപ്സു വാ ഗതിസങ്ഗം തേ പശ്യാമി ഹരിപുംഗവ
ഹരികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഭൂമിയിലും, ആകാശത്തിലും, അന്തരീക്ഷത്തിലും, അമരന്മാരുടെ ലോകത്തിലും, വെള്ളത്തിലും പോലും നിന്റെ സഞ്ചാരത്തിന് എവിടെയും തടസ്സമൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
സാസുരാഃ സഹഗന്ധര്വാഃ സനാഗനരദേവതാഃ। വിദിതാഃ സര്വലോകാസ്തേ സസാഗരധരാധരാഃ
അസുരന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും നാഗന്മാരും മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും ഉൾപ്പെടെ, സമുദ്രങ്ങളും മലകളും കൂടിയ എല്ലാ ലോകങ്ങളും നിനക്ക് അറിയാമല്ലോ.
ഗതിര്വേഗശ്ച തേജശ്ച ലാഘവം ച മഹാകപേ। പിതുസ്തേ സദൃശം വീര മാരുതസ്യ മഹൌജസഃ
മഹാകപിയായവനേ, നിന്റെ വേഗവും ചാപല്യവും പ്രകാശവും ലാഘവവും എല്ലാം മഹാശക്തനായ നിന്റെ അച്ഛനായ വായുവിനോടു തുല്യമാണ്.
തേജസാ വാപി തേ ഭൂതം ന സമം ഭുവി വിദ്യതേ। തദ് യഥാ ലഭ്യതേ സീതാ തത്ത്വമേവാനുചിന്തയ
നിന്റെ തേജസ്സിന് ഭൂമിയിൽ സമം ഒന്നുമില്ല; അതിനാൽ സീതയെ എങ്ങനെ കണ്ടെത്താമെന്നത് നീ മനസ്സിലാക്കി ചിന്തിക്കണം.
ത്വയ്യേവ ഹനുമന്നസ്തി ബലം ബുദ്ധിഃ പരാക്രമഃ। ദേശകാലാനുവൃത്തിശ്ച നയശ്ച നയപണ്ഡിത
ഹനുമാനേ, ശക്തിയും ബുദ്ധിയും വീര്യവും ദേശകാലാനുസരണം പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള കഴിവും നയവും എല്ലാം നിനക്കാണ്, നീയാണല്ലോ നയത്തിൽ പണ്ഡിതൻ.
തതഃ കാര്യസമാസങ്ഗമവഗമ്യ ഹനൂമതി। വിദിത്വാ ഹനുമന്തം ച ചിന്തയാമാസ രാഘവഃ
ഹനുമാന്റെ കാര്യസന്നദ്ധത മനസ്സിലാക്കി, ഹനുമാനെ അറിയുന്ന രാമൻ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സര്വഥാ നിശ്ചിതാര്ഥോഽയം ഹനൂമതി ഹരീശ്വരഃ। നിശ്ചിതാര്ഥതരശ്ചാപി ഹനൂമാന് കാര്യസാധനേ
എല്ലാ വിധത്തിലും ഹരികളിലെ ഇശ്വരന് ഹനുമാനിൽ ഉറപ്പുണ്ട്; അതിൽക്കൂടി കാര്യസിദ്ധിയിൽ ഹനുമാൻ തന്നെ കൂടുതൽ ഉറച്ച മനസ്സാണ്.
തദേവം പ്രസ്ഥിതസ്യാസ്യ പരിജ്ഞാതസ്യ കര്മഭിഃ। ഭര്ത്രാ പരിഗൃഹീതസ്യ ധ്രുവഃ കാര്യഫലോദയഃ
ഇങ്ങനെ, പ്രവൃത്തിക്ക് പുറപ്പെട്ടവനും, തന്റെ പ്രവർത്തികളാൽ അറിയപ്പെടുന്നവനും, ഭർത്താവിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവനും, ലക്ഷ്യം നേടുന്നത് ഉറപ്പാണ്.
തം സമീക്ഷ്യ മഹാതേജാ വ്യവസായോത്തരം ഹരിമ്। കൃതാര്ഥ ഇവ സംഹൃഷ്ടഃ പ്രഹൃഷ്ടേന്ദ്രിയമാനസഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള, ഉദ്ദേശത്തിൽ ഉറച്ച ഹനുമാനെ കണ്ട രാമൻ, ലക്ഷ്യം കൈവരിച്ചവനെന്ന പോലെ സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി.
ദദൌ തസ്യ തതഃ പ്രീതഃ സ്വനാമാങ്കോപശോഭിതമ്। അങ്ഗുലീയമഭിജ്ഞാനം രാജപുത്ര്യാഃ പരംതപഃ
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ രാമൻ തന്റെ പേരിൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു മോതിരം സീതയ്ക്കു തിരിച്ചറിയാൻ ഹനുമാനെ നൽകി.
അനേന ത്വാം ഹരിശ്രേഷ്ഠ ചിഹ്നേന ജനകാത്മജാ। മത്സകാശാദനുപ്രാപ്തമനുദ്വിഗ്നാനുപശ്യതി
ഹരികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഈ അടയാളം കൊണ്ടു ജനകന്റെ മകളായ സീത, നീ എന്റെ അടുത്തുനിന്നാണ് വന്നതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി ഭയപ്പെടുകയില്ല.
വ്യവസായശ്ച തേ വീര സത്ത്വയുക്തശ്ച വിക്രമഃ। സുഗ്രീവസ്യ ച സംദേശഃ സിദ്ധിം കഥയതീവ മേ
വീരനേ, നിന്റെ ഉറച്ച മനസ്സും, ധൈര്യവും, ശക്തിയുമുള്ള വീര്യവും, സുഗ്രീവന്റെ സന്ദേശവും എല്ലാം എനിക്ക് വിജയത്തിന്റെ ഉറപ്പാണ് എന്ന് തോന്നുന്നു.
സ തദ് ഗൃഹ്യ ഹരിശ്രേഷ്ഠഃ കൃത്വാ മൂര്ധ്നി കൃതാഞ്ജലിഃ। വന്ദിത്വാ ചരണൌ ചൈവ പ്രസ്ഥിതഃ പ്ലവഗര്ഷഭഃ
അത് കൈപ്പറ്റി, ഹരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, കൈകൾ കൂപ്പി തലയിൽ വെച്ച്, പാദങ്ങൾ വന്ദിച്ച്, വാനരഗണത്തിൽ പ്രധാനനായവൻ യാത്രയായി.
സ തത് പ്രകര്ഷന് ഹരിണാം മഹദ് ബലം ബഭൂവ വീരഃ പവനാത്മജഃ കപിഃ। ഗതാമ്ബുദേ വ്യോമ്നി വിശുദ്ധമണ്ഡലഃ ശശീവ നക്ഷത്രഗണോപശോഭിതഃ
വാനരരുടെ വലിയ ശക്തി ഉൾക്കൊണ്ടു, പവനപുത്രനായ വീരൻ, മേഘങ്ങൾ മാറിയശേഷം നക്ഷത്രങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച ശുദ്ധമായ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷമായി.
അതിബല ബലമാശ്രിതസ്തവാഹം ഹരിവര വിക്രമ വിക്രമൈരനല്പൈഃ। പവനസുത യഥാധിഗമ്യതേ സാ ജനകസുതാ ഹനുമംസ്തഥാ കുരുഷ്വ
അസാധാരണമായ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചുകൊണ്ട്, ഹരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, പവനപുത്രനേ, നിന്റെ അപാരമായ വീര്യത്തോടെ, ജനകന്റെ മകളായ സീതയെ കണ്ടെത്താൻ വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യുക.
thumb|പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
നാല്പത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം കേൾക്കുക. ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡയിൽ നാല്പത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം സമാപിച്ചു.
സര്വാംശ്ചാഹൂയ സുഗ്രീവഃ പ്ലവഗാന് പ്ലവഗര്ഷഭഃ। സമസ്താംശ്ചാബ്രവീദ് രാജാ രാമകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
വാനരഗണത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ എല്ലാ വാനരരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി, രാമന്റെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി രാജാവായി അവരോട് പറഞ്ഞു.
ഏവമേതദ് വിചേതവ്യം ഭവദ്ഭിര്വാനരോത്തമൈഃ। തദുഗ്രശാസനം ഭര്തുര്വിജ്ഞായ ഹരിപുംഗവാഃ
ഇങ്ങനെ തന്നെ നിങ്ങൾ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഈ കാര്യത്തിൽ അന്വേഷിക്കണം; ഭർത്താവിന്റെ കടുത്ത ആജ്ഞ മനസ്സിലാക്കി ഹരികളിലെ പ്രധാനന്മാരേ.
ശലഭാ ഇവ സംഛാദ്യ മേദിനീം സമ്പ്രതസ്ഥിരേ। രാമഃ പ്രസ്രവണേ തസ്മിന് ന്യവസത് സഹലക്ഷ്മണഃ
ചിതലകളെപ്പോലെ ഭൂമിയെ മൂടി അവർ പുറപ്പെട്ടു; രാമനും ലക്ഷ്മണനുമൊപ്പം പ്രസ്രവണത്തിൽ തന്നെ നിന്നു.
പ്രതീക്ഷമാണസ്തം മാസം സീതാധിഗമനേ കൃതഃ। ഉത്തരാം തു ദിശം രമ്യാം ഗിരിരാജസമാവൃതാമ്
സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ നിശ്ചയിച്ച ആ മാസം കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, വലിയ പർവതങ്ങൾ ചുറ്റിയ മനോഹരമായ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് അവർ പുറപ്പെട്ടു.
പ്രതസ്ഥേ സഹസാ വീരോ ഹരിഃ ശതബലിസ്തദാ। പൂര്വാം ദിശം പ്രതിയയൌ വിനതോ ഹരിയൂഥപഃ
അപ്പോൾ വീരനായ ശതബലി വാനരൻ വേഗത്തിൽ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പോയി; വിനതനെന്ന വാനരനായകൻ കിഴക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
താരാങ്ഗദാദിസഹിതഃ പ്ലവഗഃ പവനാത്മജഃ। അഗസ്ത്യാചരിതാമാശാം ദക്ഷിണാം ഹരിയൂഥപഃ
താരനും അങ്ങദനും മറ്റുള്ളവരും കൂടെ ചേർന്ന് വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ അഗസ്ത്യൻ സഞ്ചരിച്ച ദക്ഷിണ ദിക്കിലേക്ക് പോയി.
പശ്ചിമാം ച ദിശം ഘോരാം സുഷേണഃ പ്ലവഗേശ്വരഃ। പ്രതസ്ഥേ ഹരിശാര്ദൂലോ ദിശം വരുണപാലിതാമ്
വാനരന്മാരുടെ രാജാവായ സുഷേണൻ ഭയാനകമായ പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിലേക്ക്, അതായത് വരുണൻ കാത്തിരിക്കുന്ന ദിക്കിലേക്ക്, വാനരങ്ങളിൽ കടുവയെപ്പോലെ പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ സര്വാ ദിശോ രാജാ ചോദയിത്വാ യഥാതഥമ്। കപിസേനാപതിര്വീരോ മുമോദ സുഖിതഃ സുഖമ്
എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ശരിയായി ആളുകളെ അയച്ച ശേഷം, വീരനായ വാനരസേനാനായകൻ രാജാവിന് സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.