ജലോദം സാഗരം ശീഘ്രം സര്വഭൂതഭയാവഹമ്। തത്ര തത്കോപജം തേജഃ കൃതം ഹയമുഖം മഹത്
ജലോദം എന്ന പേരു ഉള്ള ആ വേഗതയുള്ള, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന സമുദ്രം അവിടെ ഉണ്ട്. അവിടെ, കുതിരയുടെ വായ് രൂപത്തിൽ വലിയ തീപോലെയുള്ള ശക്തി ഉണ്ടായി.
അസ്യാഹുസ്തന്മഹാവേഗമോദനം സചരാചരമ്। തത്ര വിക്രോശതാം നാദോ ഭൂതാനാം സാഗരൌകസാമ്। ശ്രൂയതേ ചാസമര്ഥാനാം ദൃഷ്ട്വാഭൂദ് വഡവാമുഖമ്
അത് അതിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ ചലിച്ചും അചലിച്ചും ഉള്ള ജീവികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. സമുദ്രത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരും മറ്റു ജീവികളും വഡവാമുഖം കണ്ടപ്പോൾ അവശരായി നിലവിളിക്കുന്ന ശബ്ദം അവിടെ കേൾക്കാം.
സ്വാദൂദസ്യോത്തരേ തീരേ യോജനാനി ത്രയോദശ। ജാതരൂപശിലോ നാമ സുമഹാന് കനകപ്രഭഃ
ആ മധുരസമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കൻ തീരത്ത്, പതിമൂന്ന് യോജന ദൂരം അകലേ, ജാതരൂപശില എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വലിയ പൊന്നുപോലുള്ള പർവ്വതം തിളങ്ങുന്നു.
തത്ര ചന്ദ്രപ്രതീകാശം പന്നഗം ധരണീധരമ്। പദ്മപത്രവിശാലാക്ഷം തതോ ദ്രക്ഷ്യഥ വാനരാഃ
വാനരരേ, അവിടെ നിങ്ങൾ ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള, കമലദളങ്ങൾപോലുള്ള വലിയ കണ്ണുകളുള്ള, പർവ്വതത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന പന്നഗാധിപതിയെ കാണും.
ആസീനം പര്വതസ്യാഗ്രേ സര്വദേവനമസ്കൃതമ്। സഹസ്രശിരസം ദേവമനന്തം നീലവാസസമ്
പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിലിരിക്കുന്നു, എല്ലാ ദേവന്മാരും വണങ്ങുന്ന, ആയിരം തലകളുള്ള, നീലവസ്ത്രം ധരിച്ച അനന്തദേവൻ.
ത്രിശിരാഃ കാഞ്ചനഃ കേതുസ്താലസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ। സ്ഥാപിതഃ പര്വതസ്യാഗ്രേ വിരാജതി സവേദികഃ
ആ മഹാത്മാവിന്റെ പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ, മൂന്ന് തലകളുള്ള പൊന്നുപോലുള്ള കൊടി, വേദികയിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അതി ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.
പൂര്വസ്യാം ദിശി നിര്മാണം കൃതം തത് ത്രിദശേശ്വരൈഃ। തതഃ പരം ഹേമമയഃ ശ്രീമാനുദയപര്വതഃ
കിഴക്കേ ദിക്കിൽ, ദേവന്മാരുടെ നേതാക്കന്മാർ നിർമ്മിച്ച ആ സ്മാരകം ഉണ്ട്. അതിന് അപ്പുറം പൊന്നുപോലുള്ള, ഭംഗിയുള്ള ഉദയപർവ്വതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തസ്യ കോടിര്ദിവം സ്പൃഷ്ട്വാ ശതയോജനമായതാ। ജാതരൂപമയീ ദിവ്യാ വിരാജതി സവേദികാ
ആ പർവ്വതത്തിന്റെ കൊടുമുടി, നൂറ് യോജന നീളത്തിൽ ആകാശത്തെത്തുന്നു. പൊന്നുപോലുള്ള ദിവ്യമായ വേദികയോടെ അതു തിളങ്ങുന്നു.
സാലൈസ്താലൈസ്തമാലൈശ്ച കര്ണികാരൈശ്ച പുഷ്പിതൈഃ। ജാതരൂപമയൈര്ദിവ്യൈഃ ശോഭതേ സൂര്യസംനിഭൈഃ
പൊന്നുപോലുള്ള ദിവ്യമായ സാല, താള, തമാല, കർണികാര മരങ്ങൾ പൂക്കളോടെ അവിടെ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ സൂര്യനെപ്പോലെയാണ് തിളങ്ങുന്നത്.
തത്ര യോജനവിസ്താരമുച്ഛ്രിതം ദശയോജനമ്। ശൃങ്ഗം സൌമനസം നാമ ജാതരൂപമയം ധ്രുവമ്
അവിടെ, സൗമനസം എന്ന പേരിലുള്ള കൊടുമുടി, ഒരു യോജന വീതിയും പത്തു യോജന ഉയരവും ഉള്ളത്, ശുദ്ധമായ പൊന്നിൽ നിന്നാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
തത്ര പൂര്വം പദം കൃത്വാ പുരാ വിഷ്ണുസ്ത്രിവിക്രമേ। ദ്വിതീയം ശിഖരേ മേരോശ്ചകാര പുരുഷോത്തമഃ
അവിടെ, പുരാതനകാലത്ത്, വിഷ്ണു തന്റെ മൂന്ന് പടികളിൽ ആദ്യത്തെ പടി വെച്ചു. പുരുഷോത്തമൻ രണ്ടാമത്തെ പടി മെരുവിന്റെ മുകളിൽ വെച്ചു.
ഉത്തരേണ പരിക്രമ്യ ജമ്ബൂദ്വീപം ദിവാകരഃ। ദൃശ്യോ ഭവതി ഭൂയിഷ്ഠം ശിഖരം തന്മഹോച്ഛ്രയമ്
ജംബുദ്വീപത്തിന്റെ വടക്കുവശം ചുറ്റി സൂര്യൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ആ വലിയ ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയിൽ, കാണപ്പെടുന്നു.
തത്ര വൈഖാനസാ നാമ വാലഖില്യാ മഹര്ഷയഃ। പ്രകാശമാനാ ദൃശ്യന്തേ സൂര്യവര്ണാസ്തപസ്വിനഃ
അവിടെ, വൈഖാനസർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വാലഖില്യ മഹർഷിമാർ, സൂര്യനുപോലെയുള്ള തേജസ്സോടെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് കാണപ്പെടുന്നു.
അയം സുദര്ശനോ ദ്വീപഃ പുരോ യസ്യ പ്രകാശതേ। തസ്മിംസ്തേജശ്ച ചക്ഷുശ്ച സര്വപ്രാണഭൃതാമപി
ഈ സുദർശനദ്വീപ് നിങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. അതിൽ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും തേജസ്സും കാഴ്ചയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ശൈലസ്യ തസ്യ പൃഷ്ഠേഷു കന്ദരേഷു വനേഷു ച। രാവണഃ സഹ വൈദേഹ്യാ മാര്ഗിതവ്യസ്തതസ്തതഃ
ആ പർവ്വതത്തിന്റെ മലനിരകളിലും ഗുഹകളിലും കാടുകളിലും, രാവണനും വൈദേഹിയും എവിടെയും ശ്രദ്ധയോടെ അന്വേഷിക്കണം.
കാഞ്ചനസ്യ ച ശൈലസ്യ സൂര്യസ്യ ച മഹാത്മനഃ। ആവിഷ്ടാ തേജസാ സംധ്യാ പൂര്വാ രക്താ പ്രകാശതേ
പൊന്നുപോലുള്ള ആ പർവ്വതത്തിന്റെ തേജസ്സിലും മഹാത്മാവായ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിലും കിഴക്കേ സന്ധ്യ ചുവപ്പായി തെളിയുന്നു.
പൂര്വമേതത് കൃതം ദ്വാരം പൃഥിവ്യാ ഭുവനസ്യ ച। സൂര്യസ്യോദയനം ചൈവ പൂര്വാ ഹ്യേഷാ ദിഗുച്യതേ
ഇവിടെയാണ് ഭൂമിയുടെയും ലോകത്തിന്റെയും കിഴക്കേ വാതായനം. സൂര്യൻ ഉദയിക്കുന്നതും ഈ ദിശയിലാണ്. അതിനാൽ ഇതിനെ കിഴക്കൻ ദിശ എന്നു വിളിക്കുന്നു.
തസ്യ ശൈലസ്യ പൃഷ്ഠേഷു നിര്ഝരേഷു ഗുഹാസു ച। രാവണഃ സഹ വൈദേഹ്യാ മാര്ഗിതവ്യസ്തതസ്തതഃ
ആ മലയുടെ മുകളിലും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളിലും ഗുഹകളിലും രാവണനും വൈദേഹിയും എല്ലായിടത്തും സൂക്ഷ്മമായി അന്വേഷിക്കണം.
തതഃ പരമഗമ്യാ സ്യാദ് ദിക്പൂര്വാ ത്രിദശാവൃതാ। രഹിതാ ചന്ദ്രസൂര്യാഭ്യാമദൃശ്യാ തമസാവൃതാ
അതിനപ്പുറം ദേവന്മാർ ചുറ്റിയ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഇല്ലാത്ത, കാണാനാകാത്ത ഇരുണ്ട പ്രദേശമാണ് കിഴക്കൻ ദിശ.
ശൈലേഷു തേഷു സര്വേഷു കന്ദരേഷു നദീഷു ച। യേ ച നോക്താ മയോദ്ദേശാ വിചേയാ തേഷു ജാനകീ
ആ മലകളിലും ഗുഹകളിലും നദികളിലും ഞാൻ പറയാതിരുന്നിടങ്ങളിലുമെല്ലാം ജനകിയെ അന്വേഷിക്കണം.
ഏതാവദ് വാനരൈഃ ശക്യം ഗന്തും വാനരപുങ്ഗവാഃ। അഭാസ്കരമമര്യാദം ന ജാനീമസ്തതഃ പരമ്
വാനരന്മാരേ, നിങ്ങൾക്ക് ഇവിടെവരെ മാത്രമേ എത്താൻ കഴിയൂ. അതിനപ്പുറം സൂര്യനില്ലാത്ത അതിരില്ലാത്ത ഒരു ലോകമാണ്, അതിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
അഭിഗമ്യ തു വൈദേഹീം നിലയം രാവണസ്യ ച। മാസേ പൂര്ണേ നിവര്തധ്വമുദയം പ്രാപ്യ പര്വതമ്
വൈദേഹിയെയും രാവണന്റെ വാസസ്ഥലവും കണ്ടെത്തിയ ശേഷം, ഒരു മാസം പൂർത്തിയായാൽ സൂര്യോദയപർവതത്തിലെത്തിയ ശേഷം തിരിച്ചു വരിക.
ഊര്ധ്വം മാസാന്ന വസ്തവ്യം വസന് വധ്യോ ഭവേന്മമ। സിദ്ധാര്ഥാഃ സംനിവര്തധ്വമധിഗമ്യ ച മൈഥിലീമ്
ഒരു മാസത്തിന് മുകളിൽ താമസിക്കരുത്; താമസിച്ചാൽ എന്റെ കോപം നേരിടേണ്ടിവരും. മൈഥിലിയെ കണ്ടെത്തി ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കിയാൽ ഉടൻ തിരിച്ചു വരിക.
മഹേന്ദ്രകാന്താം വനഷണ്ഡമണ്ഡിതാം ദിശം ചരിത്വാ നിപുണേന വാനരാഃ। അവാപ്യ സീതാം രഘുവംശജപ്രിയാം തതോ നിവൃത്താഃ സുഖിനോ ഭവിഷ്യഥ
മഹേന്ദ്രപർവതവും അതിന്റെ കാടുകളും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രദേശം നിങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി തിരഞ്ഞ്, രഘുവംശത്തിലെ പ്രിയപ്പെട്ട സീതയെ കണ്ടെത്തിയാൽ സന്തോഷത്തോടെ തിരിച്ചു വരും.
thumb|ഏകചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഏകചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പത്തൊന്നാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
തതഃ പ്രസ്ഥാപ്യ സുഗ്രീവസ്തന്മഹദ്വാനരം ബലമ്। ദക്ഷിണാം പ്രേഷയാമാസ വാനരാനഭിലക്ഷിതാന്
അതിനുശേഷം സുഖ്രീവൻ ആ മഹത്തായ വാനരസൈന്യത്തെ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് അയച്ചു, പ്രധാനം വാനരന്മാരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
നീലമഗ്നിസുതം ചൈവ ഹനൂമന്തം ച വാനരമ്। പിതാമഹസുതം ചൈവ ജാമ്ബവന്തം മഹൌജസമ്
അഗ്നിപുത്രനായ നീലനും, വാനരനായ ഹനുമാനെയും, പിതാമഹന്റെ പുത്രനായ മഹാശക്തനായ ജാംബവാനെയും അയച്ചു.
സുഹോത്രം ച ശരാരിം ച ശരഗുല്മം തഥൈവ ച। ഗജം ഗവാക്ഷം ഗവയം സുഷേണം വൃഷഭം തഥാ
സുഹോത്രൻ, ശരാരിൻ, ശരഗുല്മൻ, ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗവയൻ, സുശേനൻ, വൃഷഭൻ ഇവരെയും അയച്ചു.
മൈന്ദം ച ദ്വിവിദം ചൈവ സുഷേണം ഗന്ധമാദനമ്। ഉല്കാമുഖമനങ്ഗം ച ഹുതാശനസുതാവുഭൌ
മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും, സുശേനനും ഗന്ധമാദനനും, ഉൽകാമുഖനും അനംഗനും ഹുതാശനപുത്രന്മാരായ ഇരുവരെയും അയച്ചു.
അങ്ഗദപ്രമുഖാന് വീരാന് വീരഃ കപിഗണേശ്വരഃ। വേഗവിക്രമസമ്പന്നാന് സംദിദേശ വിശേഷവിത്
അംഗദനെ മുൻനിരയാക്കി, വേഗവും വീര്യവും നിറഞ്ഞ വാനരവീരന്മാരെ അറിയുന്ന കപിരാജാവ് അവരെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.