അപരേ വാനരശ്രേഷ്ഠാഃ സംഗമ്യ ച യഥോചിതമ്। സുഗ്രീവേണ സമാഗമ്യ സ്ഥിതാഃ പ്രാഞ്ജലയസ്തദാ
മറ്റു പ്രധാന വാനരന്മാർ കൂടി, യോജിച്ചെത്തി, സുഗ്രീവന്റെ മുന്നിൽ കൈകൂപ്പി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
സുഗ്രീവസ്ത്വരിതോ രാമേ സര്വാംസ്താന് വാനരര്ഷഭാന്। നിവേദയിത്വാ ധര്മജ്ഞഃ സ്ഥിതഃ പ്രാഞ്ജലിരബ്രവീത്
വേഗത്തിൽ സുഗ്രീവൻ, ആ പ്രധാന വാനരന്മാരെ രാമനോടു പരിചയപ്പെടുത്തി, ധർമ്മം അറിയുന്നവനായി കൈകൂപ്പി നിന്ന് പറഞ്ഞു.
യഥാസുഖം പര്വതനിര്ഝരേഷു വനേഷു സര്വേഷു ച വാനരേന്ദ്രാഃ। നിവേശയിത്വാ വിധിവദ് ബലാനി ബലം ബലജ്ഞഃ പ്രതിപത്തുമീഷ്ടേ
പർവ്വതങ്ങളുടെയും കാട്ടുകളുടെയും ഒഴുക്കുള്ള കുളങ്ങളിലെയും സൈന്യങ്ങളെ സൗകര്യപ്രകാരം ക്രമീകരിച്ച്, ശക്തി വിലയിരുത്താൻ അറിയുന്ന വാനരരാജാവ് സൈന്യത്തെ പരിശോധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
thumb|ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാ കാണ്ഡത്തിലെ നാല്പതാമത്തെ സർഗം കേൾക്കൂ.
അഥ രാജാ സമൃദ്ധാര്ഥഃ സുഗ്രീവഃ പ്ലവഗേശ്വരഃ। ഉവാച നരശാര്ദൂലം രാമം പരബലാര്ദനമ്
പിന്നീട് സമ്പന്നനും വിജയിയും ആയ വാനരരാജാവായ സുഗ്രീവൻ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനും ശത്രുനാശകനുമായ രാമനോടു പറഞ്ഞു.
ആഗതാ വിനിവിഷ്ടാശ്ച ബലിനഃ കാമരൂപിണഃ। വാനരേന്ദ്രാ മഹേന്ദ്രാഭാ യേ മദ്വിഷയവാസിനഃ
എന്റെ രാജ്യത്ത് താമസിക്കുന്ന, ഇന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള, ശക്തിയും ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കാനുള്ള കഴിവും ഉള്ള വാനരനേതാക്കൾ ഇവിടേക്ക് എത്തി സ്ഥിതി ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
ത ഇമേ ബഹുവിക്രാന്തൈര്ബലിഭിര്ഭീമവിക്രമൈഃ। ആഗതാ വാനരാ ഘോരാ ദൈത്യദാനവസംനിഭാഃ
ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്ന ഈ ഭയങ്കരമായ വാനരന്മാർ, ദാനവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയുംപ്പോലെയുള്ള വീര്യശാലികളും ശക്തരും ഭയങ്കരപ്രതാപമുള്ളവരുമാണ്.
ഖ്യാതകര്മാപദാനാശ്ച ബലവന്തോ ജിതക്ലമാഃ। പരാക്രമേഷു വിഖ്യാതാ വ്യവസായേഷു ചോത്തമാഃ
പ്രശസ്തമായ പ്രവർത്തികളും ധൈര്യവും ഉള്ള, ശക്തിയും ക്ഷീണം അറിയാത്തവരും, വീര്യത്തിലും ദൃഢനിശ്ചയത്തിലും പ്രശസ്തരായവരുമാണ് ഇവർ.
പൃഥിവ്യമ്ബുചരാ രാമ നാനാനഗനിവാസിനഃ। കോട്യോഘാശ്ച ഇമേ പ്രാപ്താ വാനരാസ്തവ കിംകരാഃ
രാമാ, ഭൂമിയിലും ജലത്തിലും ആകാശത്തിലും വിവിധ പർവ്വതങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന കോടികൾക്കണക്കിന് വാനരസേനകൾ, നിന്റെ സേവകരായി ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
നിദേശവര്തിനഃ സര്വേ സര്വേ ഗുരുഹിതേ സ്ഥിതാഃ। അഭിപ്രേതമനുഷ്ഠാതും തവ ശക്ഷ്യന്ത്യരിംദമ
ഇവരൊക്കെയും ആജ്ഞാപാലകരാണ്, നേതാവിന്റെ ഇഷ്ടത്തിൽ ഉറച്ചവരാണ്, ശത്രുനാശകനേ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ചെയ്യാൻ ഇവർക്ക് കഴിയും.
ത ഇമേ ബഹുസാഹസ്രൈരനീകൈര്ഭീമവിക്രമൈഃ। ആഗതാ വാനരാ ഘോരാ ദൈത്യദാനവസംനിഭാഃ
ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്ന ഈ ഭയങ്കരമായ വാനരന്മാർ, ദാനവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയുംപ്പോലെയുള്ളവരും, ആയിരക്കണക്കിന് കൂട്ടങ്ങളായി ഭയങ്കരശക്തിയോടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
യന്മന്യസേ നരവ്യാഘ്ര പ്രാപ്തകാലം തദുച്യതാമ്। ത്വത്സൈന്യം ത്വദ്വശേ യുക്തമാജ്ഞാപയിതുമര്ഹസി
മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, ഇപ്പോൾ നീ ഉചിതമായത് എന്താണെന്ന് പറയൂ; നിന്റെ സൈന്യം തയ്യാറാണ്, നിന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കാത്തിരിക്കുന്നു.
കാമമേഷാമിദം കാര്യം വിദിതം മമ തത്ത്വതഃ। തഥാപി തു യഥായുക്തമാജ്ഞാപയിതുമര്ഹസി
ഇവർക്കായി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് എനിക്ക് സത്യത്തിൽ അറിയാം. എന്നിരുന്നാലും, യുക്തിയോടുകൂടി നീ എന്നോട് നിർദ്ദേശം പറയണം.
തഥാ ബ്രുവാണം സുഗ്രീവം രാമോ ദശരഥാത്മജഃ। ബാഹുഭ്യാം സമ്പരിഷ്വജ്യ ഇദം വചനമബ്രവീത്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ സുഖ്രീവനെ ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ ഇരുവശത്തും ചേർത്ത് ആലിംഗനം ചെയ്തു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ജ്ഞായതാം സൌമ്യ വൈദേഹീ യദി ജീവതി വാ ന വാ। സ ച ദേശോ മഹാപ്രാജ്ഞ യസ്മിന് വസതി രാവണഃ
സൗമ്യാ, വൈദേഹി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതും, രാവണൻ താമസിക്കുന്ന ദേശവും അറിയണം, മഹാപണ്ഡിതാ.
അധിഗമ്യ തു വൈദേഹീം നിലയം രാവണസ്യ ച। പ്രാപ്തകാലം വിധാസ്യാമി തസ്മിന് കാലേ സഹ ത്വയാ
വൈദേഹിയെയും രാവണന്റെ വാസസ്ഥലവും കണ്ടെത്തിയാൽ, അപ്പോൾ അനുയോജ്യമായ സമയത്ത് ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കും.
നാഹമസ്മിന് പ്രഭുഃ കാര്യേ വാനരേന്ദ്ര ന ലക്ഷ്മണഃ। ത്വമസ്യ ഹേതുഃ കാര്യസ്യ പ്രഭുശ്ച പ്ലവഗേശ്വര
വാനരരാജാ, ഈ കാര്യത്തിൽ ഞാൻ അല്ലെങ്കിൽ ലക്ഷ്മണൻ അല്ല, നീയാണ് ഈ കാര്യത്തിന്റെ കാരണം, നീയാണ് ഇതിന്റെ യജമാനൻ.
ത്വമേവാജ്ഞാപയ വിഭോ മമ കാര്യവിനിശ്ചയമ്। ത്വം ഹി ജാനാസി മേ കാര്യം മമ വീര ന സംശയഃ
മഹാപ്രഭോ, എന്റെ കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ നീ തന്നെയാണ് നിർദ്ദേശം നൽകേണ്ടത്. ധീരാ, നീ എന്റെ ഉദ്ദേശം നന്നായി അറിയുന്നവനാണ്, അതിൽ സംശയമില്ല.
സുഹൃദ്ദ്വിതീയോ വിക്രാന്തഃ പ്രാജ്ഞഃ കാലവിശേഷവിത്। ഭവാനസ്മദ്ധിതേ യുക്തഃ സുഹൃദാപ്തോഽര്ഥവിത്തമഃ
നീ സത്യസഹായിയും, അപരജിതശക്തിയുമുള്ളവനും, ബുദ്ധിമാനുമാണ്. കാലം മനസ്സിലാക്കുന്നവനും, ഞങ്ങളുടെ ഭാവിയിൽ ശ്രദ്ധയുള്ളവനും, ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവനുമാണ് നീ.
ഏവമുക്തസ്തു സുഗ്രീവോ വിനതം നാമ യൂഥപമ്। അബ്രവീദ് രാമസാംനിധ്യേ ലക്ഷ്മണസ്യ ച ധീമതഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, സുഖ്രീവൻ രാമനും ധീരനായ ലക്ഷ്മണനും മുന്നിൽ വിനത എന്ന വാനരനായകനോട് പറഞ്ഞു.
ശൈലാഭം മേഘനിര്ഘോഷമൂര്ജിതം പ്ലവഗേശ്വരമ്। സോമസൂര്യനിഭൈഃ സാര്ധം വാനരൈര്വാനരോത്തമ
വാനരശ്രേഷ്ഠാ, മേഘഗർജ്ജനപോലെയുള്ള ശബ്ദവും, പർവതസമാനമായ രൂപവും ഉള്ള ശക്തനായ വിനതയും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനുംപോലുള്ള വാനരന്മാരും ചേർന്ന് വരട്ടെ.
ദേശകാലനയൈര്യുക്തോ വിജ്ഞഃ കാര്യവിനിശ്ചയേ। വൃതഃ ശതസഹസ്രേണ വാനരാണാം തരസ്വിനാമ്
ദേശവും സമയവും മാർഗ്ഗവും മനസ്സിലാക്കാനും, കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാനും കഴിവുള്ളവനാണ് അവൻ. ആയിരക്കണക്കിന് വേഗമുള്ള വാനരന്മാർ അവനെ അനുഗമിക്കട്ടെ.
അധിഗച്ഛ ദിശം പൂര്വാം സശൈലവനകാനനാമ്। തത്ര സീതാം ച വൈദേഹീം നിലയം രാവണസ്യ ച
പർവതങ്ങളും കാടുകളും കാനനങ്ങളും ഉള്ള കിഴക്കേ ദിക്കിലേക്ക് നീ പോവുക. അവിടെ വൈദേഹിയുടെ മകളായ സീതയെയും, രാവണന്റെ വാസസ്ഥലവും അന്വേഷിക്കുക.
മാര്ഗധ്വം ഗിരിദുര്ഗേഷു വനേഷു ച നദീഷു ച। നദീം ഭാഗീരഥീം രമ്യാം സരയൂം കൌശികീം തഥാ
പർവതങ്ങളിലെയും കാടുകളിലെയും നദികളിലെയും, ഭാഗീരഥി, മനോഹരമായ സരയു, കൗശികി എന്നിവിടങ്ങളിലും അന്വേഷിക്കണം.
കാലിന്ദീം യമുനാം രമ്യാം യാമുനം ച മഹാഗിരിമ്। സരസ്വതീം ച സിന്ധും ച ശോണം മണിനിഭോദകമ്
കാളിന്ദി, മനോഹരമായ യമുന, യമുനയുടെ മഹാപർവതം, ശരസ്വതി, സിന്ധു, മണിപോലുള്ള വെള്ളമുള്ള ശോണം എന്നിവിടങ്ങളിലും അന്വേഷിക്കണം.
മഹീം കാലമഹീം ചാപി ശൈലകാനനശോഭിതാമ്। ബ്രഹ്മമാലാന് വിദേഹാംശ്ച മാലവാന് കാശികോസലാന്
കാലിംഗ ദേശവും, പർവതങ്ങളും കാടുകളും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ഭൂമിയും, ബ്രഹ്മമാല, വൈദേഹ, മാളവ, കാശി, കോസല ദേശങ്ങളും അന്വേഷിക്കണം.
മാഗധാംശ്ച മഹാഗ്രാമാന് പുണ്ഡ്രാംസ്ത്വങ്ഗാംസ്തഥൈവ ച। ഭൂമിം ച കോശകാരാണാം ഭൂമിം ച രജതാകരാമ്
മഗധത്തിലെ വലിയ ഗ്രാമങ്ങളും, പുണ്ഡ്ര, അങ്ക ദേശങ്ങളും, നൂലുകെട്ടുന്നവരുടെ ദേശവും, വെള്ളി ഖനികൾ ഉള്ള ഭൂമിയും അന്വേഷിക്കണം.
സര്വം ച തദ് വിചേതവ്യം മാര്ഗയദ്ഭിസ്തതസ്തതഃ। രാമസ്യ ദയിതാം ഭാര്യാം സീതാം ദശരഥസ്നുഷാമ്
രാമന്റെ പ്രിയഭാര്യയും ദശരഥന്റെ മരുമകളും ആയ സീതയെ കണ്ടെത്താൻ എല്ലാ ദിക്കിലും ആഴമായി അന്വേഷിക്കണം.
സമുദ്രമവഗാഢാംശ്ച പര്വതാന് പത്തനാനി ച। മന്ദരസ്യ ച യേ കോടിം സംശ്രിതാഃ കേചിദാലയാഃ
സമുദ്രത്തിൽ ചാടുന്ന പർവതങ്ങളും, നഗരങ്ങളും, മന്ദരപർവതത്തിന്റെ കൊടുമുടികളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വീടുകളും അന്വേഷിക്കണം.
കര്ണപ്രാവരണാശ്ചൈവ തഥാ ചാപ്യോഷ്ഠകര്ണകാഃ। ഘോരലോഹമുഖാശ്ചൈവ ജവനാശ്ചൈകപാദകാഃ
ചെവികൾ മറയ്ക്കുന്നവരും, ചുണ്ടുകൾ ചെവിയായവരും, ഭയാനകമായ ഇരുമ്പ് വായുള്ളവരും, വേഗമുള്ളവരും, ഒരുകാലുള്ളവരും ഉള്ള ദേശങ്ങളും അന്വേഷിക്കണം.