ഋക്ഷകോടിസഹസ്രാണി ഗോലാങ്ഗൂലശതാനി ച। അദ്യ ത്വാമുപയാസ്യന്തി ജഹി കോപമരിംദമ। കോട്യോഽനേകാസ്തു കാകുത്സ്ഥ കപീനാം ദീപ്തതേജസാമ്
ഇന്ന്, നൂറുകോടികൾക്കുമേൽ കരടി-വാനരന്മാരും നൂറുകണക്കിന് വാലുള്ളവരും നിന്റെ അടുക്കൽ എത്തും, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ; അനേകം കോടികൾ ശക്തിയുള്ള വാനരന്മാർ, കാകുത്സ്ഥ വംശജനായവനേ, വരും.
തവ ഹി മുഖമിദം നിരീക്ഷ്യ കോപാത് ക്ഷതജസമേ നയനേ നിരീക്ഷമാണാഃ। ഹരിവരവനിതാ ന യാന്തി ശാന്തിം പ്രഥമഭയസ്യ ഹി ശങ്കിതാഃ സ്മ സര്വാഃ
നിന്റെ മുഖം കോപത്തോടെ, കണ്ണുകൾ രക്തം നിറഞ്ഞതുപോലെ കാണുമ്പോൾ, മഹിള്യരായ ഹരിവരസ്ത്രീയർക്ക് മനസ്സിൽ ശാന്തി ലഭിക്കുന്നില്ല; എല്ലാവർക്കും ആദ്യഭയത്തിന്റെ സംശയമാണ്.
thumb|ഷട്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഷട്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാ കാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്താറാം സർഗം കേൾക്കുവിൻ.
ഇത്യുക്തസ്താരയാ വാക്യം പ്രശ്രിതം ധര്മസംഹിതമ്। മൃദുസ്വഭാവഃ സൌമിത്രിഃ പ്രതിജഗ്രാഹ തദ്വചഃ
താരയുടെ സ്നേഹപൂർവ്വവും ധർമ്മപരവും ആയ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സൌമിത്രി എന്ന ലക്ഷ്മണൻ, സ്വഭാവത്തിൽ മൃദുവായവൻ, ആ വാക്കുകൾ വിനയപൂർവ്വം അംഗീകരിച്ചു.
തസ്മിന് പ്രതിഗൃഹീതേ തു വാക്യേ ഹരിഗണേശ്വരഃ। ലക്ഷ്മണാത് സുമഹത് ത്രാസം വസ്ത്രം ക്ലിന്നമിവാത്യജത്
ലക്ഷ്മണൻ ആ വാക്കുകൾ സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, വാനരസേനാപതി ഭയത്താൽ വിറെച്ചു, തനിക്കുള്ള വസ്ത്രം വെള്ളത്തിൽ കുതിർന്നതുപോലെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
തതഃ കണ്ഠഗതം മാല്യം ചിത്രം ബഹുഗുണം മഹത്। ചിച്ഛേദ വിമദശ്ചാസീത് സുഗ്രീവോ വാനരേശ്വരഃ
അതിനുശേഷം, വാനരരാജാവായ സുഗ്രീവൻ, അഹങ്കാരമില്ലാതെ, കഴുത്തിൽ കിടന്നിരുന്ന വലിയ, നിറങ്ങളാർന്ന, പല തന്തികളുള്ള മാല ചുരണ്ടി കളഞ്ഞു.
സ ലക്ഷ്മണം ഭീമബലം സര്വവാനരസത്തമഃ। അബ്രവീത് പ്രശ്രിതം വാക്യം സുഗ്രീവഃ സമ്പ്രഹര്ഷയന്
എല്ലാ വാനരന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ, ഭയങ്കരമായ ബലമുള്ള ലക്ഷ്മണനോടു വിനയപൂർവ്വം സംസാരിച്ച്, അവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
പ്രണഷ്ടാ ശ്രീശ്ച കീര്തിശ്ച കപിരാജ്യം ച ശാശ്വതമ്। രാമപ്രസാദാത് സൌമിത്രേ പുനശ്ചാപ്തമിദം മയാ
സൌമിത്രേ, എനിക്ക് ഐശ്വര്യവും കീർത്തിയും വാനരരാജ്യവും എല്ലാം നഷ്ടമായിരുന്നു; എന്നാൽ രാമന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഇതൊക്കെയും ഞാൻ വീണ്ടും നേടി.
കഃ ശക്തസ്തസ്യ ദേവസ്യ ഖ്യാതസ്യ സ്വേന കര്മണാ। താദൃശം പ്രതികുര്വീത അംശേനാപി നൃപാത്മജ
സ്വന്തം കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ട് പ്രശസ്തനായ ആ ദൈവസ്വരൂപനു, ആരാണ് ഒരു ഭാഗം പോലും പ്രതിഫലം നൽകാൻ കഴിയുക, രാജകുമാരാ?
സീതാം പ്രാപ്സ്യതി ധര്മാത്മാ വധിഷ്യതി ച രാവണമ്। സഹായമാത്രേണ മയാ രാഘവഃ സ്വേന തേജസാ
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാഘവൻ, എന്റെ സഹായം മാത്രം കൊണ്ടും തന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നെ, സീതയെ തിരിച്ചു നേടുകയും രാവണനെ സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യും.
സഹായകൃത്യം കിം തസ്യ യേന സപ്ത മഹാദ്രുമാഃ। ഗിരിശ്ച വസുധാ ചൈവ ബാണേനൈകേന ദാരിതാഃ
ഏകമാത്രം ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് ഏഴു വലിയ മരങ്ങളും ഒരു പർവ്വതവും ഭൂമിയും ചിതറിച്ചവനു സഹായം എന്തിനാണ്?
ധനുര്വിസ്ഫാരമാണസ്യ യസ്യ ശബ്ദേന ലക്ഷ്മണ। സശൈലാ കമ്പിതാ ഭൂമിഃ സഹായൈഃ കിം നു തസ്യ വൈ
അവൻ വില്ല് വലിക്കുമ്പോൾ, ലക്ഷ്മണാ, അതിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് പർവ്വതങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമി വിറയ്ക്കുന്നു; അങ്ങനെ ഉള്ളവനു കൂട്ടുകാരെന്തിന്?
അനുയാത്രാം നരേന്ദ്രസ്യ കരിഷ്യേഽഹം നരര്ഷഭ। ഗച്ഛതോ രാവണം ഹന്തും വൈരിണം സപുരസ്സരമ്
മാനവശ്രേഷ്ഠാ, രാവണനെയും അവന്റെ അനുചരന്മാരെയും സംഹരിക്കാൻ പോകുന്ന രാജാവിനൊപ്പം ഞാൻ യാത്രചെയ്യും.
യദി കിംചിദതിക്രാന്തം വിശ്വാസാത് പ്രണയേന വാ। പ്രേഷ്യസ്യ ക്ഷമിതവ്യം മേ ന കശ്ചിന്നാപരാധ്യതി
വിശ്വാസത്താലോ സ്നേഹത്താലോ എന്റെ ദൂതൻ എങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ അതിക്രമം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അത് ക്ഷമിക്കണം; ആരാണ് പിഴയാത്തത്?
ഇതി തസ്യ ബ്രുവാണസ്യ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ। അഭവല്ലക്ഷ്മണഃ പ്രീതഃ പ്രേമ്ണാ ചേദമുവാച ഹ
മഹാത്മാവായ സുഗ്രീവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ലക്ഷ്മണൻ സ്നേഹപൂർവ്വം സന്തോഷിച്ചു, പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സര്വഥാ ഹി മമ ഭ്രാതാ സനാഥോ വാനരേശ്വര। ത്വയാ നാഥേന സുഗ്രീവ പ്രശ്രിതേന വിശേഷതഃ
വാനരരാജാവേ, എന്റെ സഹോദരന് ഇപ്പോൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു രക്ഷകൻ ഉണ്ട്; പ്രത്യേകിച്ച് നീയെന്ന പോലെ ഉത്തമനായ രക്ഷകൻ കൂടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ.
യസ്തേ പ്രഭാവഃ സുഗ്രീവ യച്ച തേ ശൌചമീദൃശമ്। അര്ഹസ്ത്വം കപിരാജ്യസ്യ ശ്രിയം ഭോക്തുമനുത്തമാമ്
സുഗ്രീവ, നിന്റെ ശക്തിയും ഇങ്ങനെയുള്ള ശുദ്ധമായ മനസ്സും കൊണ്ടു നീ വാനരരാജ്യത്തിലെ അതുല്യമായ ഐശ്വര്യം അനുഭവിക്കാൻ യോജിച്ചതാണ്.
സഹായേന ച സുഗ്രീവ ത്വയാ രാമഃ പ്രതാപവാന്। വധിഷ്യതി രണേ ശത്രൂനചരാന്നാത്ര സംശയഃ
സുഗ്രീവ, നീ കൂട്ടുകാരനായി കൂടെ നിന്നാൽ, പ്രഭാവശാലിയായ രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ധര്മജ്ഞസ്യ കൃതജ്ഞസ്യ സംഗ്രാമേഷ്വനിവര്തിനഃ। ഉപപന്നം ച യുക്തം ച സുഗ്രീവ തവ ഭാഷിതമ്
ധർമ്മം അറിയുന്നവനും കൃതജ്ഞനുമായും യുദ്ധത്തിൽ പിന്മാറാത്തവനും ആയ നിനക്ക്, സുഗ്രീവ, പറഞ്ഞത് യുക്തിയും ഉചിതവുമാണ്.
ദോഷജ്ഞഃ സതി സാമര്ഥ്യേ കോഽന്യോ ഭാഷിതുമര്ഹതി। വര്ജയിത്വാ മമ ജ്യേഷ്ഠം ത്വാം ച വാനരസത്തമ
ദോഷങ്ങൾ അറിയുകയും കഴിവും ഉള്ളവരിൽ, എന്റെ മൂത്തസഹോദരനെയും നിന്നെയും ഒഴികെ, ഇങ്ങനെ പറയാൻ മറ്റാരാണ് യോഗ്യൻ, വാനരശ്രേഷ്ഠാ?
സദൃശശ്ചാസി രാമേണ വിക്രമേണ ബലേന ച। സഹായോ ദൈവതൈര്ദത്തശ്ചിരായ ഹരിപുംഗവ
വീര്യത്തിലും ബലത്തിലും നീ രാമനോടു തുല്യനാണ്, ഹരിപുംഗവാ; ദേവന്മാർ നീയെന്തു ദീർഘകാലം കൂട്ടുകാരനായി നൽകിയിരിക്കുന്നു.
കിം തു ശീഘ്രമിതോ വീര നിഷ്ക്രമ ത്വം മയാ സഹ। സാന്ത്വയസ്വ വയസ്യം ച ഭാര്യാഹരണദുഃഖിതമ്
പൊരുതുന്ന വീരാ, ഇപ്പോൾ നീ എനിക്കൊപ്പം വേഗത്തിൽ പുറത്തേക്കു വരിക. ഭാര്യയെ നഷ്ടപ്പെട്ട ദുഃഖത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നിന്റെ സുഹൃത്തിനോട് ആശ്വാസം പറയണം.
യച്ച ശോകാഭിഭൂതസ്യ ശ്രുത്വാ രാമസ്യ ഭാഷിതമ്। മയാ ത്വം പരുഷാണ്യുക്തസ്തത് ക്ഷമസ്വ സഖേ മമ
ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോട് കടുപ്പത്തോടെ സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, എന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തെ, അതെല്ലാം ക്ഷമിക്കണം.
thumb|സപ്തത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ സപ്തത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ്വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാ കാണ്ടത്തിലെ മുപ്പത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം കേൾക്കൂ.
ഏവമുക്തസ്തു സുഗ്രീവോ ലക്ഷ്മണേന മഹാത്മനാ। ഹനൂമന്തം സ്ഥിതം പാര്ശ്വേ വചനം ചേദമബ്രവീത്
മഹാത്മാവായ ലക്ഷ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സുഗ്രീവൻ തന്റെ അരികിൽ നിന്നിരുന്ന ഹനുമാനോടു പറഞ്ഞു.
മഹേന്ദ്രഹിമവദ്വിന്ധ്യകൈലാസശിഖരേഷു ച। മന്ദരേ പാണ്ഡുശിഖരേ പഞ്ചശൈലേഷു യേ സ്ഥിതാഃ
മഹേന്ദ്രൻ, ഹിമവാൻ, വിന്ധ്യൻ, കൈലാസം, മന്ദരം, പാണ്ഡുശിഖരം എന്നിങ്ങനെ അമ്പതുമലകളിലും താമസിക്കുന്നവരും,
തരുണാദിത്യവര്ണേഷു ഭ്രാജമാനേഷു നിത്യശഃ। പര്വതേഷു സമുദ്രാന്തേ പശ്ചിമസ്യാം തു യേ ദിശി
പുതിയ സൂര്യന്റെ നിറംപോലും എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്ന മലകളിലും, പടിഞ്ഞാറൻ സമുദ്രത്തിൻ അറ്റത്തുള്ള മലകളിലും താമസിക്കുന്നവരും,
ആദിത്യഭവനേ ചൈവ ഗിരൌ സംധ്യാഭ്രസംനിഭേ। പദ്മാചലവനം ഭീമാഃ സംശ്രിതാ ഹരിപുംഗവാഃ
സൂര്യന്റെ ആലയം, സന്ധ്യാമേഘംപോലുള്ള മല, പദ്മാചലവനം എന്നിവിടങ്ങളിൽ അഭയം നേടിയ ഭയങ്കരനായ വാനരന്മാരും,
അഞ്ജനാമ്ബുദസംകാശാഃ കുഞ്ജരേന്ദ്രമഹൌജസഃ। അഞ്ജനേ പര്വതേ ചൈവ യേ വസന്തി പ്ലവംഗമാഃ
അഞ്ജനാമേഘംപോല ഇരുണ്ട നിറമുള്ളവരും, ആനപോല ശക്തിയുള്ളവരും, അഞ്ജനാമലയിൽ താമസിക്കുന്ന വാനരന്മാരും,
മഹാശൈലഗുഹാവാസാ വാനരാഃ കനകപ്രഭാഃ। മേരുപാര്ശ്വഗതാശ്ചൈവ യേ ച ധൂമ്രഗിരിം ശ്രിതാഃ
വലിയ മലകളുടെ ഗുഹകളിൽ താമസിക്കുന്ന പൊന്നുപോലുള്ള വാനരന്മാരും, മേരു മലയുടെ ചാരങ്ങളിൽ ഉള്ളവരും, ധൂമ്രഗിരിയിൽ അഭയം നേടിയവരും,