യദേവം വിഹിതേ കാര്യേ യദ്ധിതം പുരുഷര്ഷഭ। തത് തദ് ബ്രൂഹി നരശ്രേഷ്ഠ ത്വര കാലവ്യതിക്രമഃ
ഇപ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ ഇങ്ങനെ നിൽക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, എന്ത് ഉചിതവും ഉപകാരപ്രദവുമാണോ, അതു പറയണം. വൈകാതെ ചെയ്യണം, സമയം കളയുന്നു.
കുരുഷ്വ സത്യം മമ വാനരേശ്വര പ്രതിശ്രുതം ധര്മമവേക്ഷ്യ ശാശ്വതമ്। മാ വാലിനം പ്രേതഗതോ യമക്ഷയേ ത്വമദ്യ പശ്യേര്മമ ചോദിതഃ ശരൈഃ
കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവേ, നീ എനിക്ക് നൽകിയ വാഗ്ദാനം നിത്യമായ ധർമ്മം ഓർത്ത് പാലിക്കണം. വാലി മരിച്ചവരുടെ ലോകത്തേക്ക് പോയതുപോലെ, എന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ടു നിന്റെ ആജ്ഞയിൽ ഇന്ന് അവനെ കാണേണ്ടി വരാതിരിക്കട്ടെ.
സ പൂര്വജം തീവ്രവിവൃദ്ധകോപം ലാലപ്യമാനം പ്രസമീക്ഷ്യ ദീനമ്। ചകാര തീവ്രാം മതിമുഗ്രതേജാ ഹരീശ്വരേ മാനവവംശവര്ധനഃ
തീവ്രമായ കോപത്തിൽ മുങ്ങി, ദുഃഖഭാരത്തിൽ തളർന്ന തന്റെ മൂത്ത സഹോദരനെ കരയുന്നതും നിരാശയോടെയും കാണുമ്പോൾ, മനുവിന്റെ വംശത്തെ മഹത്വം ഉയർത്തിയവൻ, കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവിനെക്കുറിച്ച് ഉറച്ച തീരുമാനം എടുത്തു.
thumb|ഏകത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഏകത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
മഹത്വമുള്ള വാൽമീകി രാമായണത്തിൽ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്തൊന്നാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
സ കാമിനം ദീനമദീനസത്ത്വം ശോകാഭിപന്നം സമുദീര്ണകോപമ്। നരേന്ദ്രസൂനുര്നരദേവപുത്രം രാമാനുജഃ പൂര്വജമിത്യുവാച
രാജകുമാരനായ രാമന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ, മോഹത്താൽ ദുഃഖിതനും മനസ്സിൽ ദൃഢനുമായ മൂത്ത സഹോദരനെ, ദുഃഖത്തിലും കോപത്തിലും ആഴമായിരിക്കുന്നതും കണ്ടു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന വാനരഃ സ്ഥാസ്യതി സാധുവൃത്തേ ന മന്യതേ കര്മഫലാനുഷങ്ഗാന്। ന ഭോക്ഷ്യതേ വാനരരാജ്യലക്ഷ്മീം തഥാ ഹി നാതിക്രമതേഽസ്യ ബുദ്ധിഃ
ഈ കുരങ്ങൻ നല്ലവഴിയിൽ നില്ക്കില്ല, തന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലങ്ങൾ അവൻ ചിന്തിക്കുന്നില്ല. കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജ്യം അവൻ അനുഭവിക്കുകയുമില്ല, കാരണം അവന്റെ മനസ്സിന് അങ്ങനെ ചിന്തയില്ല.
മതിക്ഷയാദ് ഗ്രാമ്യസുഖേഷു സക്ത- സ്തവ പ്രസാദാത് പ്രതികാരബുദ്ധിഃ। ഹതോഽഗ്രജം പശ്യതു വീരവാലിനം ന രാജ്യമേവം വിഗുണസ്യ ദേയമ്
മനസ്സിന്റെ ക്ഷയത്താൽ, അവൻ സാധാരണ സുഖങ്ങളിൽ ആസ്വദിക്കുന്നു; എന്നാൽ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ പ്രതികാരം ചെയ്യാനുള്ള ധൈര്യം അവനുണ്ടായി. അവൻ തന്റെ വീരനായ മൂത്ത സഹോദരൻ വാലിയെ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കാണട്ടെ. ഗുണമില്ലാത്തവനു രാജ്യം നൽകാൻ പാടില്ല.
ന ധാരയേ കോപമുദീര്ണവേഗം നിഹന്മി സുഗ്രീവമസത്യമദ്യ। ഹരിപ്രവീരൈഃ സഹ വാലിപുത്രോ നരേന്ദ്രപുത്ര്യാ വിചയം കരോതു
എന്റെ ഉഗ്രമായ കോപം ഞാൻ ഇനി പിടിച്ചുവെക്കില്ല; ഇന്ന് ഞാൻ സുഖ്രീവനെ അവന്റെ അസത്യത്തിന് വേണ്ടി കൊല്ലും. വാലിയുടെ മകനും കുരങ്ങന്മാരിൽ പ്രധാനരായവരും രാജകുമാരിയോടൊപ്പം എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കട്ടെ.
തമാത്തബാണാസനമുത്പതന്തം നിവേദിതാര്ഥം രണചണ്ഡകോപമ്। ഉവാച രാമഃ പരവീരഹന്താ സ്വവീക്ഷിതം സാനുനയം ച വാക്യമ്
അയാള് അമ്പും വില്ലും കൈയില് പിടിച്ച് ഉഗ്രമായി യുദ്ധത്തിനായി കുതിച്ചുയര്ന്നപ്പോള്, ശത്രുവിന്റെ വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന രാമന് ആലോചിച്ചും സാന്ത്വനത്തോടെയും തന്റെ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു.
നഹി വൈ ത്വദ്വിധോ ലോകേ പാപമേവം സമാചരേത്। കോപമാര്യേണ യോ ഹന്തി സ വീരഃ പുരുഷോത്തമഃ
നിന്റെ പോലുള്ളവന് ഈ ലോകത്ത് ഇങ്ങനെ ഒരു പാപം ചെയ്യരുത്. കോപത്തില് ആണെങ്കിലും, മാന്യമായി നിയന്ത്രിച്ച് കൊല്ലുന്നവനാണ് യഥാര്ത്ഥ മഹാനായ പുരുഷന്.
നേദമത്ര ത്വയാ ഗ്രാഹ്യം സാധുവൃത്തേന ലക്ഷ്മണ। താം പ്രീതിമനുവര്തസ്വ പൂര്വവൃത്തം ച സംഗതമ്
ലക്ഷ്മണാ, നല്ല സ്വഭാവമുള്ള നീ ഇതെല്ലാം സ്വീകരിക്കേണ്ടതല്ല. മുമ്പത്തെ സ്നേഹവും നല്ല ബന്ധവും നീ തുടരണം.
സാമോപഹിതയാ വാചാ രൂക്ഷാണി പരിവര്ജയന്। വക്തുമര്ഹസി സുഗ്രീവം വ്യതീതം കാലപര്യയേ
കഠിനമായ വാക്കുകള് ഒഴിവാക്കി, സാന്ത്വനത്തോടെ നീ സുഖ്രീവനോട് സംസാരിക്കണം, കാരണം ഉചിതമായ സമയം ഇപ്പോള് കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു.
സോഽഗ്രജേനാനുശിഷ്ടാര്ഥോ യഥാവത് പുരുഷര്ഷഭഃ। പ്രവിവേശ പുരീം വീരോ ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ
അനുജനായ ലക്ഷ്മണന് തന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ച്, യുക്തിയായി ആ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
തതഃ ശുഭമതിഃ പ്രാജ്ഞോ ഭ്രാതുഃ പ്രിയഹിതേ രതഃ। ലക്ഷ്മണഃ പ്രതിസംരബ്ധോ ജഗാമ ഭവനം കപേഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സും ജ്ഞാനവും ഉള്ള ലക്ഷ്മണന്, സഹോദരന്റെ ഭാവുക്യത്തിനായി അകമഴിഞ്ഞ്, എങ്കിലും കോപത്തോടെ, കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവിന്റെ അരമനയിലേക്ക് പോയി.
ശക്രബാണാസനപ്രഖ്യം ധനുഃ കാലാന്തകോപമമ്। പ്രഗൃഹ്യ ഗിരിശൃങ്ഗാഭം മന്ദരഃ സാനുമാനിവ
ഇന്ദ്രന്റെ വില്ലിനോട് സമാനമായ, യമന്റെ ആയുധംപോലെ ഭയങ്കരമായ വില്ല് എടുത്ത്, മന്ദരപര്വ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തോട് സമാനമായി ലക്ഷ്മണന് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
യഥോക്തകാരീ വചനമുത്തരം ചൈവ സോത്തരമ്। ബൃഹസ്പതിസമോ ബുദ്ധ്യാ മത്വാ രാമാനുജസ്തദാ
രാമന്റെ younger സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണന് പറഞ്ഞതുപോലെയും, ഉചിതമായ മറുപടി ആലോചിച്ചും, ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെയുള്ള ബുദ്ധിയോടെ മുന്നോട്ട് നടന്നു.
കാമക്രോധസമുത്ഥേന ഭ്രാതുഃ ക്രോധാഗ്നിനാ വൃതഃ। പ്രഭഞ്ജന ഇവാപ്രീതഃ പ്രയയൌ ലക്ഷ്മണസ്തതഃ
ഭ്രാതാവിന്റെ ആഗ്രഹവും കോപവും ചേര്ന്ന് ജനിച്ച ക്രോധാഗ്നിയില് ചുറ്റപ്പെട്ട്, സമാധാനമില്ലാതെ, വായുവിന്റെ ദേവനായ പോലെ ലക്ഷ്മണന് മുന്നോട്ട് പോയി.
സാലതാലാശ്വകര്ണാംശ്ച തരസാ പാതയന് ബലാത്। പര്യസ്യന് ഗിരികൂടാനി ദ്രുമാനന്യാംശ്ച വേഗിതഃ
ശക്തിയോടെ സാല, താല, അശ്വകര്ണ്ണ എന്നീ മരങ്ങള് വീഴ്ത്തി, വേഗത്തില് കുന്നിന്റെ കൊടുമുടികളും മറ്റു മരങ്ങളും ചിതറിച്ചു.
ശിലാശ്ച ശകലീകുര്വന് പദ്ഭ്യാം ഗജ ഇവാശുഗഃ। ദൂരമേകപദം ത്യക്ത്വാ യയൌ കാര്യവശാദ് ദ്രുതമ്
കോപംകൊണ്ടു കാളയെന്ന പോലെ കാലുകളാല് പാറകള് തകര്ത്ത്, ലക്ഷ്മണന് ഒരു ചുവടില് വലിയ ദൂരം പിന്നിട്ട്, ലക്ഷ്യത്തിലെത്താന് വേഗത്തില് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
താമപശ്യദ് ബലാകീര്ണാം ഹരിരാജമഹാപുരീമ്। ദുര്ഗാമിക്ഷ്വാകുശാര്ദൂലഃ കിഷ്കിന്ധാം ഗിരിസംകടേ
ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തില് ഉഗ്രനായ രാമന് കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവിന്റെ മഹാനഗരമായ കിഷ്കിന്ദയെ, ബലാകകള് നിറഞ്ഞു, കയറിയെത്താന് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള, മലകളുടെ ഇടയില് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായി കണ്ടു.
രോഷാത് പ്രസ്ഫുരമാണോഷ്ഠഃ സുഗ്രീവം പ്രതി ലക്ഷ്മണഃ। ദദര്ശ വാനരാന് ഭീമാന് കിഷ്കിന്ധായാം ബഹിശ്ചരാന്
സുഗ്രീവനോടുള്ള കോപത്തില് അധരങ്ങള് വിറയച്ച്, ലക്ഷ്മണന് കിഷ്കിന്ദയുടെ പുറത്തു സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ കുരങ്ങന്മാരെ കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ വാനരാഃ സര്വേ ലക്ഷ്മണം പുരുഷര്ഷഭമ്। ശൈലശൃങ്ഗാണി ശതശഃ പ്രവൃദ്ധാംശ്ച മഹീരുഹാന്। ജഗൃഹുഃ കുഞ്ജരപ്രഖ്യാ വാനരാഃ പര്വതാന്തരേ
പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ ലക്ഷ്മണനെ കണ്ടപ്പോള്, ആനയെപ്പോലെയുള്ള ശക്തിയുള്ള എല്ലാ കുരങ്ങന്മാരും നൂറുകണക്കിന് പര്വതശിഖരങ്ങളും വലിയ മരങ്ങളും മലവെള്ളിയിലായി പിടിച്ചു.
താന് ഗൃഹീതപ്രഹരണാന് സര്വാന് ദൃഷ്ട്വാ തു ലക്ഷ്മണഃ। ബഭൂവ ദ്വിഗുണം ക്രുദ്ധോ ബഹ്വിന്ധന ഇവാനലഃ
അവരെല്ലാം ആയുധങ്ങള് എടുത്ത് തയ്യാറായിരിക്കുന്നതും കണ്ടപ്പോള്, ലക്ഷ്മണന് ഇരട്ടിയാകുന്ന കോപംകൊണ്ടു, ഇന്ധനംകൂടിയ അഗ്നിയെപ്പോലെ ഭയങ്കരനായി.
തം തേ ഭയപരീതാങ്ഗാ ക്ഷുബ്ധം ദൃഷ്ട്വാ പ്ലവംഗമാഃ। കാലമൃത്യുയുഗാന്താഭം ശതശോ വിദ്രുതാ ദിശഃ
ലക്ഷ്മണനെ കോപത്തോടെ, അവന്റെ ശരീരം ഭയത്താല് വിറയുന്നവനായി കണ്ട കുരങ്ങന്മാര് കാലാന്ത്യത്തിലെ യമനെപ്പോലെയുള്ള ഭയത്തോടെ നൂറുകണക്കിന് പേരായി എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഓടി ചിതറിപ്പോയി.
തതഃ സുഗ്രീവഭവനം പ്രവിശ്യ ഹരിപുംഗവാഃ। ക്രോധമാഗമനം ചൈവ ലക്ഷ്മണസ്യ ന്യവേദയന്
അതിനുശേഷം, പ്രധാന കുരങ്ങന്മാര് സുഗ്രീവന്റെ അരമനയില് കടന്ന്, ലക്ഷ്മണന്റെ കോപവും അവന്റെ വരവും സുഗ്രീവനോട് അറിയിച്ചു.
താരയാ സഹിതഃ കാമീ സക്തഃ കപിവൃഷസ്തദാ। ന തേഷാം കപിസിംഹാനാം ശുശ്രാവ വചനം തദാ
ആ സമയത്ത്, താരയോടൊപ്പം ആസ്വാദനത്തില് മുഴുകിയ കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവായ സുഗ്രീവന് ആ സിംഹസദൃശമായ കുരങ്ങന്മാരുടെ വാക്കുകള് കേട്ടില്ല.
തതഃ സചിവസംദിഷ്ടാ ഹരയോ രോമഹര്ഷണാഃ। ഗിരികുഞ്ജരമേഘാഭാ നഗരാന്നിര്യയുസ്തദാ
അപ്പോൾ മന്ത്രിമാരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മലയാനകളെയും മേഘങ്ങളെയും പോലെ ഭയാനകമായ കുരങ്ങുകൾ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് കടന്നു.
നഖദംഷ്ട്രായുധാഃ സര്വേ വീരാ വികൃതദര്ശനാഃ। സര്വേ ശാര്ദൂലദംഷ്ട്രാശ്ച സര്വേ വിവൃതദര്ശനാഃ
അവരൊക്കെയും നഖവും പല്ലും ആയുധമാക്കി, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപത്തിൽ, കടുവയുടെ പല്ലുകളുമായി, ഭയാനകമായ ദർശനത്തോടെ നിന്നു.
ദശനാഗബലാഃ കേചിത് കേചിദ് ദശഗുണോത്തരാഃ। കേചിന്നാഗസഹസ്രസ്യ ബഭൂവുസ്തുല്യവര്ചസഃ
ചിലർക്കു പത്ത് ആനയുടെ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു, ചിലർക്ക് അതിനേക്കാൾ പത്ത് ഇരട്ടിയായിരുന്നു, ചിലർക്ക് ആയിരം ആനയുടെ ബലത്തോടു തുല്യമായ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു.
തതസ്തൈഃ കപിഭിര്വ്യാപ്താം ദ്രുമഹസ്തൈര്മഹാബലൈഃ। അപശ്യല്ലക്ഷ്മണഃ ക്രുദ്ധഃ കിഷ്കിന്ധാം താം ദുരാസദാമ്
അപ്പോൾ, മരങ്ങൾ കൈവശം പിടിച്ച ശക്തിയുള്ള കുരങ്ങുകൾകൊണ്ടു നിറഞ്ഞ്, ആക്രമിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള കിഷ്കിന്ദയെ ക്രുദ്ധനായ ലക്ഷ്മണൻ കണ്ടു.