തതഃ ശോകാഭിസംതപ്തം സുഗ്രീവം ക്ലിന്നവാസസമ്। ശാഖാമൃഗമഹാമാത്രാഃ പരിവാര്യോപതസ്ഥിരേ
ശോകത്തിൽ കത്തുന്ന, വസ്ത്രങ്ങൾ കണ്ണീരിൽ നനഞ്ഞ സുഗ്രീവനെ വാനരന്മാരുടെ പ്രധാനികൾ ചുറ്റി വന്നു.
അഭിഗമ്യ മഹാബാഹും രാമമക്ലിഷ്ടകാരിണമ്। സ്ഥിതാഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ പിതാമഹമിവര്ഷയഃ
ശക്തശാലിയായ രാമനോടു സമീപിച്ച്, എല്ലാവരും കയ്യുകൂപ്പി, ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ കാണുന്ന ഋഷികൾപോലെ നിൽക്കുന്നു.
തതഃ കാഞ്ചനശൈലാഭസ്തരുണാര്കനിഭാനനഃ। അബ്രവീത് പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യം ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ
പൊന്നുപോലെയുള്ള ശരീരവും, പുതുവെളിച്ചംപോലെയുള്ള മുഖവും ഉള്ള ഹനുമാൻ, കയ്യുകൂപ്പി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭവത്പ്രസാദാത് കാകുത്സ്ഥ പിതൃപൈതാമഹം മഹത്। വാനരാണാം സുദംഷ്ട്രാണാം സമ്പന്നബലശാലിനാമ്
കാകുത്സ്ഥവംശജനായ പ്രഭുവേ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാനിവിടെ വാനരന്മാരുടെ പിതൃപാരമ്പര്യമായ മഹാരാജ്യം കൈവരിച്ചു.
മഹാത്മനാം സുദുഷ്പ്രാപം പ്രാപ്തം രാജ്യമിദം പ്രഭോ। ഭവതാ സമനുജ്ഞാതഃ പ്രവിശ്യ നഗരം ശുഭമ്
മഹാത്മാക്കള്ക്ക് പോലും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത ഈ രാജ്യം, നിങ്ങളുടെ അനുമതിയോടെ ഞങ്ങൾ നേടിയിരിക്കുന്നു. ഇനി ഈ പുണ്യനഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ—
സംവിധാസ്യതി കാര്യാണി സര്വാണി സസുഹൃദ്ഗണഃ। സ്നാതോഽയം വിവിധൈര്ഗന്ധൈരൌഷധൈശ്ച യഥാവിധി
സുഹൃത്തുക്കളെ കൂടെ ചേർത്ത്, എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ക്രമീകരിക്കും. ഇദ്ദേഹം വിവിധ സുഗന്ധ ഔഷധങ്ങളാൽ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി കുളിച്ചു.
അര്ചയിഷ്യതി മാല്യൈശ്ച രത്നൈശ്ച ത്വാം വിശേഷതഃ। ഇമാം ഗിരിഗുഹാം രമ്യാമഭിഗന്തും ത്വമര്ഹസി
അവൻ നിങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേകമായി പുഷ്പമാലകളും രത്നങ്ങളും അർപ്പിക്കും. ഈ മനോഹരമായ പർവ്വതഗുഹയിലേക്ക് നിങ്ങൾ വരിക വേണം.
കുരുഷ്വ സ്വാമിസമ്ബന്ധം വാനരാന് സമ്പ്രഹര്ഷയ। ഏവമുക്തോ ഹനുമതാ രാഘവഃ പരവീരഹാ
സ്വാമിസംബന്ധം ഉറപ്പാക്കി, വാനരന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കൂ. ഇങ്ങനെ ഹനുമാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന രാഘവൻ—
പ്രത്യുവാച ഹനൂമന്തം ബുദ്ധിമാന് വാക്യകോവിദഃ। ചതുര്ദശ സമാഃ സൌമ്യ ഗ്രാമം വാ യദി വാ പുരമ്
ബുദ്ധിയുള്ളവനും വാക്കിൽ നിപുണനുമായ രാമൻ ഹനുമാനോടു പറഞ്ഞു: "സൗമ്യ, പതിനാലു വർഷം, ഗ്രാമമായാലും നഗരമായാലും..."
ന പ്രവേക്ഷ്യാമി ഹനുമന് പിതുര്നിര്ദേശപാലകഃ। സുസമൃദ്ധാം ഗുഹാം ദിവ്യാം സുഗ്രീവോ വാനരര്ഷഭഃ
"ഹനുമാൻ, ഞാൻ അച്ഛന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നവനാണ്, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ അകത്തു കടക്കില്ല. വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ ആ മനോഹരമായ ഗുഹയിൽ കയറട്ടെ."
പ്രവിഷ്ടോ വിധിവദ് വീരഃ ക്ഷിപ്രം രാജ്യേഽഭിഷിച്യതാമ്। ഏവമുക്ത്വാ ഹനൂമന്തം രാമഃ സുഗ്രീവമബ്രവീത്
"വീരം നിറഞ്ഞവൻ വിധിപ്രകാരം അകത്തു കയറി ഉടൻ രാജ്യാഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടണം." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാമൻ ഹനുമാനോട് പറഞ്ഞതിനു ശേഷം സുഗ്രീവനോടു പറഞ്ഞു—
വൃത്തജ്ഞോ വൃത്തസമ്പന്നമുദാരബലവിക്രമമ്। ഇമമപ്യങ്ഗദം വീരം യൌവരാജ്യേഽഭിഷേചയ
"നല്ല സ്വഭാവവും നല്ല പെരുമയും ഉഗ്രശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ള ഈ അങ്കദനെയും രാജകുമാരനായി അഭിഷേകം ചെയ്യണം."
ജ്യേഷ്ഠസ്യ ഹി സുതോ ജ്യേഷ്ഠഃ സദൃശോ വിക്രമേണ ച। അങ്ഗദോഽയമദീനാത്മാ യൌവരാജ്യസ്യ ഭാജനമ്
"മുതിർന്നവന്റെ മകൻ മുതിർന്നവനാണ്, ധൈര്യത്തിലും തുല്യൻ. ഈ അങ്കദൻ ഭയമില്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവൻ, രാജകുമാരനാകാൻ യോജ്യനാണ്."
പൂര്വോഽയം വാര്ഷികോ മാസഃ ശ്രാവണഃ സലിലാഗമഃ। പ്രവൃത്താഃ സൌമ്യ ചത്വാരോ മാസാ വാര്ഷിക സംജ്ഞിതാഃ
"ഇത് മഴക്കാലത്തിന്റെ ആദ്യ മാസം ശ്രാവണം, വെള്ളം നിറയുന്ന സമയം. മഴക്കാലം എന്നു വിളിക്കുന്ന നാലു മാസങ്ങളും തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, സൗമ്യ."
നായമുദ്യോഗസമയഃ പ്രവിശ ത്വം പുരീം ശുഭാമ്। അസ്മിന് വത്സ്യാമ്യഹം സൌമ്യ പര്വതേ സഹലക്ഷ്മണഃ
"ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കാൻ സമയം അല്ല; നീ ആ മനോഹരമായ നഗരത്തിൽ കയറൂ. ഞാൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം ഈ പർവതത്തിൽ താമസിക്കും, സൗമ്യ."
ഇയം ഗിരിഗുഹാ രമ്യാ വിശാലാ യുക്തമാരുതാ। പ്രഭൂതസലിലാ സൌമ്യ പ്രഭൂതകമലോത്പലാ
"ഈ പർവതഗുഹ മനോഹരവും വിശാലവും, സുഖകരമായ കാറ്റും ധാരാളം വെള്ളവും, ധാരാളം താമരകളും നീലവളരികളും ഇവിടെ ഉണ്ട്, സൗമ്യ."
കാര്തികേ സമനുപ്രാപ്തേ ത്വം രാവണവധേ യത। ഏഷ നഃ സമയഃ സൌമ്യ പ്രവിശ ത്വം സ്വമാലയമ്
"കാർത്തികം വന്നാൽ, രാവണനെ സംഹരിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്കുള്ള ഉടമ്പടി ഇതാണ്, സൗമ്യ; നീ നിന്റെ വീടിലേക്ക് കയറണം."
അഭിഷിഞ്ചസ്വ രാജ്യേ ച സുഹൃദഃ സമ്പ്രഹര്ഷയ। ഇതി രാമാഭ്യനുജ്ഞാതഃ സുഗ്രീവോ വാനരര്ഷഭഃ
"നീ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടുക, സുഹൃത്തുക്കളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുക." ഇങ്ങനെ രാമൻ അനുമതി നൽകിയപ്പോൾ, വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ—
പ്രവിവേശ പുരീം രമ്യാം കിഷ്കിന്ധാം വാലിപാലിതാമ്। തം വാനരസഹസ്രാണി പ്രവിഷ്ടം വാനരേശ്വരമ്
വാലി ഭരിച്ചിരുന്ന മനോഹരമായ കിഷ്കിന്ദ നഗരത്തിൽ കയറി. അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് വാനരന്മാർ കയറി.
അഭിവാര്യ പ്രവിഷ്ടാനി സര്വതഃ പ്ലവഗേശ്വരമ്। തതഃ പ്രകൃതയഃ സര്വാ ദൃഷ്ട്വാ ഹരിഗണേശ്വരമ്
എല്ലായിടത്തുനിന്നും വാനരാധിപതിയെ ചുറ്റി, എല്ലാ പ്രധാനികളും വാനരസേനയുടെ നയകനെ കണ്ടപ്പോൾ—
പ്രണമ്യ മൂര്ധ്നാ പതിതാ വസുധായം സമാഹിതാഃ। സുഗ്രീവഃ പ്രകൃതീഃ സര്വാഃ സമ്ഭാഷ്യോത്ഥാപ്യ വീര്യവാന്
അവർ തല കുനിച്ച് ഭക്തിയോടെ നിലത്ത് വീണു. ധൈര്യശാലിയായ സുഗ്രീവൻ അവരെ ഉണർത്തി സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിച്ചു.
ഭ്രാതുരന്തഃപുരം സൌമ്യം പ്രവിവേശ മഹാബലഃ। പ്രവിഷ്ടം ഭീമവിക്രാന്തം സുഗ്രീവം വാനരര്ഷഭമ്
മഹാശക്തിയുള്ള സുഗ്രീവൻ സഹോദരന്റെ മനോഹരമായ അന്തഃപുരത്തിൽ കയറി. ഭയങ്കരമായ ധൈര്യശാലിയായ സുഗ്രീവൻ അകത്തു കടന്നു.
അഭ്യഷിഞ്ചന്ത സുഹൃദഃ സഹസ്രാക്ഷമിവാമരാഃ। തസ്യ പാണ്ഡുരമാജഹ്രുശ്ഛത്രം ഹേമപരിഷ്കൃതമ്
സുഹൃത്തുക്കൾ ഇന്ദ്രനെ ദേവന്മാർ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹത്തെ അഭിഷേകം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിനായി പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച വെളുത്ത കുടയും കൊണ്ടുവന്നു.
ശുക്ലേ ച വാലവ്യജനേ ഹേമദണ്ഡേ യശസ്കരേ। തഥാ രത്നാനി സര്വാണി സര്വബീജൌഷധാനി ച
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കൈപ്പിടിയുള്ള വെള്ളയുള്ള കൂദലുകളും, അതുപോലെ എല്ലാ രത്നങ്ങളും ഔഷധങ്ങളുടെ വിത്തുകളും,
സക്ഷീരാണാം ച വൃക്ഷാണാം പ്രരോഹാന് കുസുമാനി ച। ശുക്ലാനി ചൈവ വസ്ത്രാണി ശ്വേതം ചൈവാനുലേപനമ്
പാൽകുടിക്കുന്ന മരങ്ങളുടെ കൊമ്പുകളും പൂക്കളും, വെളുത്ത വസ്ത്രങ്ങളും വെളുത്ത സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും,
അക്ഷതം ജാതരൂപം ച പ്രിയങ്ഗും മധുസര്പിഷീ। ദധി ചര്മ ച വൈയാഘ്രം പരാര്ഘ്യൌ ചാപ്യുപാനഹൌ
വിള്ളാത്ത അരിയും പൊന്നും സുഗന്ധമുള്ള പ്രിയങ്കുവും തേനും നെയ്യും, തയിരും കടുവചർമ്മവും വിലയേറിയ രണ്ട് ചെരിപ്പുകളും,
സമാലമ്ഭനമാദായ ഗോരോചനമനഃശിലാമ്। ആജഗ്മുസ്തത്ര മുദിതാ വരാഃ കന്യാശ്ച ഷോഡശ
ഗോരോചനയും മനശ്ശിലയും ചടങ്ങിനുള്ള നൂലും കൈയിൽ എടുത്ത്, സന്തോഷത്തോടെ പതിനാറു ഉത്തമ കന്യാകൾ അവിടെ എത്തി.
തതസ്തേ വാനരശ്രേഷ്ഠമഭിഷേക്തും യഥാവിധി। രത്നൈര്വസ്ത്രൈശ്ച ഭക്ഷ്യൈശ്ച തോഷയിത്വാ ദ്വിജര്ഷഭാന്
അപ്പോൾ, വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനെ ആചാരപ്രകാരം അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ, രത്നങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും വിഭവങ്ങളും നൽകി പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തതഃ കുശപരിസ്തീര്ണം സമിദ്ധം ജാതവേദസമ്। മന്ത്രപൂതേന ഹവിഷാ ഹുത്വാ മന്ത്രവിദോ ജനാഃ
ശുഭ്രമായ ദർഭ പടർന്ന സ്ഥലത്ത് അഗ്നി തെളിയിച്ച്, മന്ത്രജ്ഞന്മാർ മന്ത്രശുദ്ധമായ ഹോമം അർപ്പിച്ചു.
തതോ ഹേമപ്രതിഷ്ഠാനേ വരാസ്തരണസംവൃതേ। പ്രാസാദശിഖരേ രമ്യേ ചിത്രമാല്യോപശോഭിതേ
അതിനുശേഷം, പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച, മനോഹരമായ പന്തലിൽ, മനോഹരമായ പുഷ്പമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച പ്രാസാദത്തിന്റെ മുകളിൽ, നല്ല തലയണകളും വിരിച്ചിരുന്നതിൽ,