കുശാമ്ബം കുശനാഭം ച അസൂര്തരജസം വസുമ് । ദീപ്തിയുക്താന് മഹോത്സാഹാന് ക്ഷത്രധര്മചികീര്ഷയാ ॥൧-൩൨-
കുശാംഭൻ, കുശനാഭൻ, അസൂർത്തരജസ്, വസു — ഇവർക്ക് അങ്ങനെ പേരുകൾ. ഇവർ പ്രകാശമുള്ളവരും, ഉത്സാഹമുള്ളവരും, ക്ഷത്രിയരുടെ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചവരുമായിരുന്നു.
താനുവാച കുശഃ പുത്രാന് ധര്മിഷ്ഠാന് സത്യവാദിനഃ । ക്രിയതാം പാലനം പുത്രാ ധര്മം പ്രാപ്സ്യഥ പുഷ്കലമ് ॥൧-൩൨-
കുശൻ തന്റെ പുത്രന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'മക്കളേ, നിങ്ങൾ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരും സത്യവാദികളുമാണ്. നിങ്ങൾ നല്ലതുപോലെ രാജ്യം ഭരിച്ചാൽ, ധർമ്മം പാലിച്ചാൽ, വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും.'
കുശസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ ചത്വാരോ ലോകസത്തമാഃ । നിവേശം ചക്രിരേ സര്വേ പുരാണാം നൃവരാസ്തദാ ॥൧-൩൨-
കുശന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ആ നാലു മഹാന്മാരും, അന്നത്തെ രാജകുമാരന്മാർ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടേതായ നഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
കുശാമ്ബസ്തു മഹാതേജാഃ കൌശാമ്ബീമകരോത് പുരീമ് । കുശനാഭസ്തു ധര്മാത്മാ പുരം ചക്രേ മഹോദയമ് ॥൧-൩൨-
വലിയ തേജസ്സുള്ള കുശാംഭൻ കൗശാംബി നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. ധർമ്മാത്മാവായ കുശനാഭൻ മഹോദയ നഗരം നിർമ്മിച്ചു.
അസൂര്തരജസോ നാമ ധര്മാരണ്യം മഹീപതിഃ । ചക്രേ പുരവരം രാജാ വസുനാമ ഗിരിവ്രജമ് ॥൧-൩൨-
അസൂർത്തരജസ് എന്ന രാജാവ് ധർമ്മാരണ്യ നഗരം നിർമ്മിച്ചു. വസു എന്ന രാജാവ് ഗിരിവ്രജം എന്ന ഉത്തമ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
ഏഷാ വസുമതീ രാമ വസോസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ । ഏതേ ശൈലവരാഃ പഞ്ച പ്രകാശന്തേ സമന്തതഃ ॥൧-൩൨-
രാമാ, ഈ ഭൂമി വസു എന്ന മഹാത്മാവിന്റെ ദേശമാണ്. ചുറ്റും ഈ അഞ്ചു ഉത്തമ പർവതങ്ങൾ പ്രകാശിക്കുന്നു.
സുമാഗധീ നദീ രമ്യാ മാഗധാന് വിശ്രുതാഽഽയയൌ । പഞ്ചാനാം ശൈലമുഖ്യാനാം മധ്യേ മാലേവ ശോഭതേ ॥൧-൩൨-
സുമാഗധി എന്ന മനോഹരമായ നദി, മാഗധർക്ക് പ്രശസ്തമായത്, ഈ അഞ്ചു പ്രധാന പർവതങ്ങളുടെ നടുവിൽ ഒരു ഹാരമായി ഭംഗിയായി ഒഴുകുന്നു.
സൈഷാ ഹി മാഗധീ രാമ വസോസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ । പൂര്വാഭിചരിതാ രാമ സുക്ഷേത്രാ സസ്യമാലിനീ ॥൧-൩൨-
രാമാ, ഇതാണ് വസു മഹാത്മാവിന്റെ മാഗധി നദി. ഈ പ്രദേശം പഴയകാലം മുതൽ ജനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളതും, നല്ല വിളവു ലഭിക്കുന്നതും, ധാന്യസമൃദ്ധിയുള്ളതുമാണ്.
കുശനാഭസ്തു രാജര്ഷിഃ കന്യാശതമനുത്തമമ് । ജനയാമാസ ധര്മാത്മാ ഘൃതാച്യാം രഘുനന്ദന ॥൧-൩൨-
കുശനാഭൻ എന്ന രാജർഷി, ധർമ്മപരനായവൻ, ഘൃതാചി എന്ന അപ്സരസ്സിൽ നിന്ന്, രഘുവംശജനായ രാമാ, ഒരു നൂറ് അതുല്യമായ പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
താസ്തു യൌവനശാലിന്യോ രൂപവത്യഃ സ്വലങ്കൃതാഃ । ഉദ്യാനഭൂമിമാഗമ്യ പ്രാവൃഷീവ ശതഹ്രദാഃ ॥൧-൩൨-
അവൾക്കാർ, യൗവനവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞവരായി, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചവരായി, ഒരു നൂറ് നദികൾ മഴക്കാലത്ത് ഒഴുകുന്നതുപോലെ, ഉദ്യാനഭൂമിയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ഗായന്ത്യോ നൃത്യമാനാശ്ച വാദയന്ത്യസ്തു രാഘവ । ആമോദം പരമം ജഗ്മുര്വരാഭരണഭൂഷിതാഃ ॥൧-൩൨-
അവർ പാട്ടുപാടി, നൃത്തം ചെയ്തു, വാദ്യങ്ങൾ വായിച്ചു, രാഘവാ, ഉത്തമാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച്, പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
അഥ താശ്ചാരുസര്വാങ്ഗ്യോ രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി । ഉദ്യാനഭൂമിമാഗമ്യ താരാ ഇവ ഘനാന്തരേ ॥൧-൩൨-
അപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ അപരിമിതമായ സൗന്ദര്യമുള്ള ആ യുവതികൾ, ഉദ്യാനഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവർ മേഘങ്ങൾക്കിടയിൽ തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾപോലെയായിരുന്നു.
താഃ സര്വാ ഗുണസമ്പന്നാ രൂപയൌവനസംയുതാഃ । ദൃഷ്ട്വാ സര്വാത്മകോ വായുരിദം വചനമബ്രവീത് ॥൧-൩൨-
അവരുടെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും, സൗന്ദര്യവും, യൗവനവും കണ്ട ശേഷം, സർവ്വാത്മാവായ വായു ദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
അഹം വഃ കാമയേ സര്വാ ഭാര്യാ മമ ഭവിഷ്യഥ । മാനുഷസ്ത്യജ്യതാം ഭാവോ ദീര്ഘമായുരവാപ്സ്യഥ ॥൧-൩൨-
'ഞാൻ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ എന്റെ ഭാര്യമാർ ആകണം. മനുഷ്യരൂപം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ദീർഘായുസ്സും ലഭിക്കും.'
ചലം ഹി യൌവനം നിത്യം മാനുഷേഷു വിശേഷതഃ । അക്ഷയം യൌവനം പ്രാപ്താ അമര്യശ്ച ഭവിഷ്യഥ ॥൧-൩൨-
'മനുഷ്യരിൽ യൗവനം എപ്പോഴും ക്ഷണികമാണ്. എന്നാൽ നിങ്ങൾക്ക് അക്ഷയമായ യൗവനവും അമരത്വവും ലഭിക്കും.'
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വായോരക്ലിഷ്ടകര്മണഃ । അപഹാസ്യ തതോ വാക്യം കന്യാശതമഥാബ്രവീത് ॥൧-൩൨-
വായു ദേവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ നൂറു യുവതികളും ചിരിച്ച് ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു:
അന്തശ്ചരസി ഭൂതാനാം സര്വേഷാം സുരസത്തമ । പ്രഭാവജ്ഞാശ്ച തേ സര്വാഃ കിമര്ഥമവമന്യസേ ॥൧-൩൨-
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ എല്ലാ ജീവികളിലും അന്തർലീനനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. നിന്റെ ശക്തി എല്ലാവർക്കും അറിയാം. എങ്കിൽ, നീ ഞങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
കുശനാഭസുതാ ദേവ സര്വാഃ സമസ്താഃ സുരസത്തമ । സ്ഥാനാച്ച്യാവയിതും ദേവം രക്ഷാമസ്തു തപോ വയമ് ॥൧-൩൨-
ദേവനേ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും കുശനാഭന്റെ പുത്രിമാരാണ്, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാൻ തപസ്സാണ് ചെയ്യുന്നത്.
മാ ഭൂത് സ കാലോ ദുര്മേധഃ പിതരം സത്യവാദിനമ് । അവമന്യ സ്വധര്മേണ സ്വയം വരമുപാസ്മഹേ ॥൧-൩൨-
അങ്ങനെയൊരു സമയം വരരുതേ, ദുഷ്ടചിന്തകളുള്ളവനേ, നീ സത്യവാനായ നമ്മുടെ അച്ഛനെ അപമാനിക്കേണ്ട. ഞങ്ങൾ സ്വധർമ്മം പാലിച്ച് അച്ഛന്റെ മുഖാന്തിരം ഭർത്താവിനെ തേടുകയാണ്.
പിതാ ഹി പ്രഭുരസ്മാകം ദൈവതം പരമം ച സഃ । യസ്യ നോ ദാസ്യതി പിതാ സ നോ ഭര്താ ഭവിഷ്യതി ॥൧-൩൨-
അച്ഛൻ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ആധാരവും പരമദൈവവുമാണ്. അച്ഛൻ ആരെ ഞങ്ങളോട് വിവാഹം കഴിക്കാൻ സമ്മതിക്കുമോ, അവനാണ് ഞങ്ങളുടെ ഭർത്താവ്.
താസാം തു വചനം ശ്രുത്വാ ഹരിഃ പരമകോപനഃ । പ്രവിശ്യ സര്വഗാത്രാണി ബഭഞ്ജ ഭഗവാന് പ്രഭുഃ ॥൧-൩൨-
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഹരി ദൈവം അത്യന്തം കോപത്തോടെ, അവരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച് അവയെ തകർത്തു.
അരത്നിമാത്രാകൃതയോ ഭഗ്നഗാത്രാ ഭയാര്ദിതാഃ । താഃ കന്യാ വായുനാ ഭഗ്നാ വിവിശുര്നൃപതേര്ഗൃഹമ് । പ്രവിശ്യ ച സുസമ്ഭ്രാന്താഃ സലജ്ജാഃ സാസ്രലോചനാഃ ॥൧-൩൨-
വായുവിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ അവളുടെ ശരീരങ്ങൾ വിരൽവലിപ്പോളം ചുരുങ്ങി, ഭയത്താൽ വിറച്ച്, ആ കന്യാകമാർ രാജാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കടന്നു. അകത്തു കടന്നപ്പോൾ അവർ അതീവ ആശങ്കയോടെ, ലജ്ജയോടെ, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ നിന്നു.
സ ച താ ദയിതാ ഭഗ്നാഃ കന്യാഃ പരമശോഭനാഃ । ദൃഷ്ട്വാ ദീനാസ്തദാ രാജാ സമ്ഭ്രാന്ത ഇദമബ്രവീത് ॥൧-൩൨-
തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രിമാരെ ഇങ്ങനെ തകർന്നും ദുഃഖിതരായും കണ്ട രാജാവ് അതീവ വിഷമത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കിമിദം കഥ്യതാം പുത്ര്യഃ കോ ധര്മമവമന്യതേ । കുബ്ജാഃ കേന കൃതാഃ സര്വാശ്ചേഷ്ടന്ത്യോ നാഭിഭാഷഥ । ഏവം രാജാ വിനിഃശ്വസ്യ സമാധിം സംദധേ തതഃ ॥൧-൩൨-
ഇത് എന്താണ്, മക്കളേ? പറയൂ. ആരാണ് ധർമ്മത്തെ അവമാനിച്ചത്? നിങ്ങളെ ഇങ്ങനെ വളഞ്ഞതാരാണ്? നിങ്ങൾ നടന്നു നടക്കുന്നു, പക്ഷേ ഒന്നും പറയുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ രാജാവ് ആഴമായി ശ്വാസം വിട്ട് മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കി.
thumb|ത്രയസ്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ത്രയസ്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്തിമൂന്നാം സargaം കേൾക്കൂ.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ കുശനാഭസ്യ ധീമതഃ । ശിരോഭിശ്ചരണൌ സ്പൃഷ്ട്വാ കന്യാശതമഭാഷത ॥൧-൩൩-
കുശനാഭൻ്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, നൂറു കന്യാകമാർ തലകൂപ്പി അച്ഛന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വായുഃ സര്വാത്മകോ രാജന് പ്രധര്ഷയിതുമിച്ഛതി । അശുഭം മാര്ഗമാസ്ഥായ ന ധര്മം പ്രത്യവേക്ഷതേ ॥൧-൩൩-
രാജാവേ, സർവ്വവ്യാപിയായ വായു ഞങ്ങളെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചു. അവൻ ദുഷ്പഥം പിന്തുടർന്ന് ധർമ്മത്തെ അവഗണിച്ചു.
പിതൃമത്യഃ സ്മ ഭദ്രം തേ സ്വച്ഛന്ദേ ന വയം സ്ഥിതാഃ । പിതരം നോ വൃണീഷ്വ ത്വം യദി നോ ദാസ്യതേ തവ ॥൧-൩൩-
നാം അച്ഛന്റെ അധികാരത്തിൽ കഴിയുന്നവരാണ്, ഭദ്രമായവനേ. ഞങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരല്ല. അച്ഛനെയാണ് നീ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്. അച്ഛൻ ഞങ്ങളെ നിനക്കു നൽകുകയാണെങ്കിൽ മാത്രം ഞങ്ങൾ നിനക്കാവും.
തേന പാപാനുബന്ധേന വചനം ന പ്രതീച്ഛതാ । ഏവം ബ്രുവന്ത്യഃ സര്വാഃ സ്മ വായുനാഭിഹതാ ഭൃശമ് ॥൧-൩൩-
പാപത്തിൽ കുടുങ്ങിയവൻ ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചില്ല. അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ വായു ഞങ്ങളെ കഠിനമായി ബാധിച്ചു.
താസാം തു വചനം ശ്രുത്വാ രാജാ പരമധാര്മികഃ । പ്രത്യുവാച മഹാതേജാഃ കന്യാശതമനുത്തമമ് ॥൧-൩൩-
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, അത്യന്തം ധാർമ്മികനും മഹാതേജസ്സും ഉള്ളവനും ആയവൻ, ആ നൂറു കന്യാകമാരോടു മറുപടി പറഞ്ഞു.