രാവണാ, നീ ഒരു ദാഹിയായവനായി വിഷം പോലും വെള്ളംപോലെ കുടിക്കുന്നു—നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും മന്ത്രിമാരും സൈന്യവുമൊക്കെയും കൂടെയുണ്ടായിട്ടും, അതിനെക്കാള് അത്യന്തം ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. തന്റെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങള് അറിയാതെ വിവേകശൂന്യരായവര് വേഗത്തില് നശിച്ചുപോകുന്നു; അതുപോലെയാണ് നീയും നശിക്കാനിരിക്കുന്നതെന്ന് ജടായു പറഞ്ഞു. കാലത്തിന്റെ പാശത്തില് നീ കുടുങ്ങിയിരിക്കുമ്പോള് അതില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് എവിടെ പോകും? ചൂണ്ടയിലകപ്പെട്ട മീനുപോലെയാണ് നിന്റെ അവസ്ഥ, നാശത്തിനായി പിടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. രാഘുവംശത്തില് ജനിച്ച കകുത്സ്ഥരുടെ ഈ രണ്ടു പുത്രന്മാര്—രാമനും ലക്ഷ്മണനും—നിന്റെ ആക്രമണത്തെയും ഈ ആശ്രമത്തെ അപമാനിപ്പിച്ചതിനെയും ഒരിക്കലും ക്ഷമിക്കില്ല. നീ ചെയ്ത ഈ കൃത്യം ഭീരുക്കളുടേതാണ്, ലോകം നിന്ദിക്കുന്നതും കള്ളന്മാരുടെ വഴിയാണ്; വീരന്മാര് പിന്തുടരുന്ന പാതയല്ല ഇതു. നീ സത്യത്തിൽ വീരനാണെങ്കിൽ, നേരിട്ട് പോരാടൂ, രാവണാ! ഒരു നിമിഷം നിന്നുനിൽക്കൂ; നിന്റെ സഹോദരനായ ഖരനെപ്പോലെ നീയും നിലത്ത് വീണു മരിക്കും. മരണസമയത്ത് മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ അവനെ തന്നെ നശിപ്പിക്കും—അങ്ങനെയൊരു പ്രവൃത്തി തന്നെയാണ് നീ ഇപ്പോൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. പാപഫലമുണ്ടാക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ആരാണ് ചെയ്യുക? ലോകനാഥനും സ്വയംഭുവുമായ ദൈവം പോലും അങ്ങനെയൊന്നും ചെയ്യില്ല. ഇങ്ങനെ ശുഭവാക്കുകൾ പറഞ്ഞ ജടായു, തന്റെ വല്ലഭതയോടെ പതിനൊന്നു തലകളുള്ള രാവണന്റെ മേൽ വീണു. തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങൾ കൊണ്ടു ചുറ്റും ചീന്തി പിടിച്ചു, ഒരു കാളയെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്ന കാളക്കൊണ്ടായപോലെ ആക്രമിച്ചു. രാവണന്റെ പുറത്ത് കുരുത്തുകൊണ്ട് അമർത്തി, നഖങ്ങളും ചിറകുകളും കൊക്കുമുപയോഗിച്ച് രാവണന്റെ മുടി വലിച്ച് പറിച്ചുമാറ്റാൻ തുടങ്ങി. പക്ഷിരാജാവായ ജടായുവിന്റെ ഈ ആക്രമണത്തിൽ രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന്റെ അധരങ്ങൾ കോപത്തിൽ വിറയുകയും ശരീരം വിറക്കുകയും ചെയ്തു. വൈദേഹിയെ ഇടതു publicly thigh-ൽ വെച്ചുകൊണ്ട്, രാവണൻ അതികോപത്തോടെ ജടായുവിനെ കൈകൊണ്ട് അടിച്ചു. പക്ഷേ, ജടായു അതിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ്, തന്റെ കൊക്കുകൊണ്ട് രാവണന്റെ പത്തു ഇടതുകൈകളും പറിച്ചു കളഞ്ഞു. പക്ഷേ, അവ കൈകൾ ഉടനെ വീണ്ടും വളർന്നു, വിഷം കയറുന്ന പാമ്പുകളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട്. അതോടെ, അത്യന്തം കോപം നിറഞ്ഞ രാവണൻ സീതയെ ഒറ്റത്തിരിച്ച് വലിച്ചെറിഞ്ഞു, പക്ഷിരാജാവിനെ കൈകളും കാലുകളും ചിറകുകളും കൊണ്ട് അടിച്ചു. രാക്ഷസാധിപനും പക്ഷിരാജാവും തമ്മിൽ ഒരു ഭയങ്കരമായ പോരാട്ടം അതിനുശേഷം ഒരു നിമിഷം നടന്നു. രാവണൻ തന്റെ വാൾ എറിഞ്ഞ് ജടായുവിന്റെ ചിറകുകളും കാലുകളും വെട്ടി കളഞ്ഞു. പക്ഷിരാജാവായ ജടായു രാക്ഷസന്റെ ഭയങ്കരമായ ആക്രമണത്തിൽ ചിറകുകൾ വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട്, ജീവൻ almost കലർന്ന അവസ്ഥയിൽ ഭൂമിയിലേക്ക് വീണു. രക്തത്തിൽ കുളിച്ച് നിലത്ത് വീണ ജടായുവിനെ കണ്ട സീത, തൻ്റെ പ്രിയബന്ധുവിനെ കാണുന്നപോലെ, ഭയത്തിലും ദുഃഖത്തിലും അവിടേക്ക് ഓടി. ലങ്കാധിപൻ രാവണൻ നിലത്ത് കിടക്കുന്ന ജടായുവിനെ കറുത്ത മേഘംപോലെയും, നെറ്റിയിൽ വെളുത്തതും, മഹാശക്തിയുള്ളവനുമായിട്ടും, കാട്ടുതീയുടെ അവസാനം നിലയ്ക്കുന്ന അഗ്നിപോലെയും കണ്ടു. തുടർന്ന്, ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള സീത, രാവണന്റെ ശക്തിയിൽ കീഴടക്കപ്പെട്ട് നിലത്ത് വീണ പക്ഷിയെ വീണ്ടും അണക്കി പിടിച്ചു, ഉരുകിയ കണ്ണീരോടെ കരഞ്ഞു. ഇതോടെ മഹാത്മാവ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ അമ്പത്തിരണ്ടാമത്തെ സർഗ്ഗം തുടങ്ങുന്നു. മഹിലകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ സീത, രാവണൻ പക്ഷിരാജാവിനെ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കണ്ടപ്പോൾ അതീവ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി വിലപിച്ചു. മനുഷ്യരുടെ സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും, അശുഭസൂചനകളും സ്വപ്നങ്ങളും പക്ഷികളുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും വിളികളും കാണാറുണ്ടെന്ന് അവൾ ഓർത്തു. രാമാ, നീക്ക് നിന്റെ മഹാദുരന്തം അറിയില്ല; കകുത്സ്ഥകുലജനായ നീ, പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും എന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ പക്ഷി കരുണയാൽ എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ വന്നത്, എന്നാൽ എന്റെ ദൗർഭാഗ്യത്തിന് ഇന്ന് നിലത്ത് മരിച്ചുകിടക്കുന്നു. "എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, കകുത്സ്ഥാ, ലക്ഷ്മണാ!" എന്നു മഹാഭയത്താൽ സീത നിലവിളിച്ചു, അടുത്തുള്ളവർ കേൾക്കുമോ എന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ. അലങ്കാരങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും ചിതറിപ്പോയ അവൾ, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവളെപ്പോലെ കരയുമ്പോൾ, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ വൈദേഹിക്ക് സമീപം വന്നു. വലിയ വൃക്ഷങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്ന വള്ളിപോലെ അവൾ അവരെ പിടിച്ചു, "വിടൂ, വിടൂ!" എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും നിലവിളിച്ചു. പക്ഷേ, രാക്ഷസാധിപൻ അവളെ പിടിച്ചു. കാട്ടിൽ "രാമാ! രാമാ!" എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട്, രാമനില്ലാതെ സീത, മരണത്തിന്റെ രൂപമായ രാവണനാൽ മുടിയിലൂടെ പിടിക്കപ്പെട്ടു. വൈദേഹിയെ അപഹരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ചലനശീലികളുടെയും അചലജഡങ്ങളുടെയും ലോകം നിയമരഹിതമായി, കനൽമൂടിയ ഇരുണ്ടതിൽ മുങ്ങി. അപ്പോൾ കാറ്റ് വീശിയില്ല, സൂര്യൻ പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടു; ദേവതകൾ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ സീതയെ പിടിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ. ആ മഹാത്മാക്കളായ സപ്തർഷിമാർ സന്തോഷത്തോടും ദുഃഖത്തോടും കൂടി, 'കൃത്യം പൂർത്തിയായി' എന്ന് ബ്രഹ്മാവ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സീതയെ രാവണൻ പിടിച്ചുവെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ദണ്ഡകാരണ്യവാസികൾ രാവണന്റെ നാശം നിർഭാഗ്യവശാൽ ഉറപ്പാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. പക്ഷേ, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ, "രാമാ! ലക്ഷ്മണാ!" എന്ന് നിലവിളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സീതയെ എടുത്തു, ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു. ഗന്ധം പരക്കുന്ന ചുവന്നതാമരപൂക്കൾ രാവണനിൽ വീണു, ആകർഷകമായ കാന്തിയുള്ള അവളുടെ അവയവങ്ങൾ ചൂടായ പൊന്നുപോലെയും, മഞ്ഞളുണർപ്പുള്ള വസ്ത്രത്തിൽ ചൂടുപിടിച്ച മേഘത്തിൽ മിന്നുന്ന മിന്നൽപോലെയും തിളങ്ങി. വായുവിൽ പറക്കുമ്പോൾ, അവളുടെ മഞ്ഞളുണർപ്പുള്ള വസ്ത്രം പൊന്നുപോലും സൂര്യപ്രഭയിലൊരു ചുവന്ന മേഘംപോലും പ്രകാശിച്ചു.