അപ്പോള് അന്നത്തെ യുദ്ധത്തില് എങ്കില് എനിക്ക് എങ്ങനെയോ അതില് നിന്ന് മോചനം ലഭിച്ചു. അതിന് ശേഷമുള്ള സംഭവങ്ങള് ഞാന് പറയാം, ശ്രവിക്കൂ. ഞാന് ക്ഷീണമില്ലാതെ ഇരുവന് ദാനവന്മാരാല് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു, അവരോടൊപ്പം മാന് രൂപത്തില് ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. അഗ്നിപോലുള്ള നാവും, വലിയ പല്ലുകളും, മൂര്ച്ചയുള്ള കൊമ്പുകളും, അത്യന്തം ശക്തിയും ഉള്ള ഒരു മഹാമൃഗം ആയി ഞാന് ദണ്ഡകാരണ്യത്തില് ഇറങ്ങി ഇറങ്ങുകയും, മാംസം ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. യാഗശാലകളിലും, തിരുനിലകളിലും, വിശുദ്ധവൃക്ഷങ്ങളിലുമെല്ലാം, രാവണാ, ഞാന് അത്യന്തം ക്രൂരനായി സന്യാസിമാരെ ഉപദ്രവിച്ചു നടക്കുകയായിരുന്നു. ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലെ ധാര്മികരായ സന്യാസിമാരെ കൊന്ന്, അവരുടെ രക്തം കുടിച്ച്, മാംസം ഭക്ഷിച്ചു. ക്രൂരതയോടെ, സന്യാസിമാരുടെ മാംസം ഭക്ഷിച്ച്, കാടിലുള്ളവര്ക്കു ഭയം ഉണ്ടാക്കി, രക്തമദം പിടിച്ചവനായി ഞാന് ദണ്ഡകാരണ്യത്തില് അലയുകയായിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കുമ്പോള് ധര്മനിഷ്ഠനായ വനംവാസിയായ രാമനെ ഞാന് കണ്ടു. വൈദേഹിയെയും, മഹാരഥിയായ ലക്ഷ്മണനെയും, നിയന്ത്രിതാഹാരിയായ, എല്ലാ ജീവികള്ക്കുമേല് കരുണയുള്ള ആ സന്യാസിയെയും ഞാന് കണ്ടു. വനംവാസിയായ മഹാബലശാലിയായ രാമനെ ഞാന് അവഗണിച്ചു; അവന് ഒരു സന്യാസിയാണെന്ന് കരുതി, പഴയ വൈരസ്മരണയോടെ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു. മൂര്ച്ചയുള്ള കൊമ്പുകളുള്ള മാന് രൂപത്തില് ഞാന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ അവനെ കൊല്ലാന് ഉദ്ദേശിച്ച് അവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു. അപ്പോള് രാമന് തന്റെ മഹാബാണം വലിച്ച്, ശത്രുനാശകരായ മൂന്നു മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് വിട്ടു; അവയുടെ വേഗം ഗരുഡനും കാറ്റിനും തുല്യമാണ്. ആ അമ്പുകള് വജ്രംപോലും, ഭയാനകവും രക്തം കുടിക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നതുമായവയായിരുന്നു; മൂവണ്ടും സംയുക്തമായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. രാമന്റെ വീര്യം അറിയാവുന്ന ഞാന്, കപടതയോടെ, മുന്പ് അപകടം കണ്ടവനായി രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നീട്, രാമന് വിട്ട അമ്പില് നിന്ന് മോചിതനായ്, ആ ഇരുവന് രാക്ഷസന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. രാമന്റെ അമ്പില് നിന്ന് എങ്ങനെയോ ജീവനോടെ രക്ഷപ്പെട്ട്, ഞാന് ഇവിടെ സന്യാസിയായി, മനസ്സു സമാധാനത്തോടെ കഴിയുന്നു. എന്ത് വൃക്ഷത്തിലും രാമനെ കാണുന്നു; അവന് വലകുടിയും കൃഷ്ണമൃഗചര്മ്മവും ധരിച്ച്, വില്ലുമായി, കയര് പിടിച്ച യമന് പോലെയാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് രാമന്മാരെ പോലും ഞാന് കാണുന്നു, ഭയപ്പെട്ട്, രാവണാ; ഈ മുഴുവന് കാടും രാമനായി മാറിയതുപോലെയാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്. ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കുമ്പോഴും ഞാന് രാമനേ മാത്രം കാണുന്നു, രാക്ഷസാധിപാ; സ്വപ്നത്തില് രാമനെ കണ്ടതിന്റെ ഭയത്താല് ഞാന് അവശനായി, ബോധംകെട്ട് അലയുന്നു. ‘ര’ എന്നാകുന്ന പേരുകളും, രത്നങ്ങളും, രഥങ്ങളും, രാവണാ, എല്ലാം എനിക്ക് ഭയമാണ്, കാരണം രാമനോട് എനിക്ക് അത്യന്തം ഭയമുണ്ട്. അവന്റെ ശക്തി എനിക്ക് അറിയാം; അവനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമല്ല. രഘുകുലജനായ രാമന് ബലിയും നമുചിയും പോലുള്ളവരെയും കൊല്ലാന് ശേഷിയുള്ളവനാണ്. രാമനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുക, അല്ലെങ്കില് ക്ഷമയോടെ ഇരിക്കുക, രാവണാ. രാമനെ കുറിച്ച് വീണ്ടും പറയേണ്ടെങ്കില് എന്നെ കാണാന് നിനക്കാവില്ല. ലോകത്ത് ധാര്മികതയില് നിലനില്ക്കുന്ന ധാരാളം മഹാത്മാക്കള് മറ്റുള്ളവരുടെ അക്രമത്തില് പെട്ട്, തങ്ങളുടെ സ്വത്തുക്കളോടുകൂടി നശിച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ, മറ്റൊരാളുടെ കുറ്റം മൂലം ഞാനും നശിക്കേണ്ടി വരാം, രാത്രിചരാ; നീ ഉചിതമെന്ന് കരുതുന്നതെല്ലാം ചെയ്യുക, ഞാന് നിന്നെ പിന്തുടരില്ല. വലിയ തേജസ്സും ധൈര്യവും ബലവും ഉള്ളവനാണ് രാമന്; രാക്ഷസലോകം പോലും അവന് നശിപ്പിക്കാന് കഴിയും. ശൂര്പ്പണഖയുടെ കാരണമായി ഖരന് ജനസ്ഥാനത്തിലേക്ക് പോയി, അത്യന്തം ക്രൂരത കാണിച്ചു, പിന്നെ effortless ആയി രാമന് അവനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തതാണെങ്കില്, രാമനില് എന്തു കുറ്റമുണ്ട് എന്ന് നീ സത്യമായി പറക. നീ എന്റെ ഈ ഉപദേശങ്ങള് സ്വീകരിക്കാതെ, നിന്റെ കുടുംബത്തിനും നിനക്കും ക്ഷേമം വേണ്ടി പറഞ്ഞതാണെങ്കില്, ഇന്ന് രാമന്റെ നേരേ പറക്കുന്ന അമ്പുകള്ക്ക് ഇരയാകി, നീയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളും യുദ്ധത്തില് കൊല്ലപ്പെടും. ഇവിടെ അറണ്യകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പതാം സargaം തുടങ്ങുന്നു. മാരീചന്റെ ഉചിതവും യുക്തിയുക്തവുമായ വാക്കുകള് കേട്ട രാവണന് അവയെ അംഗീകരിച്ചില്ല; മരണമാഗ്രഹിക്കുന്നവന് മരുന്ന് നിരസിക്കുന്നതുപോലെയാണ് അവന്റെ നിലപാട്. വിധിയുടെ പ്രേരണയാല് രാക്ഷസാധിപന് മാരീചനോട് കഠിനവും യുക്തിയില്ലാത്തതുമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു; മാരീചന് ഉപദേശിച്ചതു നല്ലതും ഹിതകരവുമായിരുന്നു. "മാരീചാ, നീ എന്നോട് പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകള് അര്ത്ഥശൂന്യവും അയോഗ്യവുമാണ്; ഇതു നശിച്ചുപോയ വയലില് വിതച്ച വിത്തുപോലെയാണ്. നീ പറയുന്ന വാക്കുകള് രാമനോട് യുദ്ധത്തില് എന്നെ തളര്ത്താന് കഴിയില്ല, പ്രത്യേകിച്ച് അവന് ഒരു മൂഢനും പാപിയുമായ മനുഷ്യനാണെങ്കില്. സുഹൃത്തുക്കളെയും, രാജ്യത്തെയും, മാതാപിതാക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരു സ്ത്രീയുടെ സാധാരണ വാക്കു കേട്ട് കാട്ടിലേയ്ക്ക് പോയവനാണ് അവന്. ഖരനെ കൊന്നവനുമായ രാമനോട് യുദ്ധം ചെയ്ത്, അവന് ജീവനിലവരെയുള്ള സീതയെ, അവന്റെ മുന്നില് നിന്നുതന്നെ പിടിച്ചെടുക്കേണ്ടതാണെന്നു ഞാന് ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തിട്ടുണ്ട്, മാരീചാ; ഈ തീരുമാനത്തെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും കൂടിച്ചേര്ന്നാലും മാറ്റാന് കഴിയില്ല. ഈ കാര്യത്തില് തക്കതായതോ, അപകടമോ, ലാഭമോ എന്താണെന്ന് ചോദിക്കുമ്പോള് അതിനെക്കുറിച്ച് നീ ഇങ്ങനെ പറയേണ്ടതായിരുന്നു. രാജാവിന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാന് മന്ത്രിമാര് ചോദിക്കുമ്പോള് കൈകൂപ്പി ആദരവോടെ സംസാരിക്കണം. രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു പോകേണ്ടത് എതിര്പ്പില്ലാത്തതും, സൗമ്യവും, ശുഭവും, ഹിതകരവുമാണ്; അത് യുക്തിയോടെയും അനുരൂപമായും പറയണം. കഠിനമോ ഹിതകരമോ ആയ വാക്കുകള് ആദരവില്ലാതെ പറയുകയാണെങ്കില് ബഹുമാനം വിലമതിക്കുന്ന രാജാവ് അവയെ സ്വീകരിക്കേണ്ടതില്ല. രാജാക്കന്മാര്ക്ക് അഗ്നി, ഇന്ദ്രന്, സോമന്, യമന്, വരുണന് എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു സ്വഭാവങ്ങള് ഉണ്ട്. മഹാരാജാക്കന്മാര്ക്ക് ചൂട്, വീര്യം, സൗമ്യത, ശിക്ഷ, ദയ എന്നിവയുണ്ട്, ദേവന്മാരെപ്പോലെ. അതിനാല് എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും അവരെ ആദരിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും വേണം; പക്ഷേ, നീ, കര്മബോധമില്ലാതെ, മായയില് പിടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.