കാലത്തിന്റെ കയറ്റത്തില് അകപ്പെട്ട മനുഷ്യര് എന്ത് ചെയ്യണം, എന്ത് ചെയ്യരുത് എന്ന തിരിച്ചറിവ് നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ രാമനോട് സംസാരിച്ച ശേഷം, കണ്പിളര്ത്ത് കനിഞ്ഞു, രാത്രിയില് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഖരന് അടുത്ത് ഒരു വലിയ ശാലമരം കണ്ടു. യുദ്ധത്തിനായി ആയുധം അന്വേഷിച്ച് ചുറ്റും നോക്കിയ അവന്, അതി ക്രോധത്തില് അധരങ്ങള് കടിച്ചു കൊണ്ടു ആ ശാലമരം പിടിച്ചു. ഇരുവശത്തും ഭുജബലം ഉപയോഗിച്ച് ആ മരം പിഴുതി, ഉഗ്രഗര്ജനയോടെ "നീ കൊല്ലപ്പെട്ടു!" എന്നു വിളിച്ചു രാമന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു. അപ്പോള് ധീരനായ രാമന് തന്റെ അടിയന്തര ക്രോധം ഉണര്ത്തി, ഖരനെ സംഹരിക്കാനായി അയാളുടെ നേരെ വരികയായിരുന്ന അസ്ത്രസമൂഹം വെട്ടി തകര്ത്തു. അങ്കത്തില് ചൊരിഞ്ഞു കനിഞ്ഞു, കണ്ണുകള് ചുവപ്പിച്ച്, വിയര്പ്പോടെ രാമന് ആയിരം അമ്പുകള് ഖരന്റെ മേല് പ്രയോഗിച്ചു. ആ അമ്പുകള്ക്കിടയില് നിന്നു, മലപ്രദേശങ്ങളില് നിന്നു ഒഴുകുന്ന വെള്ളംപോലെ, ഖരന്റെ ശരീരത്തില് നിന്ന് കഫസമൃദ്ധമായ രക്തം ഒഴുകി. രാമന്റെ അമ്പുകളാല് പരിക്കേറ്റ ഖരന് അവശനായി, രക്തത്തിന്റെ ഗന്ധത്തില് ഉന്മാദനായി, വീണ്ടും വേഗത്തില് രാമന്റെ നേരെ ചുമന്നു. കോപം നിറഞ്ഞ്, രക്തംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞ ഖരന് ആയുധങ്ങളുമായി മുന്നേറിയപ്പോള്, രാമന് വേഗത്തില് രണ്ട് മൂന്നു പടിയോളം പിന്നോട്ടു നീങ്ങി. പിന്നെ രാമന് ഒരു തീപോലുള്ള അമ്പ് എടുത്തു—ബ്രഹ്മStaffിന് സമമായത്—ഖരനെ സംഹരിക്കാനായി. ദേവേന്ദ്രനായ മഘവാന് തന്ന ആ മഹത്തായ അമ്പ് ധര്മ്മശീലനായ രാമന് വില്ലില് കെട്ടി, ഉഗ്രശബ്ദത്തോടെ ഖരന്റെ നേരെ വിട്ടു. ആ അമ്പ് ഖരന് വില്ല് പിടിച്ചുനില്ക്കുമ്പോള് തന്നെ, അവന്റെ നെഞ്ചില് തുളച്ചു. അമ്പിന്റെ തീയില് ദഹിച്ച ഖരന് നിലംചവിട്ടി വീണു—പണ്ടൊരു കാലത്ത് അന്ധകനെ ശ്വേതവനത്തില് രുദ്രന് ദഹിപ്പിച്ചതുപോലെയും, വൃത്രനെ വജ്രയാല് ഇന്ദ്രന് സംഹരിച്ചതുപോലെയും, നമൂചിയെ നുരയാല് ചവിട്ടിയതുപോലെയും, ബലനെ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രയാല് വീഴ്ത്തിയതുപോലെയും. ആ സമയത്ത് ദേവതകളും ദിവ്യർഷികളും ഒന്നിച്ചു വന്നു, ആകാശത്തുനിന്ന് പുഷ്പവര്ഷം ചൊരിഞ്ഞു, ദുണ്ടുഭി മുഴക്കി. ആ മഹായുദ്ധത്തില് ഖരനും ദൂഷണനും നയിച്ച പദിനാലായിരം മായാവി രാക്ഷസന്മാരും സംഹരിക്കപ്പെട്ടു. "എന്തൊരു മഹത്തായ കര്മ്മം രാമന് നിര്വഹിച്ചു! എന്തൊരു ബലം, എന്തൊരു സ്ഥിരത—ഇവന് വിഷ്ണുവിനേപ്പോലെയാണ്!" എന്ന് ദേവതകള് പരസ്പരം പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവതകള് തിരിച്ചുപോയി; രാജർഷികളും മഹർഷികളും അങ്ങോട്ട് വന്നു. അവര് ആനന്ദത്തോടെ അഗസ്ത്യരോടൊപ്പം രാമനെ ആദരിച്ച് പറഞ്ഞു: "വൃത്രസംഹാരിയായ മഹാബലശാലിയായ ഇന്ദ്രന് ശരഭംഗാശ്രമത്തില് വന്നതും, വലിയ മഹർഷിമാരുടെ ഉപായത്തിലൂടെ നിന്നെ ഈ ദേശത്ത് എത്തിച്ചതും ഇതിന് വേണ്ടിയായിരുന്നു. ഈ ദുഷ്ടരാക്ഷസശത്രുക്കളുടെ സംഹാരത്തിന് വേണ്ടിയാണ് ദശരഥപുത്രനായ നീ ഈ കര്ത്തവ്യം നിര്വഹിച്ചത്." ഇനി മഹർഷിമാര് ദണ്ഡകവനത്തില് സ്വധര്മം ആചരിക്കും; അതിനിടയില് വീരനായ ലക്ഷ്മണനും സീതയും കൂടെ. മലകോവിലില് നിന്ന് പുറത്തു വന്ന്, മഹർഷിമാരാല് ആദരിക്കപ്പെട്ട് വിജയിയായ രാമന് സന്തോഷത്തോടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. അല്പം നേരം കഴിഞ്ഞ്, ലക്ഷ്മണന് ആദരപൂര്വം രാമനെ അകമ്പടി ചെയ്യുന്നു; ശത്രുനാശകനായ രാമനെ കണ്ടു മഹർഷിമാര്ക്ക് ആശ്വാസം ലഭിച്ചു. വൈദേഹി അതായത് സീത, സന്തോഷംകൊണ്ടു ഭര്ത്താവിനെ അലയുന്നു; അസംഖ്യരാക്ഷസന്മാരുടെ സംഹാരവും, അക്ഷയനായ രാമനെ നേരില് കണ്ടതും, മഹാനന്ദം പകരുന്നു. രാമന് മഹർഷിമാരാല് ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോള്, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ ജനകപുത്രി വീണ്ടും ഭര്ത്താവിനെ അലയുന്നു. ഇതോടെ മഹാമഹിമയുള്ള വാല്മീകിരാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡയിലെ മുപ്പത്തിയൊന്നാമത്തെ സര്ഗം ആരംഭിക്കുന്നു. അപ്പോള് അകമ്പനന് ജനസ്ഥാനത്തില് നിന്ന് വേഗത്തില് ലങ്കയിലേക്ക് ചെന്നു, രാവണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, ജനസ്ഥാനത്തില് നിന്നുള്ള അനേകം രാക്ഷസന്മാരും ഖരനും യുദ്ധത്തില് കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഞാന് എങ്ങനെയോ രക്ഷപ്പെട്ടു." ഇത് കേട്ട പത്തുമുകളുള്ള രാവണന് ഉഗ്രകോപത്തോടെ, കണ്ണുകള് ചുവപ്പിച്ച് അകമ്പനനോട് ചോദിച്ചു: "ആര് എന്റെ ഭയാനകമായ ജനസ്ഥാനത്തെ ആയുധങ്ങളാല് നശിപ്പിച്ചു? ലോകത്തിലെ ആര്ക്കെങ്കിലും രക്ഷയുണ്ടോ? എന്റെ ശത്രുക്കള് ആണെങ്കില് ഇന്ദ്രനും, കുബേരനും, യമനും, വിഷ്ണുവും പോലും സന്തോഷം ലഭിക്കില്ല. ഞാന് സമയത്തേക്കാള് ശക്തനാണ്; തീയെ പോലും ദഹിപ്പിക്കാന് കഴിയുന്നവനാണ്; മരണത്തെ തന്നെ മരണത്തിലേക്ക് കൂട്ടാന് കഴിയുന്നവന് ഞാന്; വാതിന്റെ വേഗതയെ പോലും ഞാന് മറികടക്കാം; എന്റെ ക്രോധത്തില് സൂര്യനും അഗ്നിയും ദഹിപ്പിക്കപ്പെടും." ഇങ്ങനെ കോപത്തോടെ സംസാരിച്ച രാവണന് മുന്നില് അകമ്പനന് കയ്യുംകോര്ത്ത്, ഭയത്താല് വിറയുന്ന ശബ്ദത്തില് രക്ഷാപ്രതിജ്ഞ തേടി. പത്തുമുഖനായ രാക്ഷസാധിപന് അവന് സുരക്ഷ നല്കി; അപ്പോള് അകമ്പനന് ഭയമില്ലാതെ പറഞ്ഞു: "ദശരഥപുത്രനായ, യുവാവായ, സിംഹകന്ധനായ രാമന് ഇവിടെ വസിക്കുന്നു; മഹാബലനും വിപുലവക്ഷസ്സുകാരനുമാണ്. കരിമ്പോലുള്ള വര്ണ്ണം, മഹാശക്തനായ, മഹാപ്രഭയുള്ളവന്; ജനസ്ഥാനത്തില് ഖരനെയും ദൂഷണനെയും അവന് സംഹരിച്ചു." ഇത് കേട്ട് രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന് പാമ്പുപോലുള്ള ഉച്ചത്തില് ആനിശ്വാസം വിട്ട് ചോദിച്ചു: "ഇന്ദ്രനും ദേവതകളും കൂടെ ചേര്ന്നാണ് രാമന് ജനസ്ഥാനത്തിലെത്തിയത് ആണോ? സത്യം പറഞ്ഞുതരിക അകമ്പന.