വിശ്വാമിത്രന് മുമ്പ് വാക്ക് നല്കിയിട്ടും, ഇപ്പോള് ആ വാഗ്ദാനം ഉപേക്ഷിക്കാന് രാജാവ് ദശരഥന് ആഗ്രഹിക്കുന്നതില് വസിഷ്ഠന് കടുത്ത നിരാശയും ഉപാലഭനയും പ്രകടിപ്പിച്ചു. "ഇങ്ങനെയൊരു തിരുത്തല് രഘുവംശത്തിനോ, ഈ മഹാവംശത്തിനോ യോജിക്കുന്നതല്ല," എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. "ഇത് തന്നെയാണ് നിങ്ങളുടെ അന്തിമ തീരുമാനം എങ്കില്, രാജാവേ, ഞാൻ വന്നതുപോലെ തന്നെ തിരികെ പോവാം. കകുത്സ്ഥന്റെ വംശജനായ രാജാവേ, നിങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ലംഘിച്ചിട്ടും സന്തോഷത്തോടെയും മഹത്വത്തോടെയും ജീവിക്കട്ടെ." വിശ്വാമിത്രന്റെ ക്രോധം ഉയരുന്നതു കണ്ടപ്പോള് ഭൂമി മുഴുവന് വിറച്ചു, ദേവന്മാരിലും വലിയ ഭയം പടര്ന്നു. ഈ ഭയാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കി, ധൈര്യവും ധര്മവും നിറഞ്ഞ വസിഷ്ഠ മഹർഷി രാജാവിനോട് സംസാരിച്ചു: "ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തില് ജനിച്ച നിങ്ങള് ധര്മസ്വരൂപനാണു്, സ്ഥിരതയും മഹത്വവും ഉള്ളവനാണ്. നിങ്ങള് ധര്മം ഉപേക്ഷിക്കരുത്. രാഘവന് മൂന്നു ലോകത്തിലും ധര്മനിഷ്ഠനായവനെന്ന പേരിലാണ്. നിങ്ങളുടെ കര്ത്തവ്യത്തില് ഉറപ്പു പുലര്ത്തണം; അധര്മം നിങ്ങള്ക്കു ചേരില്ല." "ഞാന് ചെയ്യും എന്ന് വാഗ്ദാനം നല്കി പിന്നീടു് അതില് നിന്ന് പിന്മാറുന്നവന്റെ പുണ്യവും സുകൃതങ്ങളും നശിക്കും. അതുകൊണ്ടു് രാമനെ അയക്കണം. ആയുധങ്ങളിലോ യുദ്ധശാസ്ത്രത്തിലോ പ്രാവീണ്യം ഉണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതൊന്നും പ്രധാനമല്ല; കുശികപുത്രന് രാമനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാല് രാക്ഷസന്മാര്ക്ക് അവനോട് ദോഷം ചെയ്യാന് കഴിയില്ല, അഗ്നി അമൃതത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ." "അവന് ധര്മത്തിന്റെ പ്രതിരൂപവും, ശക്തിമാന്മാരില് ഏറ്റവും പ്രബലനും, ജ്ഞാനത്തില് ഏറ്റവും ആധിക്യവാനുമാണ്. തപസ്സില് പൂര്ണ്ണമായും നിഷ്ഠയുള്ളവനാണ്. മൂന്നു ലോകത്തുമുള്ള സഞ്ചരിക്കുന്നവരിലും അചഞ്ചലരിലും ആയുധങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങള് മുഴുവനും അറിയുന്ന ഒരേയൊരു മനുഷ്യനാണ് കുശികപുത്രന്; മറ്റാരും ഇതറിയില്ല, അറിയാനാവുകയും ഇല്ല." "ദേവന്മാരോ, മഹർഷിമാരോ, അമരന്മാരോ, രാക്ഷസന്മാരോ, പ്രധാനഗന്ധര്വന്മാരോ, യക്ഷന്മാരോ, കിന്നരന്മാരോ, മഹാനാഗന്മാരോ ഇവയെല്ലാവരും ഈ ആയുധങ്ങളെ അറിയുന്നില്ല. ഒരിക്കല് കൃഷ്ണാശ്വന് രാജാവായിരുന്നപ്പോള് കുശികപുത്രന് വിശ്വാമിത്രന് ഈ ആയുധങ്ങളെ സമ്മാനിച്ചു." "പ്രജാപതിയുടെ പുത്രിമാരായ ജയയും സുപ്രഭയും വിവിധരൂപങ്ങളുള്ള, മഹാബലമുള്ള, പ്രകാശമുള്ള, ജയപ്രദമായ ആയുധങ്ങളുടെ മാതാക്കളായിരുന്നു. ദക്ഷയുടെ പുത്രിയായ കന്യകയായ ജയയും സുപ്രഭയും നൂറു പ്രകാശമുള്ള ആയുധങ്ങളെയും ഉപാസനകളെയും പ്രസവിച്ചു. ജയയ്ക്ക് ലഭിച്ച വരപ്രസാദത്തോടെ അജ്ഞാതശക്തിയുള്ള അമ്പത് പുത്രന്മാരുണ്ടായി, അസുരസൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാനായി. സുപ്രഭക്കും അതുപോലെ അമ്പത് ഉഗ്രശക്തിയുള്ള, ജയിക്കാനാവാത്ത, 'വിജയികള്' എന്നറിയപ്പെടുന്ന പുത്രന്മാരുണ്ടായി." "കുശികപുത്രന് വിശ്വാമിത്രന് ഇവയെല്ലാം ശരിയായി അറിയുന്നു, അധികമായി പുതുതായി ആയുധങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കാന് കഴിവുള്ളവനുമാണ്. ഈ മഹർഷിക്ക്, ധര്മജ്ഞനും മഹാത്മാവുമായ രാഘവന്, ഭാവിയോ ഭാവിയോ ഒന്നും മറഞ്ഞിട്ടില്ല. ഇങ്ങനെയുള്ള ശക്തിയുമായി, മഹാത്മാവും പ്രകാശവാനുമായ വിശ്വാമിത്രന്റെ കാര്യത്തില് രാമന് പോകുന്നതില് ഒരു സംശയവും പുലര്ത്തേണ്ടതില്ല, രാജാവേ." വസിഷ്ഠന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട ദശരഥന് മനസ്സില് വലിയ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തി, സന്തോഷത്തോടെ രാഘവന് കുശികപുത്രനോടൊപ്പം പോകുന്നതിന് ഹൃദയപൂര്വം സമ്മതം നല്കി. ഇതോടെയാണ് ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തിരണ്ടാം സര്ഗം ആരംഭിക്കുന്നത്. വസിഷ്ഠന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ദശരഥന് മുഖം സന്തോഷത്തോടെ വിരിയിച്ച് രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും വിളിച്ചു. അമ്മയുടെ, അച്ഛന്റെ, പുരോഹിതനായ വസിഷ്ഠന് എന്നിവരുടെ അനുഗ്രഹവും ശുഭശാന്തികളും സ്വീകരിച്ച് രാമന് യാത്രയ്ക്കായി ഒരുക്കപ്പെട്ടു. സന്തോഷം നിറഞ്ഞ ദശരഥന് തന്റെ മകനെ അങ്കലാക്കി, തലമുടി മണം വലിച്ച്, കുശികപുത്രന് വിശ്വാമിത്രന് കൈമാറി. അന്നവസരത്തില്, കമലനയനായ രാമന് വിശ്വാമിത്രനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടപ്പോള്, മൃദുവും, പൊടിയില്ലാത്തതുമായ കാറ്റ് വീശി. ദിവ്യമായ പുഷ്പവര്ഷം പെയ്തു, ദേവദുണ്ടുബികളും ശംഖങ്ങളും മുഴങ്ങി, മഹാത്മാവായ രാമന് യാത്രതിരിച്ചു. വിശ്വാമിത്രന് മുന്നില് നടന്നു, പിന്നില് രാമനും യോദ്ധാവിന്റെ ശൈലിയില് ചുരുളിയ മുടിയോടും വില്ലുമായി, സൌമിത്രി ലക്ഷ്മണനും അവനെ പിന്തുടര്ന്നു. ഇരുവരും ഭുജകുടങ്ങളും വില്ലും കൈവശം വച്ച്, ദശദിശകളെയും ഭസുരമാക്കി, മഹാനായ വിശ്വാമിത്രനെ മൂന്നു തലയുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെ പിന്തുടര്ന്നു. അശ്വിനീദേവന്മാര് തങ്ങളുടെ പ്രപിതാമഹനെ പിന്തുടര്ന്നതുപോലെ, യുവാവും ശക്തരുമായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും പ്രകാശഭരിതരായി, അപരിഹാര്യമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ വിശ്വാമിത്രനെ അനുഗമിച്ചു. ദശരഥപുത്രന്മാര് വില്ലും കയ്യിലുണ്ടാക്കി, കാവചങ്ങളും വാളും ധരിച്ച്, കുശികപുത്രനെ പിന്തുടര്ന്നു. ഇരുവരും യുവാക്കളും മനോഹരരുമായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തോടെ ദൃശ്യഭംഗി വര്ദ്ധിപ്പിച്ചു. അചിന്ത്യനായ സ്താണുവിനോ, അഗ്നിപുത്രന്മാരെപ്പോലെയോ ഇരുവരും വിശ്വാമിത്രനോടൊപ്പം നടന്നു. അരയോജന ദൂരം നടന്ന ശേഷം, അവര് ശരയൂനദിയുടെ തെക്കേ കരയില് എത്തി. വിശ്വാമിത്രന് രാമനോട് സ്നേഹപൂര്വം പറഞ്ഞു: "മകനേ, സമയം കളയാതെ ജലഹസ്തം ചെയ്യുക." "ഇനി ഞാന് നിന്നെ ബലയും അതിബലയും എന്ന മന്ത്രശാസ്ത്രങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കും. ഇതു പഠിച്ചാല് ക്ഷീണമോ പനി പോലുള്ള അസ്വസ്ഥതകളോ, രൂപം മാറ്റം വരികയോ ഉണ്ടായികില്ല. ഉറക്കത്തോ അശ്രദ്ധയിലോ ദുഷ്ടാത്മാക്കള്ക്ക് നിന്നെ ബാധിക്കാന് കഴിയില്ല. ഭൂമിയില് ഭുജബലം കൊണ്ട് നിന്നോട് തുല്യനായവനില്ല." "മൂന്നു ലോകത്തും നിന്നോട് തുല്യന് ആരുമില്ല, രാഘവന് മകനേ, ബലയും അതിബലയും ജപിച്ചാല് മാത്രം. ഭാഗ്യത്തിലും, ദാനത്തിലും, ജ്ഞാനത്തിലും, ബുദ്ധിശുദ്ധിയിലും, സംവാദപ്രതിഭയിലും ലോകത്ത് നിന്നോട് തുല്യന് ആരുമില്ല. ഈ ഇരട്ടശാസ്ത്രം നേടുമ്പോള് നിന്നെ സമം വരാന് ആരുമില്ല; കാരണം ബലവും അതിബലയും ജ്ഞാനത്തിന്റെ മാതാക്കളാണ്." "രാമാ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ബല-അതിബലശാസ്ത്രം പഠിച്ചാല് വിശപ്പും ദാഹവും നിന്നെ ബാധിക്കില്ല. രഘുവംശസമുദ്ഭവനായ മകനേ, ഈ രണ്ടു ശാസ്ത്രങ്ങള് ജനങ്ങളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി സ്വീകരിക്കൂ. ഇവ പഠിച്ചാല് ഭൂമിയില് മഹത്വം ലഭിക്കും; ഈ ജ്ഞാനശാസ്ത്രങ്ങള് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രിമാരാണ്, തേജസ്സോടെ ഉജ്ജ്വലമാകുന്നു." ഇങ്ങനെ വിശ്വാമിത്രന് രാമനെ അനുഗ്രഹിച്ചു, മഹാത്മാക്കളുടെ യാത്ര പുതിയ അധ്യായത്തിലേക്ക് കടന്നു.