ശ്രീമഹാവ്യാകവി വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡയുടെ പതിനൊമ്പതാം സര്ഗം ഇങ്ങനെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്: തന്റെ സഹോദരിയായ ശൂർപണഖാ രക്തത്തിൽ കുളിച്ച നിലയിൽ, ഭയാനകമായി രൂപഭംഗം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നതും നിലംപതിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ട ഖരനായ രാക്ഷസൻ ക്രോധത്തിൽ കത്തിക്കൊണ്ട് അവളോടു ചോദിച്ചു: “നീ എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കു! ഭീതിയും ആശങ്കയും ഉപേക്ഷിച്ച്, നിന്നെ ഇങ്ങനെ രൂപഭംഗം ആക്കിയവൻ ആരാണെന്ന് വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു തരിക.” “ആൾക്കൊണ്ടു കളിക്കുന്ന കറുത്ത പാമ്പിനെ വിരൽകൊണ്ടു തൊടുന്നവനെപ്പോലെ, മരണത്തിന്റെ കയറു കഴുത്തിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചിട്ടും അതറിയാതെ, നിന്നെ ഇന്ന് ഈ അവസ്ഥയിലാക്കിയ ആൾ ആരാണ്? ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളതും, ഇഷ്ടമുള്ള രൂപം സ്വീകരിച്ചും, എവിടേയ്ക്കും പോകുവാൻ കഴിയുന്നവളായ നിന്നെ, മരണത്തെ നേരിട്ടവനുപോലെ, ഇങ്ങനെ നിർബലമാക്കിയത് ആരാണു?” “ദേവന്മാരിലോ, ഗാന്ധർവന്മാരിലോ, ഭൂതഗണങ്ങളിലോ, മഹർഷിമാരിലോ, നിന്നെ ഇങ്ങനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ ശക്തിയുള്ളവൻ ആരാണെന്നു ഞാൻ അറിയുന്നില്ല. ലോകത്തിൽ ആരും എന്നെ ഭയക്കുന്നത് ഇല്ല; ദേവന്മാരോ, അശ്വമേധം ചെയ്ത ഇന്ദ്രനോ പോലും. ഇന്ന് തന്നെ ഞാൻ അദ്ഭുതമായ ബാണങ്ങളാൽ അവന്റെ ജീവൻ എടുത്തു കളയും; ഹംസം പാൽ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നതുപോലെ അവന്റെ ജീവൻ ഞാൻ വേർതിരിക്കും. എന്റെ ബാണങ്ങൾ അവന്റെ പ്രാണബിന്ദുക്കളിൽ തറച്ച്, രക്തം ചിതറുമ്പോൾ ഭൂമി ആ രക്തം കുടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കും. ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ വീഴ്ത്തുമ്പോൾ, കഴുകന്മാർ ഉല്ലസിച്ചു അവന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ കീറി തിന്നും. ദേവന്മാരോ, ഗാന്ധർവന്മാരോ, ഭൂതഗണങ്ങളോ, റാക്ഷസന്മാരോ പോലും അവനെ എന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാനാവില്ല.” “നീ धीरे धीरे മനസ്സുതന്നെ വീണ്ടെടുക്കുമ്പോൾ, ആരാണ് കാട്ടിൽ നിന്നെ ഇങ്ങനെ നിർജ്ജീവമാക്കിയതെന്ന് എനിക്ക് സത്യമായി പറയണം,” എന്ന് ഖരൻ പറഞ്ഞു. സഹോദരന്റെ ഈ വാക്കുകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ക്രോധത്തോടുകൂടിയവ, കേട്ടപ്പോൾ കണ്ണീരോടെ ശൂർപണഖാ പറഞ്ഞു: “രൂപസൗന്ദര്യവും, കൌമാരവും, ബലവും ഉള്ള രണ്ടു യുവാക്കൾ, കന്യാകമലപോലെ വീതിയുള്ള കണ്ണുകളും, കുരുന്തോലും കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മവും ധരിച്ചു, കായം കാഴ്ചയിൽ വാനരാധിപനെപ്പോലെയും, രാജവേശധാരികളായും, താപസ്സിൽ നിശ്ചലരായും, ദശരഥമഹാരാജാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നു. അവർ ദൈവങ്ങളോ, ദാനവന്മാരോ എന്നറിയാൻ എനിക്കാവുന്നില്ല.” “അവരുടെ ഇടയിൽ, അൽപവയസ്സും, സുന്ദരവേഷവും, ആഭരണഭൂഷിതവുമായ, കിടിലൻ അരയുള്ള ഒരു യുവതിയെ ഞാൻ കണ്ടു. ആ സ്ത്രീയെ സംബന്ധിച്ച് ഇരുവരും ചേർന്ന് എന്നെ ഈ ദയനീയാവസ്ഥയിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. എന്റെ ആദ്യ ആഗ്രഹം ഇതാണ്: അവരെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലുകയും, അവരുടെ രക്തം ഞാൻ കുടിക്കാനുമാണ്.” ഇങ്ങനെ ശൂർപണഖാ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ക്രോധത്തിൽ കത്തിയ ഖരൻ, കാലാന്തകസമാനമായ പതിനാലു മഹാരാക്ഷസന്മാരെ വിളിച്ചു കല്പിച്ചു: “ഇരുണ്ട കാട്ടിൽ കുരുന്തോലയും കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മവും ധരിച്ച രണ്ടു പുരുഷന്മാരും ഒരു സ്ത്രീയും കടന്നുവന്നിരിക്കുന്നു. അവരെയും ആ ദുഷ്ടയുവതിയെയും കൊല്ലി തിരിച്ചു വരൂ. എന്റെ സഹോദരിയുടെ ഈ ആഗ്രഹം നിങ്ങൾ പൂർണ്ണമാക്കണം; നിങ്ങളുടെ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് അവരെ ജയിച്ചുകൊണ്ട് ഈ ദുഷ്ടരെ നശിപ്പിക്കുക. നിങ്ങൾ ആ സഹോദരന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലുമ്പോൾ, എന്റെ സഹോദരിക്ക് ആ രക്തം കുടിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പു പറയുന്നു.” ഖരന്റെ കല്പനയനുസരിച്ചു, ആ പതിനാലു രാക്ഷസന്മാർ ശൂർപണഖാവിനൊപ്പം കാട്ടിലൂടെ കാറ്റ് കയറിയുപോലെ അവിടേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഇതിനു ശേഷം, അരണ്യകാണ്ഡയുടെ ഇരുപതാം സര്ഗം ആരംഭിക്കുന്നു. ഭയാനകയായ ശൂർപണഖാ, രാമന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, അവിടെയുള്ള രാക്ഷസന്മാരെ രാമനും ലക്ഷ്മണനും സീതയും സംബന്ധിച്ചുള്ള കാര്യങ്ങൾ അറിയിച്ചു. അവർ രാമനെ, സീതയും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ ഇരുന്ന്, പർണശാലയിൽ കാണുകയും ചെയ്തു. അവരെ കാണുമ്പോൾ, ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സോടെ രാഘവൻ ലക്ഷ്മണനോടു പറഞ്ഞു: “സൗമിത്രേ, നീ ഒരു നിമിഷം സീതയുടെ അടുത്ത് നിന്നു കാത്തിരിക്കുക; ഇവിടേക്കു വന്നവരെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.” ഇതു കേട്ട ലക്ഷ്മണൻ, രാമന്റെ വാക്കുകൾ ആദരവോടെ അംഗീകരിച്ചു: “അങ്ങനെയാകട്ടെ,” എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു. ധർമ്മപരായനായ രാഘവൻ, സ്വർണ്ണഭൂഷിതമായ മഹാവില്ലെടുക്കുകയും, അതിന് വടി ഘടിപ്പിക്കുകയും, രാക്ഷസന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങൾ ദശരഥന്റെ പുത്രന്മാരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും; സീതയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ വസിക്കുന്നു. ഫലമൂലങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ച്, സംയമനവും ബ്രഹ്മചര്യവും പാലിച്ചും, ഈ കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ നിങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട് ഉപദ്രവിക്കുന്നു?” “മഹർഷിമാരുടെ കല്പനപ്രകാരം, ഞാൻ വില്ലും അമ്പും കൈവശമാക്കി, ഈ മഹാസമരത്തിൽ ദുഷ്ടരായ നിങ്ങളെ സംഹരിക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് ജീവൻ വിലപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ, ഇവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോകൂ; അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ തന്നെ നിൽക്കൂ. ഞാൻ നിങ്ങളെ സംഹരിക്കും.” രാമന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയിൽ അകപ്പെട്ട പതിനാലു രാക്ഷസന്മാർ, കുരിശൂലങ്ങൾ കൈവശമാക്കി, മഹാക്രോധത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു. രക്താഭമായ കണ്ണുകളോടെ, രാമന്റെ കണ്ണുകളിലേക്കു നോക്കി, അവന്റെ വീര്യം പരിഹസിച്ചു കൊണ്ടുള്ള കഠിനമായ വാക്കുകൾ അവർ ഉച്ചരിച്ചു: “നമ്മുടെ പ്രഭുവായ മഹാബലശാലിയായ ഖരന്റെ ക്രോധം നീ ഉണർത്തിയിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഇപ്പോൾ തന്നെ ഞങ്ങളുടെ കൈയിൽ മരിക്കും.” ഇങ്ങനെ അരുണ്യകാണ്ഡത്തിലെ ഈ ഭാഗം, രാമൻ, ലക്ഷ്മണൻ, സീത, ശൂർപണഖാ, ഖരൻ, പതിനാലു രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റി, ക്രോധം, പ്രതികാരം, ധൈര്യം, ധർമ്മം എന്നിവയുടെ ഇടയിൽ സംഭവങ്ങൾ അഗ്നിപോലെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു.