രാമൻ, മഹാബലശാലി, സീതയും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ ഗോദാവരിയുടെ തീരത്ത് സ്നാനം പൂർത്തിയാക്കി തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി. ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം രാഘവൻ അതി വിശുദ്ധമായ ആ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി, പ്രഭാതകൃത്യങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, അതിനുശേഷം ഇലകൊട്ടിലിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ മഹർഷിമാർ രാമനെ ആദരിച്ച്, സീതയോടൊപ്പം ഇലകൊട്ടിലിൽ രാമൻ സന്തോഷത്തോടെ പാർന്നു. രാമൻ, ചന്ദ്രനെ പോലെ ഭംഗിയോടെ, ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം വിവിധ കഥകളിൽ ആഴപ്പെട്ടു സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അപ്രതീക്ഷിതമായി ഒരു രാക്ഷസിയ് അവിടത്തെത്തുന്നു. അവൾ ശൂർപണഖ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ദശഗ്രീവന്റെ സഹോദരി. രാമനെ ദൈവികതയുള്ളവനായി അവൾ കണ്ടു. അവളുടെ കണ്ണ് രാമന്റെ പ്രകാശമുള്ള മുഖത്തെയും, ദീർഘമായ കൺപാകങ്ങളെയും, ആനയുടെ നടയെയും, ചക്രാകൃതിയിലുള്ള ജടകളെയും നോക്കി. ശൂര്പണഖ, രാമന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതയാകുന്നു. അവളുടെ മുഖം ഭീമമായിരുന്നെങ്കിലും, രാമന്റെ സുന്ദരതയിൽ അവൾ വീഴുന്നു; അവളുടെ കനകമായ മുടിയും, രാമന്റെ മനോഹരമായ മുടിയും; അവൾ ഭയാനകമായ ശബ്ദം, രാമന്റെ മധുരമായ വാക്കുകൾ; അവൾ പ്രായമായതും, രാമൻ യുവാവും; അവൾ ദുഷ്ടസ്വഭാവവും, രാമൻ ധർമ്മവാനുമാണ്. ഈ രാക്ഷസിയ് രാമനെ കാമത്തിൽ ആകുലമായ് സമീപിച്ചു, “നീ ജടയും, തപസ്വിയായ വേഷവും, ഭാര്യയും, വില്ലും ബാണും ഒന്നിച്ച് ഈ രാക്ഷസന്മാർ നിറഞ്ഞ ഭൂമിയിൽ വന്നത് എന്തിന്? സത്യം പറയണം, എന്താണ് നിങ്ങളുടെ വരവിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം?” എന്ന് ചോദിച്ചു. ശൂര്പണഖയുടെ ചോദ്യത്തിന്, രാമൻ സത്യസന്ധമായി മറുപടി പറഞ്ഞു: “ദശരഥ എന്ന രാജാവ്, ദേവന്മാരുടെ സമാനമായ വീര്യശാലി, എന്റെ പിതാവാണ്. ഞാൻ അവന്റെ മൂത്തമകനായ രാമൻ, ജനങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ. ഈയാൾ എന്റെ അനിയനായ ലക്ഷ്മണൻ, എനിക്കു വളരെ ഭക്തിയുള്ളവൻ. ഇവൾ എന്റെ ഭാര്യ സീത, വൈദേഹി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയുള്ളവൾ.” ഇതിനു മുമ്പ്, ജടായു രാമനോട് തന്റെ വംശചരിത്രം പറഞ്ഞിരുന്നു. അദിതി, ദിതി, ദനു എന്നിവരുടെ ഉദ്ദേശ്യത്തിൽ, അവർക്ക് ലോകങ്ങളുടെ അധിപതികളായ പുത്രന്മാർ ജനിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു. അദിതിയിൽ നിന്ന് ത്രേത്രിമൂർത്തികളും, വസുക്കളും, രുദ്രന്മാരും, അശ്വിനികളും ജനിച്ചു; ദിതിയിൽ നിന്ന് ദൈത്യന്മാർ ജനിച്ചു. കാൽക, നരക, കാൽകാ, കൌഞ്ചി, ഭാസി, ശ്യേനീ, ധൃതരാഷ്ട്രീ, ശുകി എന്നിവരും ജനിച്ചു. താമ്രാ, ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ അഞ്ചു പുത്രികളെ പ്രസവിച്ചു: കൌഞ്ചിയിൽ നിന്ന് ഉല്ലുകൾ, ഭാസിയിൽ നിന്ന് കുറുക്കുകൾ, ശ്യേനിയിൽ നിന്ന് കഴുകുകളും ശക്തിയുള്ള വultureകളും, ധൃതരാഷ്ട്രീയിൽ നിന്ന് ഹംസകളും എല്ലാ തരം വാട്ടുകളുമാണ് ജനിച്ചത്. അവൾ ചക്രവാക പക്ഷികളെ പ്രസവിച്ചു; ശുകിയിൽ നിന്ന് നതാ, അതിൽ നിന്ന് വിനതാ ജനിച്ചു. വിനതയുടെ പതിനൊന്ന് പുത്രന്മാർ, ക്രോധത്തിൽ ജനിച്ചു: മൃഗി, മൃഗമന്ദ, ഹരി, ഭദ്രമദ, മാതംഗി, ശാർദൂലി, ശ്വേത, സുരഭി, സുരസാ, കദ്രു. മൃഗിയിൽ നിന്ന് എല്ലാ മൃഗങ്ങളും, മൃഗമന്ദയിൽ നിന്ന് കരടികളും, സ്രമരയും ചമരയും പ്രസവിച്ചു. ഭദ്രമദയിൽ നിന്ന് ഇറാവതി എന്ന പുത്രി, അവളുടെ പുത്രൻ ഐരാവതം, ലോകത്തിന്റെ അധിപതിയായ മഹാ ആന. ഹരിയിൽ നിന്ന് കുരങ്ങുകളും വാനരങ്ങളും, ശാർദൂലിയിൽ നിന്ന് പൂച്ചകളും കടുവകളും, മാതംഗിയിൽ നിന്ന് ആനകളും, ശ്വേതയിൽ നിന്ന് ദിശാനായ ആനകൾ. സുരഭിയിൽ നിന്ന് രോഹിണിയും ഗന്ധർവിയും, രോഹിണിയിൽ നിന്ന് പശുക്കളും, ഗന്ധർവിയിൽ നിന്ന് കുതിരകളും, സുരസയിൽ നിന്ന് സർപ്പങ്ങളും, കദ്രുവിൽ നിന്ന് നാഗങ്ങളും. മനു മഹാത്മാവ് കശ്യപത്തിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരെ ജനിപ്പിച്ചു: ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ. ബ്രാഹ്മണർ വായിൽ നിന്ന്, ക്ഷത്രിയർ നെഞ്ചിൽ നിന്ന്, വൈശ്യർ ഉരുപ്പിൽ നിന്ന്, ശൂദ്രർ കാലിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു എന്ന് സമ്പ്രദായം പറയുന്നു. അനലയിൽ നിന്ന് എല്ലാ പുഷ്പഫലവൃക്ഷങ്ങളും ജനിച്ചു. വിനതയും കദ്രുവും, സുരസയുടെ സഹോദരികൾ. കദ്രുവിൽ നിന്ന് ആയിരം നാഗങ്ങൾ, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നവരാണ്. വിനതയിൽ നിന്ന് രണ്ടു പുത്രന്മാർ: ഗരുഡനും അരുണനും. അരുണയിൽ നിന്ന് ഞാൻ ജനിച്ചു; സമ്പാതി എന്നത് എന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ; ഞാൻ ജടായു, ശ്യേനിയുടെ പുത്രൻ. രാമാ, ഞാൻ ഇച്ഛിച്ചാൽ, ഈ കാട്ടിൽ നിന്നോടൊപ്പം താമസിക്കാം; ഈ കാട് ദുഷ്കരവും, മൃഗങ്ങളും രാക്ഷസന്മാരും നിറഞ്ഞതാണ്. നീ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ സീതയെ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കും. രാമൻ, ജടായുവിന്റെ സ്നേഹവും വിശ്വാസവും മനസ്സിലാക്കി, അവനെ ആദരിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ അഴിച്ചു, വന്ദിച്ചു. തന്റെ പിതാവിൽ നിന്ന് ജടായുവുമായി സൗഹൃദം പലതവണ കേട്ടതുകൊണ്ടാണ് ഈ ആദരവ്. അവിടെ, മിഥിലയുടെ രാജകുമാരിയായ സീതയെ ആ ശക്തിയുള്ള പക്ഷിയ്ക്ക് ഏൽപ്പിച്ച്, ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം പഞ്ചവടിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; ശത്രുക്കളെ തീയിൽ ചിതറുന്ന തുമ്പികൾപോലെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉത്സുകനായി. അങ്ങനെ രാമൻ, സീതയും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ ആശ്രമത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ പാർന്നു. അതിനിടയിൽ, ശൂർപണഖ എന്ന രാക്ഷസിയ് അവിടെ എത്തി, രാമന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതയാകുന്നു. അവളുടെ ചോദ്യത്തിന് രാമൻ സത്യസന്ധമായി തന്റെ വംശചരിത്രവും കുടുംബവുമായ് പരിചയപ്പെടുത്തി.