ഇന്ദ്രന് എന്ന വജ്രധാരിയായ ദേവരാജാവ് തപസ്വിയെ ആലപിച്ച് ആദരിക്കുകയും, അതിനുശേഷം തന്റെ കുതിരകള് ചേര്ത്ത രഥത്തില് സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് തിരികെ പോകുകയുമായിരുന്നു. ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രന് അപ്രത്യക്ഷനായതിനു ശേഷം, രാമനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും യജ്ഞകുണ്ഡത്തിനരികില് ഇരുന്ന് തപസ്സിലായിരുന്നു ശരഭംഗനെ സമീപിച്ചു. രാമന്, സീതയും ലക്ഷ്മണനും ചേര്ന്ന് ശരഭംഗന്റെ പാദങ്ങള് സ്പര്ശിച്ചു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുമതിയോടെ ഇരിക്കാനും താമസത്തിനും ക്ഷണവും സ്വീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം രാഘവന് ഇന്ദ്രന്റെ വരവിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോള് ശരഭംഗന് എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു: “രാമാ, ഈ ഇന്ദ്രന് എന്നോട് ഒരു വരം നല്കാനും, കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ പ്രാപിക്കേണ്ട ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് എന്നെ കൊണ്ടുപോകാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആ ലോകം ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവര്ക്ക് വളരെ ദുര്ലഭമാണ്. പക്ഷേ, നീ ഇവിടെ അടുത്ത് ഉണ്ടെന്നറിഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ്, പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥിയായ നിന്നെ കണ്ടശേഷം മാത്രമേ ഞാന് ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകാന് ആഗ്രഹിച്ചുള്ളൂ. മഹാത്മാവായ നീയുമായി കണ്ടുമുട്ടിയതുകൊണ്ട്, ഇനി ഞാന് പരമമായ സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. രാമാ, മനുഷ്യരിലേറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാന് അക്ഷയമായ, ശുഭമായ ലോകങ്ങള് ജയിച്ചു; ബ്രാഹ്മണ്യലോകങ്ങളും ദൈവികലോകങ്ങളും നിന്നെക്കായി വിട്ടുകൊടുക്കുന്നു.” ഇങ്ങനെ ശരഭംഗന് പറഞ്ഞപ്പോള്, ധര്മശാസ്ത്രങ്ങളില് നിപുണനായ രാഘവന് വിനയത്തോടെ പ്രതികരിച്ചു: “മഹാതപസ്വിനേ, ഞാന് സ്വയം ഈ ലോകങ്ങള് ജയിക്കും; എനിക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഇവിടെ കാടിനുള്ളില് താമസിക്കാനാണ്, നിങ്ങള് സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ.” ഇങ്ങനെ ബലത്തില് ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായ രാഘവന് പറഞ്ഞപ്പോള് ജ്ഞാനിയായ ശരഭംഗന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: “രാമാ, ഇവിടെ കാട്ടില് തപസ്സോടെ വസിക്കുന്ന, മഹാതേജസ്സും ധര്മനിഷ്ഠയുമുള്ള സുതീക്ഷ്ണനെന്ന മഹാതപസ്വി ഉണ്ട്. അവന് നിന്നെ കൂടുതല് ഉപകാരപ്പെടുമാറാക്കും. നീ സുതീക്ഷ്ണന്റെ വിശുദ്ധമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് ഈ മനോഹരമായ കാടിലൂടെ പോവുക; അവന് നിന്നെക്കായി വാസസ്ഥലം ഒരുക്കും.” ശരഭംഗന് തുടര്ന്നു: “മന്ദാകിനി നദിയുടെ പ്രവാഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി നീ യാത്രചെയ്യുക, രാമാ; ഈ നദി പുഷ്പങ്ങളെയും നക്ഷത്രങ്ങളെയും കൊണ്ടുപോകുന്നു. അങ്ങനെ നീ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തെത്തും. ഇതാണ് വഴി, മഹാവീരനേ; ഒരു നിമിഷം എന്നെ നോക്കിക്കൊൾക, പ്രിയനേ, ഞാൻ പാമ്പ് പഴയ തൊലി ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ എന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുവരെ.” അതിനുശേഷം, ശരഭംഗന് തീ തെളിച്ച് യഥാവിധി മന്ത്രങ്ങള് ചൊല്ലി ഘൃതം അർപ്പിച്ചു. അതിനുശേഷം, മഹാത്മാവായ ശരഭംഗന് യജ്ഞകുണ്ഡത്തിലേക്ക് കടന്നുപോയി. അക്ഷണത്തില്, തീ അവന്റെ മുടിയും ശരീരവും, പഴയ തൊലി, അസ്ഥികള്, മാംസം, രക്തം എന്നിവയെല്ലാം ദഹിപ്പിച്ചു. അപ്പോള്, തീക്കുള്ളില് നിന്നു ഒരു ഉജ്ജ്വലമായ യുവാവിനെപ്പോലെ ശരഭംഗന് ഉദിച്ചു, അവന് പ്രകാശിച്ചു. അവന് അഗ്നിഹോത്രികള്, മഹർഷികള്, ദേവതകള് എന്നിവരുടെ ലോകങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് ഉയര്ന്നു. ലോകത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണന്, ശരഭംഗന്, സൃഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവിനെയും അവന്റെ അനുചരന്മാരെയും കണ്ടു; ബ്രഹ്മാവ് ആ മഹാതപസ്വിയെ കാണുമ്പോള് സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു. ഇതിന്റെ ശേഷം, മഹാത്മാവായ ശരഭംഗന് സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് ഉയര്ന്നപ്പോള്, അഗ്നിപ്രഭയോടെ തിളങ്ങുന്ന കാകുത്സ്ഥവംശജനായ രാമനെ സമീപിച്ച് മഹർഷിമാരുടെ സംഘം ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും ചെയ്തു. അവരില് വൈഖാനസന്മാരും വാലഖില്യന്മാരും, സംപ്രക്ഷാലന്മാരും മരീചിപന്മാരും, അശ്മകുട്ടന്മാരും ഇലകള് മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവരുമുണ്ടായിരുന്നു. ദന്തങ്ങള് ഉല്പാദനോപകരണമാക്കുന്നവരും, ജലത്തില് മുങ്ങി കഴിയുന്നവരും, നിലത്ത് കിടക്കുന്നവരും, ഉറങ്ങാത്തവരും, തുറന്ന സ്ഥലങ്ങളില് വസിക്കുന്നവരുമുണ്ടായിരുന്നു. വെള്ളം മാത്രം കഴിക്കുന്നവരും, വായു മാത്രം ആഹാരമാക്കുന്നവരും, ആകാശത്തില് വസിക്കുന്നവരും, വെറും നിലത്ത് കിടക്കുന്നവരുമുണ്ടായിരുന്നു. നേരെ നിന്നു കഴിയുന്നവരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങള് ജയിച്ചവരുമായ സന്യാസികളും, ഈര്പ്പമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവരും, ജപനിഷ്ഠരായവരും, കഠിനമായ പഞ്ചതപം ചെയ്യുന്നവരുമായിരുന്നുവു. ഇങ്ങനെ ധര്മത്തില് വിദഗ്ധരായ ആ മഹർഷിമാര് രാമനെ സമീപിച്ചു, ധര്മജ്ഞനായ രാമനോടു പറഞ്ഞു: “ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തില് ജനിച്ച മഹാരഥിയേ, ഭൂമിയിലെ ശ്രേഷ്ഠനും രക്ഷകനുമാണ് നീ, ദേവന്മാരില് മഘവാനെപ്പോലെ. മൂന്നു ലോകത്തും നിന്റെ കീർത്തിയും വീര്യവും പ്രസിദ്ധമാണ്; പിതാവിനോടുള്ള ഭക്തിയും സത്യനിഷ്ഠയും ധര്മവും നിനക്കുണ്ട്. മഹാത്മാവായ നീയോടാണ് ഞങ്ങള് വന്നിരിക്കുന്നത്, ധര്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, രക്ഷകനേ, ഞങ്ങളുടെ ഈ പ്രാര്ഥന ക്ഷമിക്കണം. “ഭൂമിയില് രാജാവ് ജനങ്ങളില് നിന്ന് ആറിലൊന്ന് ഭാഗം ഫലം സ്വീകരിച്ച്, അവരെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ സംരക്ഷിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നുവെങ്കില് അതൊരു വലിയ അധര്മമാണ്. എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ, എല്ലാവരെയും സ്വന്തം ജീവനുപോലെയോ, പ്രിയപുത്രന്മാരെപ്പോലെയോ സംരക്ഷിക്കുന്നവന് യഥാര്ഥ രാജത്വം നേടുന്നു. അത്തരമൊരു രാജാവ്, രാമാ, ദീര്ഘകാലം കീര്ത്തി നേടിയിട്ട്, ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുകയും അവിടെ ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. വേരും പഴവും മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്ന സന്യാസി ചെയ്യുന്ന പരമധര്മത്തില് നാലിലൊന്ന് ഭാഗം ജനങ്ങളെ ധര്മത്തോടെ സംരക്ഷിക്കുന്ന രാജാവിന് ലഭിക്കുന്നു. “ഈ കാട്ടില് വസിക്കുന്ന മഹത്തായ സന്യാസികളുടെ വലിയ സമൂഹം, ഭൂരിഭാഗവും ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ്, നിന്റെ സംരക്ഷണത്തിലും, രാക്ഷസന്മാര് അവരെ സംരക്ഷണമില്ലാത്തവരെപ്പോലെ ക്രൂരമായി കൊല്ലുകയാണ്. വാ, പമ്പാനദിയിലും അനുമന്ദാകിനിയിലും ചിത്രകൂടത്തിലും വസിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളായ സന്യാസികളുടെ ശരീരങ്ങള് രാക്ഷസന്മാര് ഭയാനകമായ രീതിയില് കൊല്ലുന്ന കാഴ്ച കാണൂ. കാട്ടില് വസിക്കുന്ന സന്യാസിമാരെ രാക്ഷസന്മാര് ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളിലൂടെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ ദുരിതം ഞങ്ങള്ക്ക് സഹിക്കാനാവില്ല. “അതുകൊണ്ട്, രക്ഷ തേടി ഞങ്ങള് നിന്നെ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു, യോഗ്യനായ രക്ഷകനേ; രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാര് നമ്മെ കൊല്ലുമ്പോള് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണം, രാമാ. ഭൂമിയില് നിന്നൊഴികെ മറ്റൊരു അഭയം ഞങ്ങള്ക്കില്ല; രാജകുമാരനേ, രാക്ഷസന്മാരില് നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണം.” ഇങ്ങനെ മഹർഷിമാര് രാമനോടു അപേക്ഷിച്ചു.