ജാബാലി രാമനോടു പറഞ്ഞു: "നീ ദശരഥനല്ല, ദശരഥനും നീയല്ല; ഇപ്പോൾ മറ്റൊരു രാജാവാണ്, ആകയാൽ അവൻ കല്പിക്കുന്നതു ചെയ്യണം. ഒരു പിതാവ് ഒരു ജീവിയുടെ വിത്താണ്, വെള്ളയും ചുവപ്പും ചേർന്ന് മാതാവിന്റെ ഗർഭത്തിൽ ചേർന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ജനനം നടക്കുന്നു. ആ രാജാവ് തന്റെ ഗതിയിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു; മരണശീലയായ മനുഷ്യരുടെ വഴിയാണ് അതു, നീ അനാവശ്യമായി ദുഃഖിക്കുന്നു. ധനത്തിലും ധർമ്മത്തിലും ആസക്തരായവരെക്കുറിച്ചാണ് ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നത്; കാരണം ഇവർ ഇവിടെ കഷ്ടപ്പെടുകയും മരണത്തിന് ശേഷം നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഷ്ടകാ ശാന്തി തുടങ്ങിയ കര്മ്മങ്ങൾ പിതൃകർക്കുവേണ്ടിയാണെന്ന് ആളുകൾ കരുതുന്നു; പക്ഷേ, മരിച്ചവൻക്ക് കുഴിച്ചിടുന്ന അന്നം ഒഴികെ മറ്റെന്താണ് ഭക്ഷിക്കാനാവുക? ഇവിടെ ഒരാൾ ഭക്ഷിക്കുന്നതു മറ്റൊരാളുടെ ശരീരത്തിൽ എത്തുമെങ്കിൽ വിദേശത്തുള്ളവർക്കും ശ്രാദ്ധം കഴിപ്പിക്കാമായിരുന്നു, പക്ഷേ അതൊരു ശുദ്ധമായ ഭക്ഷ്യം ആകില്ല. ഈ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ദാനാദികൾക്ക് പ്രോത്സാഹനം നൽകാനാണ് മഹാത്മാക്കൾ എഴുതിയത്: 'യജിക്കുക, ദാനം നൽകുക, ദീക്ഷയെടുക്കുക, തപസ് ചെയ്യുക, വ്രതം പാലിക്കുക.' അതിനാൽ, ജ്ഞാനിയേ, 'ഇതിനു പുറമെ ഒന്നുമില്ല' എന്നതിൽ മനസ്സ് സ്ഥാപിച്ച്, കാണുന്നതിൽ നിലകൊള്ളുക, കാണാത്തതെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുക. ഈ ധാരണയോടെ, എല്ലാ മനുഷ്യരുടെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കി, ഭാരതൻ നിർബന്ധിക്കുന്നതുപോലെ രാജ്യം ഏറ്റെടുക്കുക." ഇങ്ങനെ മഹർഷി വാല്മീകി രചിച്ച, മഹത്വമുള്ള അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ നൂറ്റിയെട്ടാം സർഗം സമാപിച്ചു. ജാബാലിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമൻ, സത്യനിഷ്ഠനായവൻ, ഭക്തിയോടെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "നീ ഇവിടെ പറഞ്ഞത് എന്റെ ഇഷ്ടത്തിനും ആഗ്രഹത്തിനുമൊത്തുള്ളവയാണ്, ധർമ്മമായതുപോലെയും ഹിതമായതുപോലെയും തോന്നുന്നുവെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ അങ്ങനെ അല്ല. ആചാരമില്ലാതെ ദുഷ്പ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവനും, ദുഷ്ചരിത്രനായവനും, സദാചാരികളിൽ അംഗീകാരമൊന്നും നേടുന്നില്ല. മഹാനോ അല്ലയോ, വീരനോ സ്വാർത്ഥനോ എന്നതല്ല, മനുഷ്യനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നത് അവന്റെ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്, ശുദ്ധനോ അശുദ്ധനോ എന്നതും അതിൽ നിന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ശീലമില്ലാത്തവൻ മഹാനെന്നു തോന്നിയാലും, അശുദ്ധൻ ശുദ്ധനെന്നു തോന്നിയാലും, ചിഹ്നമില്ലാത്തവൻ ചിഹ്നമുള്ളവനെന്നു തോന്നിയാലും, ദുഷ്പ്രവർത്തനക്കാരൻ ധാർമ്മികനെന്നു തോന്നിയാലും, ഞാൻ അങ്ങനെ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ അധർമ്മം അനുസരിച്ച്, നല്ലത് ഉപേക്ഷിച്ച്, സദാചാരം പാലിക്കാതെ ജീവിച്ചാൽ ലോകത്ത് വലിയ കലഹം ഉണ്ടാകും. ധർമ്മവും അധർമ്മവും തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരാൾ എന്നെ ലോകത്ത് ദുഷ്ടനും അപമാനിക്കപ്പെടുന്നവനുമെന്നു കരുതും. ഞാൻ എന്റെ ആചാരവും ആരോടാണ് സമർപ്പിക്കേണ്ടത്? എങ്ങനെയാണ് സ്വർഗം നേടുന്നത്? ഈ വിധം അചാരമുള്ള പ്രവർത്തനത്തിൽ ജീവിച്ചാൽ ഞാൻ എന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കാനാവില്ല. ലോകം മുഴുവൻ ആഗ്രഹത്തിന്റെ വഴിയിലാണ്; രാജാക്കന്മാരുടെ വഴി എങ്ങനെയാണോ, ജനങ്ങളുടെ വഴിയും അങ്ങനെയാണ്. സത്യവും ദയയും രാജാക്കന്മാരുടെ ശാശ്വതധർമ്മങ്ങളാണ്; അതിനാൽ രാജ്യം സത്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നു, ലോകം സത്യത്തിൽ ഉറപ്പാണ്. മഹർഷിമാരും ദേവന്മാരും സത്യത്തെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായതെന്നു വിലയിരുത്തുന്നു; ഈ ലോകത്തിൽ സത്യം സംസാരിക്കുന്നവൻ ഉന്നതാവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്. ജനങ്ങൾ പാമ്പിനെ എങ്ങനെ ഭയക്കുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ കള്ളം പറയുന്നവരിൽ നിന്ന് അകലം പാലിക്കുന്നു; ലോകത്തിൽ ധർമ്മം ഉത്തമമാണ്, സത്യം തന്നെയാണ് സ്വർഗത്തിന്റെ മൂല്യം. ഈ ലോകത്ത് സത്യം മാത്രമാണ് പ്രഭു; ശ്രീദേവി സത്യവാനോടൊപ്പം സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്നു; എല്ലാം സത്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്, അതിനുമപ്പുറം ഒന്നുമില്ല. ദാനം, യജ്ഞം, ഹോമം, തപസ്സു—ഇവയെല്ലാം സത്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്, അതിനാൽ സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളണം. ഒരു വ്യക്തി ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്നു, ഒരാൾ കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കുന്നു; ഒരാൾ പാതാളത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു, ഒരാൾ സ്വർഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. എങ്കിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ എന്റെ അപ്പന്റെ കല്പന പാലിക്കാതിരിക്കും? ഞാൻ സത്യം പറഞ്ഞ് നൽകിയ വാക്കിനാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവനാണ്. അഹങ്കാരത്താൽ അല്ല, മോഹത്താൽ അല്ല, അജ്ഞാനത്താൽ അല്ല, അന്ധകാരത്താൽ അല്ല, ഞാൻ സത്യത്തിന്റെ പാലം തകർക്കില്ല; ഗുരുവിനോട് ഞാൻ സത്യം പറഞ്ഞ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വാഗ്ദാനഭംഗം ചെയ്യുന്നവന്റെയും കപടരുടെയും ചഞ്ചലമനസ്സുള്ളവന്റെയും ഹോമങ്ങൾ ദേവന്മാരും പിതാക്കന്മാരും സ്വീകരിക്കാറില്ലെന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ ധർമ്മവും സത്യവും ഞാൻ എന്റെ ആത്മാവിൽ തന്നെ അനുഭവിക്കുന്നു; മഹന്മാർ ചുമക്കുന്ന ഭാരത്തിന്റെ ഉദ്ദേശം ഇതാണ്. അധർമ്മം ചേർന്നിട്ടും, താഴ്ന്നവരും ക്രൂരരും ലോഭികളും ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവരും ചെയ്യുന്ന ധർമ്മം ഞാൻ കൈവിടും—even ക്ഷത്രിയധർമ്മം ആകുകയാണെങ്കിൽ പോലും. മൂന്ന് വഴിയിലാണ് പാപം സംഭവിക്കുന്നത്: ശരീരത്തിൽ ചെയ്തുകൊണ്ടുള്ളതും, മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചുള്ളതും, നാവിലൂടെ കള്ളം പറയുന്നതും. ഭൂമി, കീർത്തി, മഹത്വം, ഐശ്വര്യം—ഇവയെല്ലാം ഒരാളെ തേടിവരുന്നു; അവൻ സ്വർഗത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവയെല്ലാം അവനെ നോക്കുന്നു; അതിനാൽ ഒരാൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളണം. നല്ലതെന്നു കണക്കാക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ പോലും, നീ എന്നെ സ്വയം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഉപദേശിച്ചാൽ, യോജിച്ചില്ലായ്മ വരാം; എന്നിരുന്നാലും നീ യുക്തമായ വാക്കുകളാണ് പറയുന്നത്—അതുകൊണ്ട്, മഹാത്മാവേ, അങ്ങനെ ചെയ്യൂ. ഞാൻ ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഈ വനവാസം വാഗ്ദാനം ചെയ്തതിനു ശേഷം എങ്ങനെ ഭാരതന്റെ അഭ്യർത്ഥന പാലിക്കാമാണ്? ആ സമയത്ത്, കൈകേയി ദേവി വളരെ സന്തോഷിച്ചു. ഇങ്ങനെ വനത്തിൽ വസിച്ച്, ശുദ്ധനും നിയന്ത്രിതഭോജനവുമുള്ളവനായി, ഞാൻ മൂല, പുഷ്പം, ഫലങ്ങൾ കൊണ്ടു പിതാക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു. അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ സംതൃപ്തനായും, കപടമില്ലാതെയും, വിശ്വാസത്തോടെയും, ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും തിരിച്ചറിയുന്നവനായി ഞാൻ ജീവിതയാത്ര തുടരുന്നു. ഈ കര്മ്മഭൂമിയിൽ എത്തിയാൽ ചെയ്യേണ്ട ശുഭകര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം; അഗ്നി, വായു, സോമ—ഇവരാണ് കര്മ്മഫലങ്ങളുടെ അനുഭവക്കാർ. ദേവേന്ദ്രൻ നൂറു യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി സ്വർഗത്തിൽ എത്തിയതുപോലെ, മഹർഷിമാർ കഠിനതപസ്സിലൂടെ സ്വർഗത്തിലേക്കും എത്തി. ജാബാലിയുടെ ഈ നാസ്തികതയിൽ ആധാരമിട്ട വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അതു സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ, ശക്തിയും ഉഗ്രതയും ഉള്ള രാജകുമാരൻ രാമൻ, ജാബാലിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.