അപ്പോള് അവിടെ ഒരു അതുല്യനായ പുരുഷന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവന് കറുത്ത നിറം, ചുവപ്പു വസ്ത്രം, ചുവപ്പു വായ്, മൃദംഗം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം, തിളങ്ങുന്ന കവിള്മുടിയും തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള താടിയും, അതിമനോഹരമായ മുടിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ദൈവിക ലക്ഷണങ്ങളാല് അലങ്കൃതനായി, ദൈവാഭരണങ്ങള് ധരിച്ച്, ഒരു പര്വ്വതശിഖരത്തിന് സമാനമായ ഉയരവും, സിംഹത്തിന്റെ വീര്യവും അവനില് കാണപ്പെട്ടു. സൂര്യനുപോലെയും ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെയും ദീപ്തിയോടെ, വെള്ളിപ്പൊതിഞ്ഞ ചുവപ്പു പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പാത്രം കൈവശം അവന് പിടിച്ചു നില്ക്കുകയായിരുന്നു. ആ പാത്രം ദൈവിക പായസം നിറച്ചിരുന്നതിനാല്, പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയെപോലെ അതിനെ അവന് അങ്ങേയറ്റം കരുതലോടെ, വീതി കൂടിയ ഭുജങ്ങളാല് പിടിച്ചു നില്ക്കുകയായിരുന്നു—അതു മായാജാലത്തില് സൃഷ്ടിച്ചതുപോലെയായിരുന്നു. അപ്പോള് രാജാവ് ദശരഥന് കയ്യൊപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അവനോട് വിനയത്തോടെ പറഞ്ഞു: “ഭഗവന്, സ്വാഗതം! ഞാന് നിങ്ങള്ക്കു വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്യണം?” അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവില് ജനിച്ച ആ മഹാത്മാവ് മറുപടി പറഞ്ഞു: “രാജന്, ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചുകൊണ്ട് നീ ഇതു ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. “നരശ്രേഷ്ഠാ, ദൈവങ്ങള് നിര്മ്മിച്ച ഈ ദൈവിക പായസം സ്വീകരിക്കൂ. ഇത് സന്താനലാഭം നല്കുന്നതും, ശ്രേയസ്കരവും, ആരോഗ്യവധാകരവുമാണ്. യോഗ്യരായ ഭാര്യമാര്ക്ക് ‘ഇത് കഴിക്കൂ’ എന്ന് പറഞ്ഞ് ഇതു നല്കുക. അവര് മുഖേന, രാജാ, നീ ഈ യാഗം നടത്തുന്നതിന്റെ ഫലമായി പുത്രന്മാരെ പ്രാപിക്കും.” രാജാവ് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ തലവാഴ്ത്തി ആ പൊന്നുപാത്രം സ്വീകരിച്ചു. അതു ദൈവങ്ങള് തന്ന, ദൈവിക അന്നം നിറഞ്ഞ അത്ഭുതകരമായ പാത്രം ആയിരുന്നു. രാജാവ് ആ അത്ഭുതകരനായ, മനോഹരനായ അതിഥിയെ ആദരപൂര്വ്വം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, പരമാനന്ദത്തോടുകൂടി അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ദശരഥന് ദൈവിക പായസം ലഭിച്ചപ്പോള് ദരിദ്രന് ധനം കണ്ടെത്തിയതുപോലെയായിരുന്നു അവന്റെ സന്തോഷം. അത് ചെയ്തുതീര്ത്ത ശേഷം, അത്ഭുതകരനായ ആ പുരുഷന് അവിടെ തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി. രാജമന്ദിരം ചന്ദ്രനിരകള് പകരുന്ന ശരദ്കാല ആകാശം പോലെ സന്തോഷപ്രഭയാല് വറ്റിപ്പൊങ്ങുകയായിരുന്നു. ദശരഥന് അകത്തേക്ക് കടന്ന് കൗസല്യയോട് പറഞ്ഞു: “ഇതു വാങ്ങുക, പുത്രലാഭത്തിന് വേണ്ടിയാണ്.” രാജാവ് ആ പായസത്തിന്റെ പകുതി കൗസല്യക്ക് നല്കി, ആ പകുതിയില് വീണ്ടും പകുതി സുമിത്രയ്ക്ക് നല്കി. ശേഷിച്ച പകുതി കൈകേയിക്ക് നല്കി, അവസാന ഭാഗം, അമൃതംപോലെയുള്ളത്, വീണ്ടും സുമിത്രയ്ക്ക് നല്കി. ആകെയുള്ള പായസം വിഭജിച്ച്, രാജാവ് ഭാര്യമാരെ ഓരോരുത്തരെയും പ്രത്യേകം ആദരിച്ചു. പായസം ലഭിച്ച രാജപത്നിമാര് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, മാന്യതയോടെ അതു സ്വീകരിച്ചു. പിന്നീട് അവര് ഓരോരുത്തരും ആ ഉത്തമപായസം വിഭജിച്ച് കഴിച്ചു; ഉടന് അവര് ഗര്ഭിണികളായി, അവരുടെ തേജസ് അഗ്നിയെയും സൂര്യനെയുംപ്പോലെയായി. രാജാവ് ഭാര്യമാരെ ഗര്ഭിണികളായതു കണ്ടു മനസ്സില് വലിയ സമാധാനം കണ്ടെത്തി; ഇന്ദ്രന് ദേവന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും മഹര്ഷിമാരുടെയും ആരാധനയോടെ ആനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ ദശരഥനും ആനന്ദിച്ചു. ഇപ്പോള് മഹാത്മാവായ വിഷ്ണു ദശരഥന്റെ പുത്രരൂപം സ്വീകരിച്ചപ്പോള്, സ്വയംഭുവായ പ്രഭു ദേവന്മാരോടു പറഞ്ഞു: “സത്യനിഷ്ഠനും ധീരനുമായ ഈ രാജാവിന് വേണ്ടി, നമ്മുടെയൊക്കെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനാല്, വിഷ്ണുവിന് സഹായകരരായി, ആകര്ഷണമുള്ള രൂപങ്ങള് എടുക്കാന് കഴിവുള്ള ശക്തശാലികളായ സഹായി പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കൂ. “അവര് മായാവിദ്യയില് പ്രാവീണ്യവും, വീര്യവും, വായുവുപോലെ വേഗവും, നയശാസ്ത്രജ്ഞതയും, ബുദ്ധിയും, വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെയുള്ള വീര്യവും ഉള്ളവരായിരിക്കട്ടെ. അവര് അപരാജിതശക്തിയും, പരാജയപ്പെടാത്ത രീതി, ദൈവികരൂപം, ദിവ്യായുധങ്ങളുടെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും, അമൃതം കുടിച്ചവരെപ്പോലെ ശക്തിയും ഉള്ളവരായിരിക്കണം. “അപ്സരസ്സുകളില് പ്രധാനികളായവരുടെ ശരീരങ്ങളിലും, ഗാന്ധര്വസ്ത്രിയരുടെ ശരീരങ്ങളിലും, യക്ഷ-നാഗകന്യകളിലും, ഋക്ഷ-വിദ്യാധരസ്ത്രിയരിലും, കിന്നരീകളിലും, വാനരസ്ത്രിയരിലും നിങ്ങള് വീര്യവാന്മാരായ വാനരപുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കണം.” “ജാംബവാന് എന്ന കരടിയെ ഞാന് മുന്പേ എന്റെ ഓക്കലില് നിന്നു സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു.” ഇങ്ങനെ പ്രഭു ആജ്ഞാപിച്ചതനുസരിച്ച്, ദേവന്മാര് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, വാനരരൂപത്തിലുള്ള പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. മഹര്ഷിമാര്, സിദ്ധര്, വിദ്യാധരര്, നാഗര്, ചരണമാര് എന്നിവരും വീര്യവാന്മാരായ, വനവാസികളായ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രന് മഹാവീര്യശാലിയായ വാലിയെ ജനിപ്പിച്ചു; സൂര്യന് ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവനെ ജനിപ്പിച്ചു. ബൃഹസ്പതി താര എന്ന മഹാവാനരനെ ജനിപ്പിച്ചു—അവന് വാനരനേതാക്കളില് ഏറ്റവും ധീരനും ജ്ഞാനിയുമായിരുന്നു. കുബേരന് ഗന്ധമാദനനെ ജനിപ്പിച്ചു; വിശ്വകര്മ്മാ നളനെ ജനിപ്പിച്ചു. അഗ്നിദേവന് നീളനാമനായ വാനരപുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു; അവന് തീപോലെയുള്ള തേജസ്സും, ഉത്സാഹവും, യശസും, വീര്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അശ്വിനീദേവന്മാര് മനോഹരരായ മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും ജനിപ്പിച്ചു. വരുണന് സുഷേണ എന്ന വാനരനെ ജനിപ്പിച്ചു; പര്ജന്യന് ശക്തശാലിയായ ശരഭയെ ജനിപ്പിച്ചു. വായുദേവന് ഹനുമാനെ ജനിപ്പിച്ചു; അവന് വജ്രംപോലെയുള്ള ദേഹവും, ഗരുഡനെപ്പോലെ വേഗവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ വീരന്മാര് അളവറ്റ ശക്തിയും വീര്യവും, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കാനുള്ള കഴിവും, ആനയെയും പര്വ്വതങ്ങളെയുംപ്പോലെയുള്ള ശക്തിയും, അതിമനോഹരമായ ദേഹവും ഉള്ളവരായിരുന്നു. കരടികള്, വാനരര്, പശുവിന്റെ വാല് പോലുള്ളവ—ഇവരൊക്കെയും ദേവന്മാരുടെ രൂപവും വീര്യവും അനുസരിച്ച് ജനിച്ചു. ഓരോ ദേവതയെയും തുല്യമായ രൂപം, സ്വഭാവം, വീര്യം എന്നിവയോടെ ഓരോരുത്തരെയും ജനിപ്പിച്ചു; ഗോലാംഗുലരില് ചിലര് അല്പം കൂടുതലായ ശക്തിയോടു കൂടി ജനിച്ചു. ഇവിടെയാണ് ശ്രീമഹാകവി വാല്മീകിയുടെ രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ പതിനേഴാം സര്ഗം ആരംഭിക്കുന്നത്.