ആകാശത്തിലേക്കുള്ള അർപ്പണങ്ങൾക്കായി ഹോത്ര പുരോഹിതന്മാർ മധുരമായ, സുഖകരമായ ചൊല്ലുകൾ ഉച്ചരിച്ചപ്പോൾ, ദേവന്മാരെ ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്കുള്ള അർപ്പണങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു. ആ ചടങ്ങുകൾക്ക് ഒരു പാളി പോലും മറന്നുപോയില്ല; എല്ലാം ബ്രഹ്മാ സ്വയം നടത്തുന്നതുപോലെ ദക്ഷിണമായി, സുരക്ഷിതമായും കൃത്യമായും നടന്നു. അന്നത്തെ ദിവസങ്ങളിൽ ആരും ക്ഷീണിതനോ, വിശപ്പാൽക്കൊണ്ടോ കഷ്ടപ്പെടുകയോ ചെയ്തില്ല; ഒരു ബ്രാഹ്മണനും അറിവില്ലായ്മയിൽ ആയിരുന്നില്ല, അങ്ങനെയൊരു സേവകൻ പോലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ബ്രാഹ്മണന്മാർ എപ്പോഴും ഭക്ഷണം കഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നുവെന്നും, അഹങ്കാരികൾക്കും, സന്യാസികൾക്കും, ഭിക്ഷാടകർക്കും ഭക്ഷണം ലഭിച്ചുവെന്നും, മുതിർന്നവരും രോഗികളുമായി, സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും എല്ലാം ഭക്ഷണം കഴിച്ചുവെങ്കിലും, ഒരിക്കലും പൂർണ്ണതയുടെ അനുഭവം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. മലകളെപ്പോലെയായിരുന്ന ഭക്ഷണത്തിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങൾ അവിടെ ദിവസവും കാണപ്പെട്ടു, എല്ലാം അന്നത്തെ സമയത്ത് ശരിയായ രീതിയിൽ ഒരുക്കിയിരുന്നു. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നെത്തിയ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളുമുള്ള കൂട്ടങ്ങൾ ആ മഹാവ്രതത്തിൽ നന്നായി ഭക്ഷണവും പാനീയവും ലഭിച്ചു. ഉന്നതമായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭക്ഷണം വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അതു ശരിയായ രീതിയിൽ തയ്യാറാക്കിയതും രുചികരവുമാണെന്ന് പറഞ്ഞു, "ആഹ, നാം തൃപ്തരായിരിക്കുന്നു—നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കട്ടെ!" എന്ന് രാഘവൻ കേൾക്കുകയായിരുന്നു. ശ്രേഷ്ഠമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച പുരുഷന്മാർ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സേവിച്ചു, മറ്റുള്ളവർ നല്ലതും പൊന്നും അലങ്കാരങ്ങളുള്ള കാതുകൾ ധരിച്ച് അവരോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചു. ആ സമയത്ത്, ചടങ്ങുകൾക്കിടയിൽ, ബുദ്ധിമാന്മാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പല തർക്കങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു, ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ മറികടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം, നിഷ്കളങ്കമായ രണ്ടു ജനങ്ങൾ, ശാസ്ത്രങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, യജ്ഞഭൂമിയിൽ എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ശരിയായ രീതിയിൽ നടത്തി. രാജാവിന്റെ ഔദ്യോഗികന്മാരിൽ ആറു വെദാംഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവില്ലാത്തവൻ ഇല്ലായിരുന്നു; ആരും അക്രമിതനല്ല, ആരും അറിവില്ലാത്തവൻ അല്ല, ആരും തർക്കത്തിൽ അനർഹനല്ല. യജ്ഞ പോസ്റ്റുകൾ ഉയർത്തുമ്പോൾ, ആറു ബിൽവ മരം, ആകർഷകമായ ഖദിര, മറ്റൊരു ആറു ബിൽവ, ഇലകളുള്ള ശാഖകളും ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടു. ശ്ലേഷ്മാതക മരത്തിലും ദേവദാരുവിൽ നിന്നുള്ള മറ്റൊന്ന് ഉണ്ടാക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ഇവയൊക്കെ കൈവശം പിടിക്കാൻ കൈകൾ നീട്ടിയ നിലയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഈ എല്ലാ ഘടനകളും യജ്ഞത്തിന്റെ മഹിമയ്ക്കായി, ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു; പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇരുപത്തിയൊന്നായ യജ്ഞ പോസ്റ്റുകൾ, ഓരോന്നിലും ഇരുപത്തിഒന്നായ ജ്വല്ലുകൾ, ഇരുപത്തിയൊന്നായ വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയോടെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു. ഇവയെല്ലാം കൃത്യമായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു, ശരിയായ സ്ഥലങ്ങളിൽ, എട്ട് വശങ്ങളുള്ള, മൃദുലമായ രൂപത്തിൽ. വസ്ത്രങ്ങളാൽ മൂടിയ, പൂക്കളും സുഗന്ധങ്ങളാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട, ആകാശത്തിലെ തേജസ്സുള്ള സപ്തర్షികളുടെ പോലെയായി അവൻ പ്രകാശിച്ചുവന്നു. കല്ലുകൾ ശരിയായ അളവിലും നിയമത്തിനും അനുസരിച്ച് ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടു; യജ്ഞ അഗ്നി ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കാൽ, അഗ്നി നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാൽ സ്ഥാപിതമായിരുന്നു. രാജാവിന്റെ lion-നെപ്പോലെയുള്ള പദവിക്ക്, ഈ അഗ്നി, ഗോരുഡയുടെ രൂപത്തിൽ, പൊന്നിന്റെ ചിറകുകളുള്ള, മൂന്നു നിലകളുള്ള, പതിനെട്ടു ഭാഗങ്ങളുള്ള രൂപത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ ഓരോ ദേവനും അനുസരിച്ച് മൃഗങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു; പാമ്പുകളും പക്ഷികളും ശാസ്ത്രങ്ങൾ അനുസരിച്ച് നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ, ഒരു കുതിരയും ജലജീവികളുമാണ് സന്യാസികളാൽ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടത്; ആ സമയത്ത്, മൂന്നു നൂറ്റി മൃഗങ്ങൾ യജ്ഞ പോസ്റ്റുകൾക്കു നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു, രാജാവായ ദശരഥൻക്കായി ഏറ്റവും മികച്ച കുതിരയും. കൌസല്യ അവൻറെ കുതിരയെ എല്ലാ വിധത്തിലും ശ്രദ്ധിച്ചുകൊണ്ട്, വലിയ സന്തോഷത്തോടെ, മൂന്നു കത്തികൾ ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ വിട്ടയച്ചു. ഒരു സ്ഥിരമായ മനസ്സോടെ, പക്ഷിയോടൊപ്പം, കൌസല്യ നീതിയിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, ആ രാത്രി മുഴുവൻ അവിടെ ചെലവഴിച്ചു. ഹോത്ര, അദ്വര്യു, ഉദ്ഗാത്രി എന്നിവരുമായി രാജാവിന്റെ queens-ന്റെ ഭാര്യകൾ കൈകൊണ്ട് ചേർന്ന് മറ്റൊരാളെ കൂടി നയിച്ചു. ശാസ്ത്രങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, സ്വയം നിയന്ത്രിതനും, ഉയർന്ന പ്രാവീണ്യമുള്ള പുരോഹിതൻ, പക്ഷിയുടെ കൊഴുപ്പിനെ എടുത്ത്, അഗ്നിയിൽ ഒഴിച്ചു. രാജാവ് അന്നത്തെ സമയത്ത്, ശരിയായ രീതിയിൽ, കൊഴുപ്പിന്റെ തുമ്പി സുഗന്ധം ശ്വാസംകൊണ്ട് ആഹ്വാനം ചെയ്തു, തന്റെ പാപങ്ങളെ അകറ്റി. എല്ലാ പുരോഹിതന്മാരും, പതിനാറു പേരായി, യജ്ഞത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് കുതിരയുടെ എല്ലാ അംഗങ്ങളും അഗ്നിയിൽ ഒഴിച്ചു. മറ്റൊരു യജ്ഞത്തിനായി, പ്ലക്ഷ മരത്തിന്റെ ശാഖകളിൽ അർപ്പണം ചെയ്യുന്നു; എന്നാൽ അശ്വമേധയ്ക്കായി, കല്ലുകളുടെ ഒരു കുപ്പി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു. അശ്വമേധയെ മൂന്ന് ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടതായാണ് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കുള്ള കൽപസൂത്രം പ്രസ്താവിക്കുന്നത്; ആദ്യത്തെ ദിവസം ചതുഷ്ടോമ യജ്ഞമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടു. രണ്ടാമത്തെ ഉക്ത്യ, എണ്ണം ചെയ്ത അതിരാത്ര, തുടർന്ന് നിരവധി ചടങ്ങുകൾ അവിടെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ അനുസരിച്ച് നടന്നു. ജ്യോതിഷ്ടോമ, ആയുഷ്മാൻ, അതിരാത്ര എന്നിവ നടന്നു; അതുപോലെ, അഭിജിത, വിശ്വജിത, ആപ്തോര്യാമ, മഹായജ്ഞം എന്നിവയും നടന്നു. lineage-നു വർദ്ധനവേകുന്ന രാജാവ്, ഹോത്രയ്ക്ക് കിഴക്കേ ദിശ, അദ്വര്യുവിനായി പടിഞ്ഞാറേ ദിശ, ബ്രാഹ്മണനുവേണ്ടി തെക്കേ ദിശ നൽകി. ഉദ്ഗാത്രിക്ക്, അവൻ ഉത്തര ദിശയും നൽകി; ഈ മഹായജ്ഞത്തിൽ, സ്വയംഭൂവാൽ മുൻകൂട്ടി സ്ഥാപിച്ച ദാനം. യജ്ഞം ശരിയായ രീതിയിൽ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, പുരുഷന്മാരിൽ ഉന്നതനായ രാജാവ്, lineage-നു വർദ്ധനവേകുന്നവൻ, ആ ഭൂമി പുരോഹിതന്മാർക്കു നൽകി. ഇങ്ങനെ നൽകിയപ്പോൾ, ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ പ്രശസ്തമായ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ മാറി; എല്ലാ പുരോഹിതന്മാരും, ഇപ്പോൾ പാപത്തിൽ നിന്നും മോചിതനായ രാജാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. "നിങ്ങൾ മാത്രമാണ് ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ യോഗ്യൻ; ഞങ്ങൾക്കു ഭൂമിയുടെ ആവശ്യവും, അതിന്റെ ഭരണത്തിനും ആവശ്യമില്ല." "ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും സ്വയം പഠനത്തിനു സമർപ്പിതരാണ്, ഭൂമിയുടെ ഭരണാധികാരിയെ; നിങ്ങളുടെ മഹാനായതിൽ ഞങ്ങൾക്കായി മറ്റൊരു പ്രതിഫലം നൽകുക." "ഞങ്ങൾക്കായി ഒരു ജ്വലകം, ഒരു വിലപ്പെട്ട രത്നം, പൊൻ അല്ലെങ്കിൽ പശുക്കൾ—എന്തെങ്കിലും ലഭ്യമായാൽ, മഹാനായ പുരുഷൻ, ഞങ്ങൾക്കു ഭൂമിയില്ല." ഈ മഹായജ്ഞത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ, ആ അനുഗ്രഹിതമായ രാജാവിന്റെ കഥ, ദിവ്യമായ അനുഭവങ്ങൾക്കൊപ്പം, കാലം കടന്നുപോകുമ്പോഴും, സദാ സ്മരണയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.