രാമനൊപ്പം വനവാസത്തിന് പോകാതിരിക്കാൻ സീതയോട് കഴിയില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവൾ ഭക്തിയോടും സ്നേഹത്തോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “എനിക്കെന്തായാലും, എന്നെ കൂടാതെ നീ വനത്തിലേക്ക് പോകരുത്. അഹങ്കാരമോ, കഷ്ടതയോ, സ്വർഗ്ഗലാഭമോ എങ്കിൽ പോലും, അതെല്ലാം നിന്റെ കൂടെ മാത്രമേ എനിക്കാവശ്യമുള്ളൂ. ഞാനെന്തെങ്കിലും ക്ഷീണമനുഭവിക്കില്ല, നീ എവിടേയ്ക്ക് പോയാലും, ഞാൻ നിന്റെ പിറകിൽ നടക്കുമ്പോൾ, വിശ്രമസമയങ്ങളിൽപോലെയും എനിക്ക് സന്തോഷമേയുള്ളൂ. വണ്ടി, കൂശ, മൂർച്ഛയുള്ള പുല്ല്, മുള്ളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം നിന്റെ കൂടെ എനിക്ക് രോമംപോലും തൊടാതിരിക്കും; അതെല്ലാം മൃദുവായ കാട്ടിരിപ്പോലെയും മയിലിരിപ്പോലെയും എനിക്കു തോന്നും. പ്രിയനേ, കാറ്റ് ഉയര്ന്നു പൊടിയുയര്ത്തി എന്റെ മേല് വീഴുമ്പോള്, അതെനിക്ക് ചന്ദനചുരുളുപോലെയാകും. കാട്ടിലെ പച്ചപ്പുള്ള പുല്ലിന്മേല് ഇലകളാല് കിടക്ക ഒരുക്കി വിശ്രമിക്കുമ്പോള്, അതിനേക്കാള് സന്തോഷം മറ്റൊന്നുമില്ല. നീ എനിക്കു കൊണ്ടുവന്ന ഇല, കടുക്, പഴം എന്നിവ, അല്പമോ അധികമോ ആയാലും, ഞാന് അമൃതംപോലെയാണ് ആസ്വദിക്കുക. അവിടെ ഞാന് കാട്ടിൽ, ঋതുവന്യമായ പുഷ്പങ്ങളും ഫലങ്ങളും ആസ്വദിക്കുമ്പോൾ, അമ്മയെയോ അച്ഛനെയോ വീട്ടിനെയോ ഓർക്കാറില്ല. അവിടെ ദു:ഖകരമായ ഒന്നും കാണേണ്ടി വരില്ല; നിന്റെ കൂടെ ഞാന് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കില്ല; ഞാന് നിനക്ക് ഭാരമാവുകയും ചെയ്യില്ല. നിന്റെ കൂടെ സ്വർഗ്ഗം പോലും സ്വർഗ്ഗമാണ്; നിന്നില്ലാതെ, അതു നരകമാണ്. ഇതറിയുന്ന രാമ, എന്നെ കൂടെ കൊണ്ടുപോകണം, എനിക്ക് നിന്നോട് പരമമായ സ്നേഹമാണ്. എന്നെ വനത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാതെ നീ പോകുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ഉടൻ വിഷം കുടിക്കും; എന്നെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരുടെ അധീനതയിൽ പെടേണ്ട. പിന്നീട്, ദു:ഖത്തിൽ ഞാൻ ജീവിക്കില്ല; നീ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, മരണം തന്നെ എനിക്കു മെച്ചം. ഈ ദു:ഖം ഒരു നിമിഷം പോലും സഹിക്കാനാവില്ല; പിന്നെ, പതിനാലു വർഷം എങ്ങനെ? ഇങ്ങനെ ദു:ഖത്തിൽ പെടുകയും, ഭർത്താവിനെ ചേർത്ത് പിടിച്ച് സീത ദു:ഖത്തോടെ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു. ആർഭാടമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് വെടിയേറ്റ ആനക്കുട്ടിയെപ്പോലെ സീത കരഞ്ഞു; ആ ദീർഘനേരം അടങ്ങിയിരുന്ന കണ്ണുനീർ തീപിടിച്ച പാളിപോലെ ഒഴുകി. അവളുടെ കണ്മണി, താമരപോലും, സുതാര്യമായ വെള്ളം പോലെ ദു:ഖത്തിൽ നിന്നു ഒഴുകി. ചന്ദ്രനുപോലും, വിശുദ്ധവും, വിശാലമായ കണ്ണുകളുമുള്ള അവളുടെ മുഖം, കണ്ണുനീർ കൊണ്ടു ഉണങ്ങിയ താമരപോലെ ഉണങ്ങി. അപ്പോഴാണ് രാമൻ അവളെ കരുതലോടെ ചേർത്ത് പിടിച്ച് ആശ്വസിപ്പിച്ചു: “പ്രിയേ, ദു:ഖത്തോടെ കിട്ടുന്ന സ്വർഗ്ഗം എനിക്കു പ്രിയമല്ല; ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, സൃഷ്ടാവിനെപ്പോലെയാണ് എന്റെ മനസ്സ്. നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും അറിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ വനത്തിൽ താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, എനിക്കു നിന്നെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിലും. സീതേ, നീയും ഞാനും ഒരുമിച്ച് വനവാസത്തിനായി തന്നെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ്; അതിനാൽ, എന്റെ ആത്മാവിനെപോലെ നിന്നോടുള്ള സ്നേഹം ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല. ജനകപുത്രി, എന്റെ അച്ഛന്റെ സത്യനിഷ്ഠയുള്ള ആജ്ഞയില്ലാതെ ഞാൻ വനത്തിലേക്ക് പോവില്ലായിരുന്നു. അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും ആജ്ഞ പാലിക്കലാണ് ധർമ്മം; അതു ലംഘിച്ചാൽ എനിക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല. മാതാവിനെയും പിതാവിനെയും ഗുരുവിനെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത വിധിയെ ആരാധിക്കാനാവില്ല. ഇവിടെയുണ്ടാകുന്ന ഈ മൂവരും ഭൂമിയിലെ ത്രിലോകങ്ങളുപോലെയാണ്; അതിനേക്കാൾ വിശുദ്ധമായ ഒന്നുമില്ല, അതിനാൽ അതിനെ ആദരിക്കണം. സത്യവും ദാനവും മാനവും മഹാദാനമുള്ള യാഗങ്ങളും പിതാവിന് സേവനത്തിന് തുല്യമല്ല, സീതേ. ഗുരുവിന് ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിച്ചതിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം, ധനം, ധാന്യം, വിജ്ഞാനം, സന്താനങ്ങൾ, സന്തോഷം എന്നിവയെല്ലാം പ്രാപിക്കാം. മാതാപിതാക്കളെ ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കൾ ദേവലോകവും ഗന്ധർവലോകവും ഗോലോകവും ബ്രഹ്മലോകവും പ്രാപിക്കും. സത്യവും ധർമ്മവുമുള്ള പിതാവിന്റെ ആജ്ഞയനുസരിച്ച് ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കണമെന്നാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം; അതാണ് സനാതനധർമ്മം. സീതേ, ഞാൻ നിന്റെ കൂടെ തന്നെ ദണ്ഡകവനത്തിലേക്ക് പോവാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു; അതിനാൽ, നീ ഉറപ്പായി എന്നെ പിന്തുടർന്ന് അവിടെ താമസിക്കണം. കാമിനി, കാട്ടിലേക്കുള്ള ജീവിതത്തിന് നീയാണ് ഉദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടത്; ഭയക്കേണ്ട, നീ എന്നെ പിന്തുടർന്ന് ധർമ്മസഹചാരിണിയായിരിക്കുക. സീതേ, നിന്റെ ഈ ഉറച്ച തീരുമാനമെന്നെപോലും, നിന്റെ കുടുംബത്തെയും അനുയോജ്യമാണ്; ഈ തീരുമാനത്തിൽ നീ അത്യന്തം മനോഹരിയായി. സൗഭാഗ്യവതി, കാട്ടിലേക്കുള്ള കൃത്യങ്ങൾ തുടങ്ങുക; ഇപ്പോൾ, സീതേ, നിന്നില്ലാതെ സ്വർഗ്ഗം പോലും എനിക്കു ഇഷ്ടമല്ല. ആഭരണങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് കൊടുക്കുക, ഭിക്ഷുക്കൾക്ക് അന്നം നൽകുക; യാചകർക്കു വേണ്ടത് കൊടുക്കുക, വൈകാതെ അതു പൂർത്തിയാക്കുക. എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും, മനോഹര വസ്ത്രങ്ങളും, കളിക്കാവുന്ന ദ്രവ്യങ്ങളും, കിടക്കകളും, വാഹനങ്ങളും, എന്റെ മറ്റ് വസ്തുക്കളെല്ലാം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി ശേഷമേ ദാസ്യർക്കു നൽകാവൂ. ഭർത്താവിന്റെ യാത്രയറിയുന്ന സീത, ആനന്ദത്തിലും ഉത്സാഹത്തിലും, ഉടൻ തന്നെ ദാനങ്ങൾ നൽകാൻ തുടങ്ങി. ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സന്തോഷത്തിലും തൃപ്തിയിലും, മഹാത്മാവായ സീത, ധനം ആഭരണം എന്നിവ ധാർമ്മികരീതിയിൽ ദാനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. ഇതോടെ അയ്യോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്തൊന്നാം സര്ഗം സമാപിച്ചു.