രാമന് വനം പോകാനൊരുങ്ങിയപ്പോള്, സീതയെ അദ്ദേഹം സ്നേഹപൂര്വ്വം ഉപദേശിച്ചു: “ഭര്ത്താവിനെ അനുഗമിക്കാതെ സ്ത്രീ ദുർഭാഗ്യത്തിലാകുന്നു; ഭര്ത്താവിനെ സേവിച്ചാല് അവള്ക്കു പരമാനന്ദസ്വര്ഗ്ഗം ലഭിക്കും. ദേവന്മാരെ നമസ്കരിക്കാതിരുന്നാലും, ആരാധന നിര്ത്തിയാലും സ്ത്രീ ഭര്ത്താവിനെ സേവിക്കണം; അവനു ഇഷ്ടമായതും ഹിതമായതും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവനില് സന്തോഷം കണ്ടെത്തണം. ഇതാണ് സ്ത്രീയുടെ ശാശ്വതധര്മ്മം—വേദങ്ങളിലും ലോകത്തിലും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്, യാഗങ്ങളിലും മഹാത്മാക്കളും ദേവന്മാരോടും അനുഷ്ഠിക്കുന്നതുപോലെയും. ദേവന്മാരെപോലും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും എന്റെ പേരില് ആദരിക്കണം; എന്റെ മടങ്ങിവരവിന്റെ ആഗ്രഹത്തോടെ കാത്തിരിക്കണം. ഉറ്റ നിയന്ത്രിതാഹാരവും ഭര്ത്താവിനെ സേവിക്കുന്നതിലുമുള്ള നിഷ്ഠയോടെ നീ കാത്തിരിക്കുമ്പോള് എന്റെ മടങ്ങിവരവില് നിന്റെ പരമാവശ്യങ്ങള് നിനക്ക് ലഭിക്കും.” രാമന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള്, അവളെ നോക്കി കൌസല്യയുടെ കണ്ണുകളില് കണ്ണീര് നിറഞ്ഞു. തന്റെ മകനോടുള്ള ദുഃഖം കൊണ്ട് കൌസല്യ പറഞ്ഞു: “എന്റെ മനസ്സ് നിന്റെ യാത്രയെ അംഗീകരിക്കാനാവുന്നില്ല, മകനേ. ധൈര്യത്തോടെ നീ പോവണം; നിനക്ക് എപ്പോഴും ആശീര്വാദം ഉണ്ടാകട്ടെ. കാലം അനിവാര്യമായതാണല്ലോ, അത് തിരിച്ചു നിര്ത്താനാവില്ല. നീ വ്രതം പൂര്ത്തിയാക്കി, പിതാവിന്റെ കടമ നിര്വ്വഹിച്ച് മടങ്ങിയെത്തുമ്പോള് fatigue ഇല്ലാതെ ഞാന് ആനന്ദത്തില് വിശ്രമിക്കും. മരണത്തിന്റെ വഴി ഈ ലോകത്ത് എപ്പോഴും ഗ്രഹിക്കാനാവാത്തതാണ്; ആരെങ്കിലും നിന്നെ ഉപദേശിച്ചാലും, റാഘവാ, എന്റെ വാക്കുകള് കേള്ക്കണം. ശക്തനായ മകനേ, നീ സുരക്ഷിതമായി മടങ്ങി വരിക; നിന്റെ സ്നേഹപൂര്വ്വമായ വാക്കുകള് എന്റെ മനസ്സിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും. ഇപ്പോള് നീ വനം വിട്ട് മടങ്ങിവരുന്ന സമയമായിരിക്കാം; മാടിവരിക്കുമ്പോള് നീ കുച്ഛികുടിയും വല്കലവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നതും ഞാന് കാണാം. ഈ വിധം, കൌസല്യ അവളുടെ മനസ്സിലെ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ വനവാസത്തിനായി തയ്യാറായ രാമനെ അനുഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ഉത്തമഗുണങ്ങളുള്ള മകനോടു ശുഭവാക്കുകള് പറഞ്ഞു, അവന്റെ ക്ഷേമം പ്രാര്ത്ഥിച്ചു. ഇതിന്റെ തുടര്ച്ചയായി, ഇരുപത്തഞ്ചാം സര്ഗം ആരംഭിക്കുന്നു. തന്റെ ദുഃഖം അകറ്റി, ശുദ്ധജലം സ്പര്ശിച്ച ശേഷം, രാമന്റെ മാതാവ് ആശയകുലയോടെ ശുഭകര്മ്മങ്ങള് നടത്തി. “രഘുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ നീയെന്തെങ്കിലും തടയാനാവില്ല; നീ പോവുക, വേഗത്തില് മടങ്ങിവരിക, സദാചാരപഥം പിന്തുടരിക. നീ സ്നേഹത്തോടെയും ശാസനയോടെയും അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ധര്മ്മം നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. നീ ദേവന്മാരെയും അവരുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും ആര്ച്ചനകളിലെയും ആരെയും നമസ്കരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില്, അവരും മഹർഷിമാരും നിന്നെ വനത്തില് രക്ഷിക്കട്ടെ. വിഷ്വാമിത്രമഹർഷി നിന്നെ നല്കിയ ആയുധങ്ങള് നിനക്ക് എപ്പോഴും സംരക്ഷണമാകട്ടെ. പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും സേവിച്ചുകൊണ്ടും സത്യവാക്യത്തിലൂടെയും നീ ദീര്ഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കട്ടെ. യജ്ഞവേദികളും കുശഗ്രാസവും ആല്ത്താരകളും ബ്രാഹ്മണാസനങ്ങളും പര്വ്വതങ്ങളും വൃക്ഷങ്ങളും കാടുമുളള പുഷ്പങ്ങളും തടാകങ്ങളും പക്ഷികളും പാമ്പുകളും സിംഹങ്ങളും—ഇവയൊക്കെയും നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ മകനേ. സാധ്യന്മാര്, വിശ്വദേവന്മാര്, മരുത്ഗണങ്ങള്, മഹർഷിമാര്, ധാതാവ്, വിധാതാവ്, പൂഷന്, ഭാഗം, അറ്യമാന്—ഇവരൊക്കെയും നിനക്ക് ശുഭം നല്കട്ടെ. ലോകപാലകര്, ഇന്ദ്രന് തുടങ്ങി ആറു ഋതുക്കള്, മാസങ്ങള്, വര്ഷങ്ങള്, രാത്രികള്—ഇവയൊക്കെയും നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ദിവസവും മുഹൂര്ത്തങ്ങളും നിനക്ക് ശുഭം വരുത്തട്ടെ; വേദവും ആചാരവും ധര്മ്മവും നിന്നെ എല്ലായിടത്തും സംരക്ഷിക്കട്ടെ, മകനേ. ദൈവമായ സ്കന്ദന്, സോമന്, ബൃഹസ്പതി, സപ്തര്ഷിമാര്, നാരദന്—ഇവരൊക്കെയും നിന്നെ എല്ലാ ദിക്കിലും സംരക്ഷിക്കട്ടെ. സിദ്ധപ്രജാപതികളും ദിശാപാലകരും ക്വാര്ട്ടേഴ്സ്ഭവന്മാരും, ഞാന് വനംകാണുമ്പോള് സ്തുതിച്ചവരൊക്കെയും നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. പര്വ്വതങ്ങളും സമുദ്രവും വരുണന്, ആകാശം, അന്തരീക്ഷം, ഭൂമി, വായു—ചലിക്കുന്നവയും അചലങ്ങളുമൊക്കെയും നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും അവയുടെ ദേവതകളുമൊക്കെ, പകലും രാത്രിയും സംധ്യകളും, നീ വനത്തില് കഴിയുമ്പോള് നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ആറു ഋതുക്കളും മാസങ്ങളും വര്ഷങ്ങളും കാലവിഭാഗങ്ങളും നിനക്ക് സന്തോഷവും ക്ഷേമവും നല്കട്ടെ. മഹാവനത്തില് മുനിവേഷം ധരിച്ച് സത്യസന്ധനായുള്ള നീ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കട്ടെ. രക്ഷസുകള്, പിശാചുകള്, ക്രൂരപ്രവര്ത്തികളുള്ള ഭയാനക ജീവികള്, മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന മൃഗങ്ങള്—ഇവയൊന്നും നിന്നെ ഭയപ്പെടുത്തരുത്, മകനേ. കുരങ്ങന്മാര്, ചെളിത്തീന്മാര്, കടിയുള്ള കീടങ്ങള്, കൊതുകുകള്, പാമ്പുകള്, പുഴുക്കള്—ഇവയും കാട്ടില് നിന്നെ പീഡിപ്പിക്കരുത്. വലിയയാനകളും സിംഹങ്ങളും കടുവകളും പല്ലുള്ള കരടികളും കൊമ്പുള്ള കാട്ടുപോത്തുകളും ഭയാനക മൃഗങ്ങളും നിന്നെ ഉപദ്രവിക്കരുത്, മകനേ. മനുഷ്യമാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന ക്രൂരജീവികള് സഹിതം എല്ലാ കാട്ടുമൃഗങ്ങളും, ഞാന് ഇവിടെ ആദരിച്ചവ, നിന്നെ ഉപദ്രവിക്കരുത്, മകനേ. നിനക്ക് ശുഭചിഹ്നങ്ങള് ലഭിക്കട്ടെ; നിന്റെ എല്ലാ കൃത്യങ്ങളും വിജയകരമാകട്ടെ; സമ്പത്ത് നിനക്ക് ഉണ്ടാകട്ടെ, രാമാ; സുരക്ഷിതമായി നീ പോവുക, മകനേ. ആകാശത്തിലെ ഭൂമിയിലെ ജീവികളും ദേവതകളും, എതിരാളികളായവരിലുപോലും നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. ഞാന് ആരാധിച്ച ശുക്രന്, സോമന്, സൂര്യന്, കുബേരന്, യമന്—ഇവരും നീ ദണ്ഡകാരണ്യത്തില് താമസിക്കുമ്പോള് നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. അഗ്നിയും വായുവും പുകയും, മഹർഷിമാരുടെ വായിലൂടെ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്ന മന്ത്രങ്ങളും, രഘുനന്ദനാ, യജ്ഞസമയത്ത് നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ഇങ്ങനെ കൌസല്യ, പുഷ്പമാലകളും ദിവ്യഗന്ധങ്ങളും യോഗ്യമായ സ്തുതികളും കൊണ്ടു ദേവഗണങ്ങളെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു. പിന്നീട് മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണന് യഥാവിധി അഗ്നിയെ എടുത്ത് രാമന് വേണ്ടി ശാന്തികര്മ്മം നിര്വ്വഹിച്ചു.