ശരീരത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് മായാജാലങ്ങൾ കൈവശം വച്ചിരുന്ന മഹാനായ അസുരൻ ശംബരൻ ഒരു കാലത്ത് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു. ദേവതകളുടെ സൈന്യങ്ങൾ പോലും അവനെ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി. ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ, അതിക്രമിച്ച അസുരർ മനുഷ്യരെ അകറ്റി, രാത്രിയിൽ പരിക്കേറ്റവരെയും ഉറങ്ങുന്നവരെയും ക്രൂരമായി കൊല്ലുകയായിരുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള യുദ്ധഭൂമിയിൽ രാജാവ് ദശരഥൻ അസുരരോടൊപ്പം ഭയങ്കരമായ ഒരു പോരാട്ടം നടത്തി. ആയുധമൂലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശക്തമായ കൈകൾ തകർന്നുപോയി. അന്നാണ്, രാജ്ഞിയായ കൈകേയി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ പരാജിതനായി അന്ധനായ ഭർത്താവിനെ താങ്ങി എടുത്തു രക്ഷിച്ചു. ആയുധമേറ്റു പരിക്കേറ്റിരുന്നാലും, ഭർത്താവിനെ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചത് കൈകേയിയായിരുന്നു. ഇതിൽ സന്തോഷിച്ച ദശരഥൻ, കൈകേയിക്ക് രണ്ട് വരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു. "നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപ്പോൾ ഈ വരങ്ങൾ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്," എന്ന് ഭർത്താവ് പറഞ്ഞു. അതേസമയം, കൈകേയി മറുപടി നൽകി: "എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ഞാൻ ഈ വരങ്ങൾ ചോദിക്കും." ഭർത്താവ് അത് സമ്മതിച്ചു. ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് താൻ അറിയാതെിരുന്നുവെന്ന്, പിന്നീട് കൈകേയി പറഞ്ഞപ്പോൾ മാത്രമാണ് മനസ്സിലായത്. കൈകേയിയോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഈ കഥ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ഇപ്പോൾ, രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തടയാനും അവയെ പിന്വലിക്കാനും നീ തയ്യാറാകണം. ഭർത്താവിനോട് നീ ആ രണ്ടു വരങ്ങൾ ചോദിക്കണം—ഭരതന്റെ അഭിഷേകവും രാമന്റെ പതിനാലുവർഷത്തെ വനവാസവുമാണ് അവ. രാമൻ വനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന പതിനാലുവർഷത്തിനിടയിൽ, ജനഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിരമായ ഭരതൻ രാജാവായി ഉറപ്പുവരുത്തപ്പെടും. ഇന്നുതന്നെ, നീ കോപഭവനത്തിലേക്ക് കടന്ന്, അശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച് നിലത്ത് മറഞ്ഞുകിടക്കണം. ഭർത്താവായ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ പുത്രനോട് നീ കോപത്തിലാണെന്നു കാണിച്ച് അവിടെ നിന്നിരിക്കണം. ഭർത്താവ് നിന്നെ കാണാൻ, ദുഃഖത്തോടെ വരുമ്പോൾ, നീ അവനെ നോക്കാതെയും സംസാരിക്കാതെയും നിലവിളിച്ച് കിടക്കണം. നിന്ന് ഭർത്താവിന് എത്രമാത്രം പ്രിയങ്കരയാണെന്നതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല—നിനക്കായി മഹാരാജാവ് അഗ്നിയിലേക്കു പോലും ചാടും. അവൻ നിന്നോട് കോപപ്പെടാൻ കഴിയില്ല, നീ കോപത്തിലായാൽ നിന്നെ നോക്കാനും കഴിയില്ല. നിന്റെ വാക്ക് അവൻ ലംഘിക്കില്ല; നിന്റെ സൗഭാഗ്യശക്തി മനസ്സിലാക്കണം. മുത്തുകളും രത്നങ്ങളും പൊന്നും പലവിധ ആഭരണങ്ങളും രാജാവ് നിനക്ക് നൽകും—പക്ഷേ അവയിൽ മനസ്സിടരുത്. ദേവാസുരസംഗ്രാമത്തിൽ ദശരഥൻ നിനക്ക് നൽകിയ ആ രണ്ടു വരങ്ങൾ അവനോട് ഓർമ്മിപ്പിക്കണം; ആ വാഗ്ദാനം ലംഘിക്കരുത്. രാഘവൻ നിന്നെ എഴുന്നേൽപ്പിക്കുകയും രാജാവ് സമീപത്തുണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് ഈ വരം ആവശ്യപ്പെടുക. പതിനാലുവർഷം—ഒൻപതും അഞ്ചും—രാമൻ വനവാസം ചെയ്യുക, ഭരതൻ ഭൂമിയിൽ രാജാവാകുക. രാമൻ വനത്തിൽ കഴിയുന്ന കാലത്ത്, ഭരതൻ ശക്തിയോടെ സ്ഥിരമായിരിക്കും. കൈകേയി, നിന്റെ പുത്രന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറാൻ രാമന്റെ വനവാസം എന്ന വരം ചോദിക്കണം. അങ്ങനെ രാമൻ രാജാവല്ലാതാകും; ഭരതൻ ശത്രുക്കളില്ലാതെ രാജാവാവും. രാമൻ വനത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ, ഭരതൻ ഭയമില്ലാതെ ഉറപ്പായിരിക്കും. സുഹൃത്തുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആത്മസംയമനം പുലർത്തി, വിശ്വസ്തരായ ആളുകളാൽ വളയപ്പെട്ട്, ഭരതൻ ഉറപ്പായിരിക്കും; അപ്പോൾ രാജാവിന് ഭയമൊന്നുമുണ്ടാകില്ല. രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിനുള്ള രാജാവിന്റെ തീരുമാനം നീ തടയണം; ഭാഗ്യത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ദുഷ്പ്രഭാവം വന്നു നിന്നെ വഴിതിരിച്ചുവിട്ടു. മന്തരയുടെ വാക്കുകളിൽ സന്തോഷവും വിശ്വാസവും കൈവശമാക്കി, കൈകേയി അവളോട് പറഞ്ഞു. മന്തരയുടെ ഉപദേശത്തിൽ, ഒരു ബാലികപോലെ വഴിതിരിഞ്ഞുപോയി. കൈകേയി, അത്ഭുതത്തോടെയും അപാരസൗന്ദര്യത്തോടെയും, മന്തരയോട് പറഞ്ഞു: "നിന്റെ വിവേകത്തെ ഞാൻ അവഗണിക്കുന്നില്ല; നീ നല്ലതിൽ ഏറ്റവും നല്ലത് സംസാരിക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ എല്ലാ കുഞ്ചിതന്മാരിലും നീ വിവേകത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ; എപ്പോഴും എന്റെ ക്ഷേമം മാത്രം ആഗ്രഹിക്കുകവാനും വിശ്വസ്തയുമാണ് നീ. രാജാവിന്റെ ഉദ്ദേശം ഞാൻ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല; കാരണം, ചില കുഞ്ചിതന്മാർ ദുഷ്ടരും വക്രവുമാണ്. എന്നാൽ നീ കാഴ്ചയിൽ മനോഹരിയാണു്, കാറ്റിൽ വളഞ്ഞ താമരപോലെ. നിന്റെ നെഞ്ച് ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നിരിക്കുന്നു; അതു് ഉറപ്പായി ഉള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. താഴെ, നിന്റെ വയർ വിനീതമായി നല്ല രൂപമുള്ള നാഭിപോലെയാണ്; നിന്റെ കമർ നിറഞ്ഞതും, സുന്ദരമായ മൃദുലവക്ഷസ്സും ഉണ്ട്. നിന്റെ മുഖം കറങ്കുറഞ്ഞ പൗർണമി ചന്ദ്രനെപ്പോലെയാണ്—നീ പ്രകാശിക്കുന്നു, മന്തരേ; നിന്റെ കമർ രത്നമാലയാൽ അലങ്കൃതമാണ്. നിന്റെ തോളുകൾ പൂർണ്ണവും, കാലുകൾ നീളമുള്ളതും ദീർഘവുമാണ്; നീ നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ചു, സുന്ദരമായ തോളുകളോടെ തിളങ്ങുന്നു. നീ എന്റെ മുന്നിൽ നടക്കുമ്പോൾ, അതിരുപരി സുന്ദരിയായ് പ്രകാശിക്കുന്നു; ശംബരൻ്റെ ആയിരം മായാജാലങ്ങൾ—അവയെല്ലാം നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിലധികം ആയിരം മായകളും കൂടിയുണ്ട്. ആ ദീർഘവും വളഞ്ഞതുമായ പുറം, രഥത്തിന്റെ അക്ഷം പോലെ, നിനക്കുണ്ട്. നിനക്കുള്ളത് ജ്ഞാനവും, നയശാസ്ത്രവും, മായാവിദ്യയും. ഇതാ, മന്തരേ, ഞാൻ നിനക്ക് പൊൻമാല നൽകും. ഭരതൻ അഭിഷിക്തനാകുമ്പോഴും രാഘവൻ വനത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോഴും, സുന്ദരിയായ്, ഞാൻ നിനക്ക് ശുദ്ധവും നല്ലതുമായ പൊൻ പുരട്ടും. നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറി സന്തോഷത്തോടെ നീ ഇരിക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ പുറത്ത് പൊൻ പുരട്ടും; മുഖത്ത് രത്നത്താൽ അലങ്കരിച്ച സുന്ദരമായ തിലകം ഇടും. മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്കായി നിർമ്മിക്കും; നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ച്, നീ ഒരു ദേവതപോലെ നടക്കും. നിന്റെ മുഖം ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു, അപാരസൗന്ദര്യത്തോടെ, നീ ഉന്നതമായ നടപ്പോടെ നടക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ എതിരാളികൾക്ക് അസൂയയുണ്ടാകും. മറ്റു കുഞ്ചിതന്മാർ എല്ലാം ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചു, നിന്റെ കാലടിയിൽ സേവനം ചെയ്യും; നീ എപ്പോഴും എനിക്ക് സേവനം ചെയ്യുന്നതുപോലെ.