അപ്രത്യക്ഷമായ ചില അശുഭ സൂചനകള് ദൃശ്യമായപ്പോള്, രാജാവിന് ഭയാനകമായ ദുരന്തങ്ങളും മരണവും നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നതാണു സാധാരണമായുള്ളത്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ, രാഘവാ, എന്റെ മനസ്സ് ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പേ, നിന്നെ അഭിഷേകിക്കേണ്ടതുണ്ട്; കാരണം, സകല ജീവരാശികളുടെയും മനസ്സുകള് അത്യന്തം ചഞ്ചലമാണ്. ഇന്നു ചന്ദ്രന് പൂവാഷാഢ നക്ഷത്രത്തില് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു; നാളെ പുഷ്യയുമായി ചേര്ന്നിരിക്കും എന്ന് ജ്യോതിഷികള് ഉറപ്പായും പ്രഖ്യാപിക്കും. അതുകൊണ്ടു തന്നെ, പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തില് അഭിഷേകം നടത്തേണ്ടതാണെന്നു എന്റെ മനസ്സു ശക്തമായി ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ശത്രുവിന് ഭയങ്കരനായ രാമാ, നാളെ ഞാന് നിന്നെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യും. ഇന്ന് മുതല് നീയും നിന്റെ ഭാര്യയും സംയമനത്തോടെ ദർഭാസനത്തില് കിടന്ന് രാത്രികാലം ചെലവഴിക്കണം. ഈവിധത്തിലുള്ള കര്മ്മങ്ങള്ക്ക് പലവിധ തടസങ്ങള് നേരിടേണ്ടി വരികയാല്, നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കള് എല്ലാ ദിശകളിലും ജാഗ്രതയോടെ നിന്നെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കും. ഭാരതന് നഗരത്തിന് പുറത്തായിരിക്കുന്ന ഈ അവസരത്തില് തന്നെ, അഭിഷേകത്തിന് ഉചിതമായ സമയമാണെന്നു ഞാന് വിശ്വസിക്കുന്നു. നിന്റെ സഹോദരന് ഭാരതന് സദാചാരനാണ്; മുതിര്ന്നവരെ ആദരിക്കുകയും, ധാര്മ്മികനും കരുണയും ഇന്ദ്രിയജയവും പുലര്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മനുഷ്യരുടെ മനസ്സുകള് സ്ഥിരതയില്ലാത്തവയാണെന്നു ഞാന് കരുതുന്നു; പക്ഷേ, ധര്മ്മത്തില് ഉറച്ചവരുടെ കര്മ്മങ്ങള് പ്രകാശിക്കുന്നു, രാഘവാ. ഇങ്ങനെ പിതാവിന്റെ അനുമതിയും ഉപദേശവും ലഭിച്ച രാമന് നമസ്കരിച്ച് തന്റെ വീട്ടിലേക്കു പോയി. രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അഭിഷേകത്തിനായി തന്റെ വസതിയില് പ്രവേശിച്ച രാമന്, ഉടനെ പുറത്തേക്കു പോയി അമ്മയുടെ അന്തഃപുരത്തിലേക്കു നടന്നു. അവിടെ, നന്നായി വസ്ത്രധാരണമണിഞ്ഞ്, മൗനമായി, ക്ഷേത്രത്തില് ഇരുന്ന്, ഐശ്വര്യത്തിനായി പ്രാര്ത്ഥിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന തന്റെ അമ്മയെ രാമന് കണ്ടു. സുമിത്രയും ലക്ഷ്മണനും അപ്പോഴേക്കും അവിടെ എത്തിയിരുന്നുവും, രാമഭിഷേകത്തിന്റെ സന്തോഷവാര്ത്ത കേട്ട് സീതയും അവിടെ എത്തിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ആ സമയത്ത്, സുമിത്ര, സീത, ലക്ഷ്മണന് എന്നിവരുടെ ഇടയില് നിന്നു, കണ്ണടച്ച്, കൌസല്യാ നില്ക്കുകയായിരുന്നു. തന്റെ മകനായ രാമന് പുഷ്യനക്ഷത്രത്തില് അഭിഷിക്തനാകുമെന്നു കേട്ട കൌസല്യാ, ശ്വാസം പിടിച്ചുകൊണ്ട് ജനാര്ദ്ദനനെ ധ്യാനിച്ചു. അവളിതു നിര്വഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, രാമന് സമീപിച്ചു, ആദരപൂര്വ്വം വന്ദിച്ച് അമ്മയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകള് പറഞ്ഞു: “അമ്മേ, ജനങ്ങളുടെ രക്ഷയുടെ ഉത്തരവാദിത്വം അപ്പന് എന്നെ ഏല്പിച്ചിട്ടുണ്ട്; നാളെ അപ്പന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാന് അഭിഷേകിതനാകും. ഇന്നിറവില് സീതയും ഞാനും ഉപവാസം പാലിക്കണം; ഗുരുക്കന്മാര് എന്നോടും അപ്പന് എന്നോടും പറഞ്ഞതാണിത്. നാളെ അഭിഷേകത്തിന് ഉചിതമായ എല്ലാ ശുഭകര്മങ്ങളും ഇന്ന് ഞാനും വൈദേഹിയും വേണ്ടി ഒരുക്കണം.” ഇതുകേട്ട കൌസല്യാ, ദീര്ഘകാലം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന ആ ആശയം സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിന്റെ ആനന്ദത്തില് കണ്ണീര് നിറഞ്ഞു, രാമനോട് പറഞ്ഞു: “എന്റെ മകനേ രാമാ, നീ ദീര്ഘായുസ്സുണ്ടാകട്ടെ; ശത്രുക്കള് പരാജിതരായിരിക്കുന്നു. ഐശ്വര്യപ്രാപ്തിയോടെ നീ എന്റെ കുടുംബത്തെയും സുമിത്രയെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു. മകനേ, നീ ഉത്തമനക്ഷത്രത്തില് ജനിച്ചവനാണ്; നിന്റെ ഗുണങ്ങളാല് അപ്പന് ദശരഥന് സന്തോഷിച്ചു. കണ്മലര്ന്നവനേ, എന്റെ ക്ഷമ ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു; ഇനി ഇക്ഷ്വാകുകുലത്തിന്റെ രാജസമൃദ്ധി നിന്റെ മേല് അര്പ്പിക്കപ്പെടുന്നു.” അമ്മയുടെ വാക്കുകള് കേട്ട രാമന്, കൈകൂപ്പി സ്നേഹപൂര്വ്വം ഇരുന്ന് കൂടെയിരുന്ന ലക്ഷ്മണനെ നോക്കി, സ്നേഹപൂര്വ്വം പറഞ്ഞു: “ലക്ഷ്മണാ, നീയും ഞാനും ചേര്ന്ന് ഈ ഭൂമിയെ ഭരിക്കണം; ഈ രാജസൗഭാഗ്യം നിനക്കും ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു, നീ എന്റെ രണ്ടാം സ്വരൂപം തന്നെയാണ്. സുമിത്രപുത്രാ, നീയും രാജസുഖങ്ങളും ഫലങ്ങളും അനുഭവിക്കണം; എന്റെ ജീവനും രാജ്യവും നിനക്കുവേണ്ടിയാണു ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.” ഇങ്ങനെ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞശേഷം, രാമന് മാതാക്കളെ വന്ദിച്ചു, സീതയെ വിടപറഞ്ഞു, തന്റെ വസതിയിലേക്കു മടങ്ങി. അടുത്ത ദിവസം അഭിഷേകത്തിനായി രാമനെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം, രാജാവ് മഹാരാജ പൗരോഹിത്യാധികാരി വസിഷ്ഠനെ വിളിച്ചു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “കകുത്സ്ഥവംശജനായ വസിഷ്ഠാ, നീ പോയി രാമനും സീതയും ഇന്ന് ഉപവാസം പാലിക്കണമെന്ന് ഉപദേശിക്കണം; ഐശ്വര്യവും രാജ്യവും ലഭിക്കാനായി ഈ ശുഭകര്മ്മം നിര്വഹിക്കണം.” “അങ്ങനെയാകട്ടെ,” എന്ന് വേദവിദ്യയില് പ്രാവീണ്യം നേടിയ മഹാനായ വസിഷ്ഠന് രാജാവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത് രാമന്റെ വസതിയിലേക്കു പോയി. ധീരനും ജ്ഞാനിയും കര്മവിദ്യയിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള രാമനേ ഉപവാസം പാലിപ്പിക്കാനായി, വസിഷ്ഠന് തന്റെ ഉത്തമമായ ബ്രാഹ്മണരഥത്തില് കയറി. രാമന് അതിനകം ഉത്സാഹത്തോടെയും വിനയത്തോടെയും വസിഷ്ഠനെ ആദരിക്കാനായി തന്റെ വസതിയില് നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു. വസിഷ്ഠന് എത്തിയപ്പോള് രാമന് ദ്രുതഗതിയില് ചെന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈപിടിച്ച് രഥത്തില് നിന്നും ഇറക്കിവരികയും ചെയ്തു. രാമന്റെ അത്രയധികം വിനയവും ആദരവും കണ്ട വസിഷ്ഠന് സ്നേഹപൂര്വ്വം, അനുയോജ്യമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു: “രാമാ, നിന്റെ അച്ഛന് നിന്നില് സന്തോഷവാനാണ്; നീ രാജ്യം ലഭിക്കും. ഇന്ന് സീതയോടൊപ്പം ഉപവാസം പാലിക്കണം. നാളെ അച്ഛന് ദശരഥന് സ്നേഹത്താല് നിന്നെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യും, യയാതിയെ നഹുഷന് അഭിഷേകം ചെയ്തതുപോലെ.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ശുദ്ധനും സംയമനശീലിയുമായ വസിഷ്ഠന് രാമനും വൈദേഹിയും ആചാരപ്രകാരം ഉപവാസം നടത്തിച്ചു. പിന്നീട്, രാമനില് നിന്നു യഥാക്രമം ആദരം സ്വീകരിച്ച വസിഷ്ഠന് കകുത്സ്ഥവംശജനായ രാമനെ വിടപറഞ്ഞു. അവിടെ, രാമന് തന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ഇരുന്നു, അവരുടെ സ്നേഹപൂര്വ്വം സംസാരങ്ങള് ശ്രവിച്ചു, അവരെ ആദരിച്ചു, പിന്നെ എല്ലാവരെയും വിടപറഞ്ഞ് വീട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ഇവയാണ് മഹാത്മാവ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ സര്ഗത്തിലെ ദിവ്യകഥ.