അയോധ്യ എന്ന ആനുകാലിക നഗരത്തിൽ, തീപോലെയുള്ള ധർമ്മപരമായ, പ്രസിദ്ധമായ ദ്വിജന്മാരുടെ ചുറ്റുപാടിൽ, ആയിരങ്ങളായ സത്യനിഷ്ഠിത മഹാന്മാരും, മഹർഷിമാരും, ശുദ്ധമായ തപസ്സുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന സജ്ജനന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ നഗരത്തിന്റെ മഹത്തായത്വം, വേദങ്ങളുടെ ആറ് ശാഖകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാൽ, വൈദിക സിദ്ധാന്തങ്ങളെ ആഴത്തിൽ അറിയുന്നവരാൽ, നിത്യവും സത്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നവരാൽ പരിപാലിക്കപ്പെടുന്നു. അയോധ്യയിൽ, എല്ലാ അറിവുകളും കൈവശം വച്ച, ദൂരദർശി, വലിയ ബുദ്ധിയുള്ള, ജനങ്ങളുടെ പ്രിയനായകനായ ഒരു വേദജ്ഞൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇക്ഷ്വാക്കുവംശത്തിലെ ഒരു മഹാനായ റഥചാലകൻ ആയിരുന്നു; ധർമ്മത്തിൽ സമർപ്പിതനായ, സ്വയം നിയന്ത്രിതനായ, മഹർഷികളുടെയേയും മഹാനായ രാജാക്കന്മാരുടെയേയും ഗുണങ്ങൾ കൈവശം വച്ച ഒരു രാജസാഗരൻ. ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തനായ, സൗഹൃദപരമായ, ധനത്തിലും സമ്പത്തിലും ഇന്ദ്രനും കുബേരനുമായി തുല്യനായ ഇദ്ദേഹം, മനുവിനെപ്പോലെ, ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനായി മാറുകയായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സത്യനിഷ്ഠയും, ജീവിതത്തിന്റെ മൂന്നുതലമുറകളുടെ ലക്ഷ്യത്തെ പാലിക്കുന്നതും, ആ നഗരത്തെ ഇന്ദ്രന്റെ അമരാവതിയിൽ പോലെ ഭരണം ചെയ്തുവണ്ണം ഉണ്ടാക്കുകയുണ്ടായി. ഈ മഹത്തായ നഗരത്തിൽ, ആരും ദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്നു; എല്ലാ വീട്ടുകാരനും പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, സമ്പത്തും ധാന്യവും കൈവശം വച്ചവരായിരുന്നു. ആരും ദാരിദ്ര്യത്തിൽ, കനത്ത മനസ്സിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ക്രൂരതയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നില്ല. എല്ലാ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ധർമ്മത്തിൽ നിൽക്കുകയും, ശുദ്ധമായ സ്വഭാവത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അയോധ്യയിലെ ആരും മാലകൾ, കിരീടങ്ങൾ, ഗന്ധങ്ങൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ജീവിച്ചിരുന്നില്ല; ആരും അശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചിരുന്നില്ല, അതിനാൽ അവിടെ ദാനശീലമുള്ളവരും, സത്യവാചകങ്ങളും, അറിവുള്ളവരും, സദാചാരമുള്ളവരും മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവരുടെ കടമകളിൽ സമർപ്പിതരായിരുന്നുവും, ധർമ്മം, ധാന്യം, പഠനം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അയോധ്യയിലെ ജനങ്ങൾ ദൈവങ്ങളെയും അതിഥികളെയും ആരാധിക്കുകയും, ധന്യമായ, ധീരമായ, ശക്തിയുള്ളവരായി ജീവിക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ സത്യത്തിൽ, ധർമ്മത്തിൽ, സുഖത്തിൽ, സന്തോഷത്തിൽ, കുടുംബങ്ങളോടൊപ്പം നീണ്ട ജീവിതം നയിച്ചുവെന്നും, ക്ഷത്രിയർ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ പ്രാധാന്യമുള്ളവരായി, വൈശ്യർ ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ സേവകങ്ങളായി, ശൂദ്രർ അവരുടെ കടമകളിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഈ നഗരത്തെ ഇക്ഷ്വാക്കുവംശത്തിന്റെ രാജാവായ ദശരഥൻ ശക്തമായി സംരക്ഷിച്ചു, മനുവിന്റെ കാലം പോലെ. ഈ നഗരത്തിൽ ധീരന്മാരും, കലകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, അഗ്നി പോലെയുള്ളയാളുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കാംബോജ, ബാഹ്ലിക ദേശങ്ങളിൽ പിറന്ന മികച്ച കുതിരകളുടെ കൂടെ, വിൻദ്യ, ഹിമാലയ പർവതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മയക്കമുള്ള ആനകളും നിറഞ്ഞിരുന്നു. ദശരഥൻ ഈ നഗരത്തിൽ രാജാവായി, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കിയിരുന്നപ്പോഴേക്കും, ആ നഗരത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ അത്ഭുതകരമായിരുന്നു. ഈ നഗരത്തിന്റെ പേരായിരുന്നു സത്യനാമ; ഇരുമ്പിന്റെ വാതിലുകൾ, മനോഹരമായ വീടുകൾ, സന്തോഷകരമായ, ആയുഷ്മാൻ ആയിരുന്ന ജനങ്ങൾ, ദശരഥൻ പോലെയുള്ള രാജാവിന്റെ കീഴിൽ ജീവിക്കുകയായിരുന്നു. ദശരഥന്റെ മന്ത്രിമാർ, ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ, പ്രജകളെ പ്രിയപ്പെട്ടവരായി, രാജകീയ കടമകളിൽ സജീവമായിരുന്നവരാണ്. ധൃഷ്ടി, ജയന്ത, വിജയ, സുരാഷ്ട്ര, രാജ്യവൃദ്ധി, അകോപ, ധർമ്മപാല, സുമന്ത്ര എന്നിവരായ എട്ട് മന്ത്രിമാർ, സദാ രാജാവിന്റെ സേവനത്തിൽ നിൽക്കുകയും, ജ്ഞാനത്തിൽ സമർപ്പിതരായിരുന്നവരാണ്. വസിഷ്ടനും വാമദേവനും പോലെയുള്ള പ്രധാന പുരോഹിതന്മാരും, സജ്ജനരായ ഉപദേഷ്ടാക്കളും, ദാനശീലമുള്ള, സത്യവാചകമായ, വിനീതമായ, നിരന്തരമായി സത്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നവരായിരുന്നവരാണ്. അവർ എപ്പോഴും സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുകയും, ദോഷവശങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി നിൽക്കുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ സത്യവാചകതയും, സ്നേഹവും, നീതിയും, ധർമ്മവും, അവരെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കിയിരുന്നു. ഈ മഹാന്മാർ, രാജാവിന്റെ സേവനത്തിനായി, സമ്പൂർണ്ണമായും സമർപ്പിതരായിരുന്നുവെന്നും, അവരുടെ ജീവിതം ധർമ്മത്തിന്റെയും സത്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഈ മഹാനായ നഗരത്തിൽ, ദശരഥൻ എന്ന മഹാനായ രാജാവിന്റെ കീഴിൽ, ജനങ്ങൾ സമൃദ്ധിയായി, സത്യത്തിൽ, ധർമ്മത്തിൽ, സന്തോഷത്തിൽ ജീവിച്ചുവെന്നും, ഈ കഥയുടെ അവസാന ഭാഗം ബാലകാണ്ഡത്തിലെ വാൾമീകി രാമായണത്തിൽ കാണാം.