അയോധ്യയിലെ മഹാരാജാവ് ദശരഥൻ, തന്റെ ആധിപത്യത്തിൽ ഭൂമി നീതിയോടെ ഭരിക്കുന്നതിൽ സംശയമില്ലെങ്കിൽ, എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ ശക്തിശാലിയായ രാജകുമാരനെ അവന്റെ കിരീടാവകാശിയായി കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്ന് ജനങ്ങളോടു ചോദിച്ചു. രാജാവിന്റെ ആ ചോദ്യം കേട്ട് നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും ചേർന്ന്, മഹാത്മാക്കളായവർ, “മഹാരാജാ, നിങ്ങളുടെ മകനായ രാമൻ അനേകം ശ്രേഷ്ഠ ഗുണങ്ങൾക്കു ഉടമയാണ്,” എന്ന് ഉത്തരം പറഞ്ഞു. അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, “പ്രഭോ, ദൈവസമമായ, ധർമനിഷ്ഠനായ, ജ്ഞാനവാനായ നിങ്ങളുടെ മകനായ രാമൻ്റെ എല്ലാ സുന്ദരവും പ്രിയവും പൂർണ്ണവും ആയ ഗുണങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കും; ദയവായി കേൾക്കൂ,” എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. രാമൻ, ഇന്ദ്രനോട് തുല്യമായ ദൈവഗുണങ്ങളുള്ളവനും, സത്യം, വീര്യം എന്നിവയിൽ ഉറച്ചവനും, എല്ലാ ഇക്ഷ്വാകു വംശജന്മാരെയും മറികടക്കുന്നവനാണ്, ജനാധിപതിയായ രാജാവേ. രാമൻ ലോകത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠപുരുഷനാണ്; സത്യത്തിലും ധർമ്മത്തിലും ആഴമായ ഭക്തിയുള്ളവൻ; ധർമ്മവും ഐശ്വര്യവും രാമനിൽ നിന്ന് തന്നെ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൻ തന്റെ പ്രജകളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതിൽ ചന്ദ്രനോട് തുല്യൻ; ക്ഷമയിൽ ഭൂമിയോട് തുല്യൻ; ജ്ഞാനത്തിൽ ബൃഹസ്പതിയോട് തുല്യൻ; ശക്തിയിൽ ശചീപതിയോട് തുല്യൻ. ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ, വാക്കിൽ സത്യസന്ധൻ, ഗുണവാനായവൻ, ദ്വേഷം ഇല്ലാത്തവൻ, ക്ഷമയുള്ളവൻ, മൃദുവായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവൻ, നന്ദിയുള്ളവൻ, ഇന്ദ്രിയജയനായവൻ—ഇതൊക്കെ രാമൻ്റെ ഗുണങ്ങൾ. അവൻ മൃദുവായവൻ, മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവൻ, എപ്പോഴും അർഹനാണ്, അസൂയ ഇല്ല; രാഘവൻ എല്ലാ ജീവികളോടും സ്നേഹപൂർവം സംസാരിക്കുന്നവൻ, സത്യം മാത്രം സംസാരിക്കുന്നവൻ. പണ്ഡിതന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും സേവിക്കുന്നവൻ; അതിനാൽ അവന്റെ അപാരമായ കീർത്തിയും ബഹുമാനവും തേജസ്സും ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ദൈവങ്ങൾ, അസുരർ, മനുഷ്യർ എന്നിവരിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ; ജ്ഞാനത്തിലും വ്രതങ്ങളിലും യഥാവിധി ദീക്ഷയുള്ളവൻ; വേദങ്ങളും അതിന്റെ ശാഖകളും ആഴത്തിൽ പഠിച്ചവൻ. ഭരതൻ്റെ മൂത്തസഹോദരനായ രാമൻ ഭൂമിയിൽ ഗന്ധർവകലകളിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലാണ്; ഉത്തമവംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, ഗുണവാനായവൻ, മനസ്സിൽ സങ്കടം ഇല്ലാത്തവൻ, മഹാ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ. ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്ന് ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും പരിശീലനം നേടിയവൻ; ഗ്രാമത്തിനോ നഗരത്തിനോ വേണ്ടി യുദ്ധത്തിന് പോകുമ്പോൾ, സൗമിത്രിയോടൊപ്പം പോയാൽ, വിജയമില്ലാതെ ഒരിക്കലും തിരികെ വരില്ല; യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുവരുമ്പോൾ, ആനയിലോ രഥത്തിലോ ആയിരുന്നു. അവൻ എപ്പോഴും പ്രജകളുടെ ക്ഷേമം അന്വേഷിക്കുന്നു, അവരെ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളായി കാണുന്നു; അവരുടെ മക്കളെ, അഗ്നികളെ, ഭാര്യമാരെ, സേവകരെ, ശിഷ്യരെ എന്നിവരെ കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്നു. അവൻ ഒരു പിതാവു തന്റെ മക്കളെ കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നതുപോലെ, ക്രമത്തിൽ വിശദമായി ചോദിക്കുന്നു: “നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യർ നിങ്ങളെ സേവിക്കുന്നുണ്ടോ? നിങ്ങൾ കാവലുള്ള ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതരാണ്?” എന്നിങ്ങനെ. മനുഷ്യസിംഹനായ രാമൻ, എപ്പോഴും നിങ്ങളോട് ഇങ്ങനെയാണ് സംസാരിക്കുന്നത്; ജനങ്ങളുടെ ദുരിതത്തിൽ അവൻ അതീവ ദുഃഖപ്പെടുന്നു. ഉല്ലാസഘോഷങ്ങളിൽ പിതാവുപോലെ സന്തോഷിക്കുന്നു; സത്യം സംസാരിക്കുന്നു, ഉത്തമമായ ധനുര്ധരൻ, മുതിർന്നവരെ സേവിക്കുന്നു, ഇന്ദ്രിയജയനായവൻ. ചിരിയോടെ സംസാരിക്കുന്നു, പൂർണ്ണമായി ധർമ്മനിഷ്ഠൻ, ഉത്തമമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നു, വിവാദത്തിൽ രുചിയില്ല. ഉത്തരം പറയുമ്പോഴും ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോഴും, ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നു; മനോഹരമായ ഭ്രൂകൾ, വിശാലമായ താമ്രനയനങ്ങൾ, വിഷ്ണുവിനോട് തുല്യൻ. ലോകം പ്രിയപ്പെട്ട രാമൻ ധൈര്യത്തിൽ, ശക്തിയിൽ, വീര്യത്തിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലാണ്; ജനസംരക്ഷണത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എപ്പോഴും ജയം പിടിച്ചവൻ. മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ; ഭൂമിയെ ഭരിക്കുന്നത് എത്രയാണെന്ന് പറയേണ്ടതില്ല; അവന്റെ കോപവും അനുകൂലവും ഉദ്ദേശമില്ലാതെ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാവില്ല. ശിക്ഷിക്കേണ്ടവരെ ശിക്ഷിക്കുന്നു, നിരപരാധികളെ പ്രകോപിക്കുന്നില്ല; ധർമ്മം ഉള്ളിടത്ത് സന്തോഷിക്കുന്നു, ധനം സന്തോഷത്തോടെ നൽകുന്നു. സ്വയം നിയന്ത്രിതനായവൻ, എല്ലാവർക്കും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, സന്തോഷം നൽകുന്നവൻ; രാമൻ സൂര്യൻ്റെ പ്രകാശം പോലെ ഗുണങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്നു. സത്യം, ധൈര്യം, സംരക്ഷണത്തിൽ ഉറച്ചവൻ; ഭൂമിയും ഈ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള രാമനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ലോകരക്ഷകർപോലെ സംരക്ഷകൻ. മഹാരാജാ, നിങ്ങൾ ഭാഗ്യവാനാണ്; ഗുണത്തിൽ ഉന്നതനായ മകൻ നിങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; രാഘവൻ, മാരീചൻ കശ്യപനോട് എങ്ങനെയോ, അങ്ങനെയാണ് നിങ്ങളുടെ മകൻ. രാമൻ്റെ ശക്തിയും, ആരോഗ്യവും, ആയുസ്സും ദേവതകൾ, അസുരർ, മനുഷ്യർ, ഗന്ധർവർ, സർപ്പങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമാണ്. നഗരത്തിനുള്ളിലും പുറത്തുമുള്ള പ്രജകളും, രാജ്യത്തും തലസ്ഥാനത്തും ഉള്ളവരും, എല്ലാവരും രാമനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ, മുതിർന്നവർ, യുവതികൾ, മനസ്സിൽ ആകുലതയോടെ, ദൈവങ്ങളെ പ്രഭാതവും സന്ധ്യയും പൂജിക്കുന്നു; രാമൻ്റെ ക്ഷേമത്തിനായി; ഈ പ്രാർത്ഥന, ദൈവമേ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ഫലിക്കട്ടെ. നീലയാംബൽപോലും, ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമായ രാമനെ, കിരീടാവകാശിയായി സ്ഥാനാർത്ഥനായി കാണാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ഉത്തമമകനെ. ദേവതാധിപനോട് തുല്യനായ, ജനസമൂഹത്തിന് ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, ഉത്തമഗുണങ്ങൾ ഉള്ള മകനിനെ, ഞങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിനായി, ദയവായി വേഗത്തിൽ അഭിഷേകം നടത്തണം. ഇപ്പോൾ, മഹാ കാവ്യമായ വാല്മീകി രാമായണത്തിൽ, അയോധ്യാ കാണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാം സർഗം ആരംഭിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ രാജാവിന് പുഷ്പംപോലുള്ള കയ്യിൽ കയ്യിലിട്ടു, ആദരപൂർവം നമസ്കരിച്ചപ്പോൾ, ദശരഥൻ അവരെ സന്തോഷകരവും ഉപകാരപ്രദവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. “ഞങ്ങൾ എന്റെ പ്രിയമകനായ മൂത്തമകനെ കിരീടാവകാശിയായി കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ ഞാൻ അതീവ സന്തോഷവും, അതുല്യമായ ശക്തിയും അനുഭവിക്കുന്നു,” എന്ന് രാജാവ് പറഞ്ഞു. “ചൈത്രമാസം, പുണ്യവും, പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞതും, എത്തിയിരിക്കുന്നു; രാമൻ്റെ അഭിഷേകത്തിന് എല്ലാ ഒരുക്കങ്ങളും നടത്തണം.” രാജാവിൻ്റെ വാക്കുകൾ അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ ശബ്ദം ഉണർന്നുവന്നു; ആ ശബ്ദം ക്രമമായി ശാന്തമായപ്പോൾ, രാജാവ്, വസിഷ്ഠമുനിയോട്, “രാമൻ്റെ അഭിഷേകത്തിന് വേണ്ട എല്ലാ ഒരുക്കങ്ങളും—” എന്ന് പറഞ്ഞു. “ഇന്ന്, മഹാമുനിയേ, നിങ്ങൾ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കണം,” എന്ന് രാജാവ് നിർദേശിച്ചു. രാജാവിൻ്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വസിഷ്ഠൻ, ശ്രേഷ്ഠമുനി, രാജാവിന് മുന്നിൽ നമസ്കരിച്ചുനിൽക്കുന്നവരെ, സ്വർണ്ണം, രത്നങ്ങൾ, ഭവാനികൾ, ഔഷധങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ടുവരാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. വെളുത്ത പുഷ്പമാലകൾ, വറുത്ത ധാന്യങ്ങൾ, തേനും നെയ്യും വേർതിരിച്ച്, പുതിയ വസ്ത്രങ്ങൾ, രഥം, ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയും. നാലുവിധ സൈന്യവും, ഉത്തമചിഹ്നങ്ങൾ ഉള്ള ആനയും, ഇരുവിധ ചാമരം, വെള്ള കുടയും, പതാകയും ഒരുക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.