മിഥിലയുടെ രാജാവായ ജനകന്റെ സന്നിധിയിൽ ഇരുപത് ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ യുവാക്കളായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും, രാജസഭകളും മഹർഷികളും ആദരിച്ചവർ ആയി എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിൽ സ്ഥാനം നേടിയിരുന്നു. അവർക്കു ജനകൻ നല്ലാശംസകളും ഐശ്വര്യവും നേർന്ന്, “നാം ഞങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കേണ്ടതുണ്ട്,” എന്നു പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം രാജാവ് ദശരഥൻ മഹർഷിമാരെ മുന്നിൽ വെച്ച് വേഗത്തിൽ തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അവിടെ എത്തി, ആചാരാനുസൃതമായി ശ്രാദ്ധകർമ്മം നിർവഹിച്ചു. പിറ്റേ ദിവസം രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ ദശരഥൻ, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഗോദാനവും നടത്തി. തന്റെ പുത്രന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനും ധർമ്മത്തിനും വേണ്ടി, ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കും ഒരു ലക്ഷത്തോളം പശുക്കളും, നാല് ലക്ഷത്തോളം സ്വർണ്ണക്കൊമ്പുകളും, കാളവരും, പിതൃകർമ്മത്തിനായി പാത്രങ്ങളുമൊക്കെയുള്ള പശുക്കളും ദാനം ചെയ്തു. പുത്രന്മാരോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ദശരഥൻ മറ്റു ധനസമ്പത്തുകളും ദ്വിജന്മാർക്ക് ശ്രാദ്ധസംബന്ധമായ ദാനങ്ങൾ നൽകി. പുത്രന്മാർ ഗോദാനം നടത്തിയതിനു ശേഷം, അവരെ ചുറ്റി നിൽക്കുന്ന ദശരഥൻ, ലോകപാലന്മാർക്കിടയിൽ പരിപോഷകനായ പ്രജാപതി പോലെയാണ് തിളങ്ങി നിന്നത്. അപ്പോൾ, മഹർഷി വാല്മീകി രചിച്ച മഹാരാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിമൂന്നാമത്തെ സർഗം തുടങ്ങുന്നു. അന്നേ ദിവസം, ദശരഥൻ ഉത്തമമായ ഗോദാനം നടത്തിയപ്പോഴാണ്, വീരനായ യുദാജിത് അവിടെ എത്തിയത്. അയാൾ കേക്കയ രാജാവിന്റെ പുത്രനും, ഭരതന്റെ അമ്മാവനും ആയിരുന്നു. രാജാവിന്റെ ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ച്, ദശരഥനോട് അയാൾ പറഞ്ഞു: “കേക്കയ രാജാവ് സ്നേഹത്താൽ ആശംസകൾ അയച്ചിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമം അന്വേഷിക്കുന്ന എല്ലാവരുടെയും കാര്യങ്ങൾ നല്ല നിലയിലാണ്.” “രാജാവേ, എന്റെ അമ്മാവനായ ഭൂപതിക്ക് തന്റെ സഹോദരിയുടെ പുത്രനെ കാണണമെന്ന് ആഗ്രഹം. അതിനായി ഞാൻ അയോധ്യയിൽ എത്തി. നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ വിവാഹത്തിനായി മിഥിലയിൽ എത്തിയെന്നറിഞ്ഞിട്ടാണ് ഞാൻ അങ്ങയെ കൂടെ കാണാനായി അയോധ്യയിൽ വന്നത്. എന്റെ സഹോദരിയുടെ പുത്രനെ കാണാൻ ഞാൻ വേഗത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.” ഇതറിഞ്ഞ ദശരഥൻ യുദാജിത്തിനെ ഹൃദയപൂർവം സ്വീകരിച്ചു. അവനെ കാണുകയും, അർഹമായ ആദരസമർപ്പണവും നൽകി, പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആ രാത്രി അവിടെ ചെലവഴിച്ചു. പിറ്റേ ദിവസം രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ്, നിർവ്വാഹ്യമായ കര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച്, മഹർഷിമാരെ മുന്നിൽ വെച്ച് യാഗശാലയിലേക്ക് രാജാവ് പോയി. വിജയമെന്ന അത്യുത്തമ ഘടികാലത്ത്, ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ രാമനും സഹോദരന്മാരും ഉത്സവപരമായ കര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. വസിഷ്ഠനും മറ്റ് മഹർഷിമാരും മുന്നിൽ നിന്ന്, വാസിഷ്ഠൻ രാജാവ് ജനകന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി പറഞ്ഞു: “രാജാ ദശരഥനും ഉത്സവകര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച പുത്രന്മാരുമാണ് ഇവിടെ. ദാനിയും സ്വീകരിക്കുന്നവനും തമ്മിൽ എല്ലാ പ്രവൃത്തി ഫലവും ലഭിക്കും. ആകയാൽ, നിന്റെ ധർമ്മം അനുസരിച്ച് ഉത്തമമായ ഈ വിവാഹം നിർവ്വഹിക്കൂ.” വസിഷ്ഠന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ജനകൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: “എന്റെ വാതിൽക്കൽ ആരാണ് കാത്തിരിക്കുന്നത്? എന്റെ വീട്ടിൽ എന്ത് ആലോചനയുണ്ട്? ഈ രാജ്യം നിങ്ങളുടെതുപോലെയാണ്. എല്ലാ ഉത്സവസജ്ജീകരണങ്ങളും പൂർത്തിയായി, എന്റെ പുത്രിമാർ അഗ്നികുണ്ഡത്തിന് സമീപം എത്തി, തീയുടെ ജ്വാലപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു. ഞാൻ അഗ്നിക്കരയിലായി നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു; ഇനി വൈകാതെ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും നിർവഹിക്കട്ടെ.” ജനകന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ദശരഥൻ തന്റെ പുത്രന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും അകമ്പടിയായി അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. തുടർന്ന്, ജനകൻ വസിഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു: “മഹർഷേ, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും മഹർഷിമാരോടൊപ്പം നിർവഹിക്കട്ടെ.” ലോകത്തിന് ആനന്ദം നൽകുന്ന രാമന്റെ വിവാഹം നടത്തേണ്ടതാണെന്നും, “അങ്ങനെയാവട്ടെ” എന്ന് പറഞ്ഞ് വസിഷ്ഠൻ വിശ്വാമിത്രനും ധാർമ്മികനായ ശതാനന്ദനും മുന്നിൽ വെച്ച്, യാഗശാലയുടെ നടുവിൽ അഗ്നികുണ്ഡം നിർമ്മിച്ചു. അഗ്നികുണ്ഡം പരിസരത്ത് സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങൾ, സ്വർണ്ണപാത്രങ്ങൾ, മുളപ്പിച്ച കിഴങ്ങുകൾ അടങ്ങിയ ഭംഗിയായ കലശങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചു. മുളപ്പിച്ച കിഴങ്ങുകളും, ധൂപപാത്രങ്ങളും, ശംഖപാത്രങ്ങളും, അർഘ്യാദി പാത്രങ്ങളും, പുഷ്പമാലകളും, പാകം ചെയ്ത അന്നവും ദർഭയും, മന്ത്രോചാരണത്തോടെ അണിഞ്ഞു. അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച്, യഥാക്രമം മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി വസിഷ്ഠൻ ഹോമങ്ങൾ നടത്തി. അതിനുശേഷം, മുഴുവൻ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സീതയെ കൊണ്ടുവന്ന് അഗ്നിക്കു മുമ്പിൽ രാഘവന്റെ നേരെ നിർത്തി. ജനകൻ രാമനോട് പറഞ്ഞു: “കൗസല്യയുടെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനായ രാമാ, ഇതാ എന്റെ മകൾ സീത, നിന്റെ ധർമ്മപത്നിയായാണ് അവളെ ഞാൻ നല്കുന്നത്. ഭഗ്യം നിനക്കാകട്ടെ; അവളെ കൈപിടിച്ചുകൊൾക. ഭർത്താവിൽ അനുരക്തയുമായ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ സീത നിഴലുപോലെ നിന്നെ എപ്പോഴും അനുഗമിക്കും.” അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ജനകൻ മന്ത്രജലത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വെള്ളം ഒഴിച്ചു. അതിനിടെ ദേവതകളും മഹർഷികളും “ശഭാശ, ശഭാശ!” എന്ന് സ്തുതിച്ചു. ദിവ്യമായ മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങി, പുഷ്പവർഷം പതിച്ചു. ഈവിധം മന്ത്രജലത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച സീതയെ രാമനു നൽകി, സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞു ജനകൻ പറഞ്ഞു: “ലക്ഷ്മണാ, വരിക, ഭഗ്യം നിനക്കാകട്ടെ; ഞാൻ ഒരുക്കിയ ഉർമിള നിന്റെ ഭാര്യയാണ്. അവളുടെ കൈപിടിച്ചുകൊൾക; ഉത്തമഘടികാലം കളയരുത്.” അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ജനകൻ ഭരതനോടും അഭിമുഖമായി സംസാരിച്ചു.