മിഥില നഗരത്തിൽ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ചില രാജാക്കന്മാർ ആക്രമണം നടത്തി. ഒരുവർഷം മുഴുവൻ അവർ നഗരത്തെ ഉപദ്രവിച്ചു, എന്നാൽ ആ കാലയളവിൽ അവരുടെ എല്ലാ സമ്പത്തും ശേഷിയും തീർന്നു പോയി. അപ്പോൾ, മഹർഷിമാരിൽ ഉത്തമനായ വിശ്വാമിത്രാ, ഞാൻ അതീവ വിഷമത്തിൽ ആയിരുന്നു; അതിനാൽ, ഞാൻ ദേവതകളെ സത്കരിച്ച്, കഠിനതപസ്സു നടത്തി. ദേവതകൾ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, നാലു വിഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു മഹാസേനയെ ദാനം ചെയ്തു. അപ്പോൾ, പരാജയപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു, അവരിൽ പലരും ഭയന്ന് എല്ലാ ദിശകളിലും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. അവരിൽ ശക്തിയില്ലാത്തവർ, അവരുടെ മന്ത്രിമാരും, ദുഷ്ടപ്രവർത്തകർ, ഇവർ തന്നെയാണ് ഈ മഹാശക്തിയുള്ള വില്ലിന്റെ (ബോവിന്റെ) സമീപം എത്തിയവർ. മഹർഷിമാരിൽ ഉത്തമനായ വിശ്വാമിത്രാ, ഞാൻ ഈ ദിവ്യമായ വില്ല് രാമനും ലക്ഷ്മണനും കാണിച്ചുതരാം. രാമൻ ഈ വില്ല് കെട്ടാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ദശരഥന്റെ പുത്രനായ രാമനു ഞാൻ എന്റെ ഗർഭരഹിതയായി ജനിച്ച സീതയെ വിവാഹം നൽകും. ഇപ്പോൾ, വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ അശ്വത്ഥാമ സര്ഗം (അർത്ഥം: 67-ാം സര്ഗം) ശ്രവിക്കൂ. ജനകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹർഷി വിശ്വാമിത്രൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "രാമനു ഈ വില്ല് കാണിക്കൂ." അപ്പോൾ രാജാവ് ജനകൻ തന്റെ മന്ത്രിമാരോട് കല്യാണപുഷ്പങ്ങൾ അണിയിച്ച ദിവ്യവില്ല് കൊണ്ടുവരാൻ നിർദ്ദേശം നൽകി. ജനകന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, മന്ത്രിമാർ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; വില്ല് അടങ്ങിയ ആട്ടു ചതുരം മുന്നിൽ വെച്ച്, ശക്തരായ മന്ത്രിമാർ പുറത്തുവന്നു. അൻപത് നൂറ് ശക്തശാലികൾ ചേർന്ന്, എട്ടുചക്രങ്ങളുള്ള വലിയ പെട്ടി വളരെ കഠിനമായ ശ്രമത്തോടെ നീക്കി. ആ ഇരുമ്പ് പെട്ടി, അതിൽ വില്ല് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, മന്ത്രിമാർ ദൈവങ്ങളെപ്പോലെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "മഹാരാജാ, ഇതാണ് ഉത്തമമായ വില്ല്; എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ആദരിക്കുന്നതാണ്; മിഥിലയുടെ രാജാവേ, നിങ്ങൾക്കു കാണണമെങ്കിൽ കാണൂ." അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, കൈകൂപ്പി മഹാത്മാ വിശ്വാമിത്രനും രാമനും ലക്ഷ്മണനും അഭിമുഖമായി പറഞ്ഞു: "ബ്രാഹ്മണാ, ഈ ഉത്തമവില്ല് ജനകന്മാർക്കും ശക്തരായ മറ്റു രാജാക്കന്മാർക്കും ആദരിച്ചിരിക്കുന്നു; അവർക്ക് അതിനിടെ കെട്ടാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. ദേവതകളും, അസുരന്മാരും, രാക്ഷസന്മാരും, ഗന്ധർവന്മാരും, യക്ഷന്മാരും, കിന്നരന്മാരും, മഹാനാഗന്മാരും പോലും ഈ വില്ല് കെട്ടാൻ കഴിയില്ല. മനുഷ്യർക്കു വില്ല് ഉയർത്താനും, കെട്ടാനും, വളയ്ക്കാനും, അതിന്റെ തന്തി ഘടിപ്പിക്കാനും കഴിയുമോ? ഇതാണ് ഉത്തമവില്ല്, മഹർഷിമാരിൽ ഉത്തമനായ വിശ്വാമിത്രാ; ഈ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാർക്ക് കാണിക്കൂ." ജനകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിശ്വാമിത്രൻ രാമനോട് പറഞ്ഞു: "രാമാ, മകനേ, ഈ വില്ല് കാണൂ." മഹർഷിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, രാമൻ വില്ല് അടങ്ങിയ പെട്ടിക്കു സമീപം പോയി, പെട്ടി തുറന്ന് വില്ല് നോക്കി പറഞ്ഞു: "ഈ ദിവ്യമായ ഉത്തമവില്ല് ഞാൻ കൈവെക്കുന്നു; അതിനെ ഉയർത്താനും, കെട്ടാനും ഞാൻ ശ്രമിക്കും." രാജാവ് "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് സമ്മതിച്ചു; മഹർഷിയും അതേപോലെ പറഞ്ഞു. രാമൻ, effortless ആയി, മഹർഷിയുടെ വാക്ക് അനുസരിച്ച്, വില്ലിന്റെ നടുവിൽ പിടിച്ചു. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ നോക്കുമ്പോൾ, രഘുവംശത്തിലെ അഭിമാനമായ രാമൻ, ധാർമികനായ അവൻ, വെള്ളം പോലെ എളുപ്പത്തിൽ വില്ല് കെട്ടി. വില്ല് കെട്ടിയ ശേഷം, രാമൻ അതിനെ പൂർണ്ണമായി വലിച്ചു; അതിനുശേഷം, മഹാപുരുഷൻ, പ്രശസ്തനും ഉജ്ജ്വലനും ആയ രാമൻ, വില്ല് നടുവിൽ തകർത്ത് പൊട്ടിച്ചു. അതിൽ നിന്ന് വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു, മിന്നലിന്റെ മുഴക്കം പോലെ; ഭൂമി ശക്തമായി നടുങ്ങി, будто മല പൊട്ടുന്നപോലെ. ആ ശബ്ദം കേട്ട് എല്ലാ ആളുകളും ഭയത്തിൽ വീണുപോയി; മഹർഷി, രാജാവ്, രഘുവംശത്തിലെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഒഴികെ. ആൾക്കാർ വീണ്ടും അവസ്ഥയിൽ വന്നപ്പോൾ, രാജാവ് ഭയം മാറി, കൈകൂപ്പി, വാക്കിൽ പുണ്യശാലിയായ മഹർഷിയെ അഭിമുഖമായി പറഞ്ഞു: "പൂജ്യനേ, ദശരഥന്റെ പുത്രനായ രാമന്റെ ശക്തി ഞാൻ കണ്ടു; അത്ഭുതവും, അദ്ഭുതവുമാണ്, എന്റെ പ്രതീക്ഷയെക്കാൾ അപ്രത്യക്ഷമായതും." "എന്റെ മകൾ സീത, ദശരഥന്റെ പുത്രനായ രാമനെ ഭർത്താവായി ലഭിച്ചാൽ, ജനകവംശത്തിന് മഹത്വം വരും." "കൗശികാ, എന്റെ വ്രതം പൂർത്തിയായി: 'സീതയെ വീര്യശുലഭയാക്കി.' എന്റെ മകൾ, ജിവതത്തേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ, രാമനു നൽകപ്പെടുന്നു." "ബ്രാഹ്മണാ, നിങ്ങളുടെ സമ്മതത്തോടെ, എന്റെ മന്ത്രിമാർ അതിവേഗത്തിൽ, കൗശികാ, ആശീർവാദങ്ങൾക്കൊപ്പം, അയോധ്യയിലേക്ക് വേഗതയുള്ള രഥങ്ങളിൽ പോകട്ടെ." "അവർ രാജാവിനെ ആദരവോടെ എന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരട്ടെ, എന്റെ മകളുടെ പ്രദാനം, വീര്യശുലഭയെന്നു പൂർണ്ണമായി അറിയിക്കട്ടെ." "അവർ രാജാവിനെ, കകുത്സ്ഥവംശത്തിലെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെ മഹർഷിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ, സ്നേഹത്തോടെ, അതിവേഗം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരട്ടെ." "കൗശികൻ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് സമ്മതിച്ചു; ധാർമികനായ രാജാവ്, മന്ത്രിമാരെ നിർദ്ദേശിച്ച്, അയോധ്യയിലേക്ക് അയച്ചു, സംഭവിച്ചതെല്ലാം അറിയിക്കാനും രാജാവിനെ കൊണ്ടുവരാനും." ഇപ്പോൾ, വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ അശ്വത്ഥാമ സര്ഗം (68-ാം സര്ഗം) ശ്രവിക്കൂ. ജനകന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ദൂതന്മാർ, അവരുടെ വാഹനങ്ങൾ ക്ഷീണിച്ച നിലയിൽ, മൂന്ന് രാത്രികൾ വഴിയിൽ ചെലവഴിച്ച ശേഷം, അയോധ്യ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, അവർ രാജമഹലിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ ദൈവത്തോട് സമാനമായ, പ്രായമായ രാജാവ് ദശരഥനെ കണ്ടു. എല്ലാ ദൂതന്മാരും, ഭയമില്ലാതെ, കൈകൂപ്പി, ആദരപൂർവം, മധുരമായ വാക്കുകളിൽ രാജാവിനെ അഭിമുഖമായി സംസാരിച്ചു. മിഥിലയുടെ രാജാവ് ജനകൻ, തന്റെ യജ്ഞാഗ്നിയുമായി, വീണ്ടും വീണ്ടും മധുരവും സ്നേഹപൂർവവുമായ വാക്കുകളിൽ... ജനകൻ, തന്റെ പുരോഹിതരും, ഗുരുക്കന്മാരുമൊപ്പമെത്തി, ആദ്യം രാജാവിന്റെ ക്ഷേമവും, സ്ഥിരമായ സമ്പത്തും അന്വേഷിച്ചു, മഹാരാജാവേ. ഭദ്രതയോടെ, മിഥിലയുടെ ഭരണാധികാരി, വൈദേഹൻ, കൗശികന്റെ സമ്മതത്തോടെ, ദശരഥ രാജാവിനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.