അനല, പനസ, സമ്പാതി, പ്രമതി എന്നിങ്ങനെ എന്റെ മന്ത്രിമാര് ലങ്കയിലേക്ക് പോയി, ആ നഗരത്തില് കയറി, ഇപ്പോള് തിരികെ വന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് വിഭീഷണന് രാമനോട് പറഞ്ഞു. എല്ലാവരും പക്ഷികളുടെ രൂപം ധരിച്ച്, ശത്രുവിന്റെ സൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്നുപോയി, അവിടെയുള്ള ഒരുക്കങ്ങള് ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിച്ചു, എല്ലാം കണ്ടശേഷം തിരിച്ചുവന്നു. “രാമാ, രാവണന് എങ്ങനെ തന്റെ സൈന്യത്തെ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് എന്റെ മന്ത്രിമാര് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാന് നിനക്കു വിശദമായി വിവരിക്കാം,” എന്ന് വിഭീഷണന് പറഞ്ഞു. “പടിഞ്ഞാറേ കവാടത്തില് പ്രഹസ്തനും അവന്റെ സൈന്യവും ഉണ്ട്. തെക്കേ കവാടം മഹാപര്ശ്വനും മഹോദരനും കാവല് നിര്വഹിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറേ കവാടത്തില് ഇന്ദ്രജിത്ത്, അനേകം രാക്ഷസന്മാരുടെ ഇടയില്, കുന്തം, വാള്, വില്ല്, ത്രിശൂലം, ഗദ എന്നിവയുമായി കാവല് നില്ക്കുന്നു. രാവണന്റെ മകനും ആയിരക്കണക്കിന് ധീരരാക്ഷസന്മാരും ആയുധധാരികളുമായി അവനെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. രാവണന് തന്നെയാണ് വടക്കേ കവാടത്തില് അരികിലെ രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം, ഉത്തമ ഉപായങ്ങള് ആലോചിച്ച്, അതിയായ ഉത്കണ്ഠയോടെ നിലകൊള്ളുന്നത്. നഗരത്തിന്റെ നടുവില് വിരൂപാക്ഷന് വലിയൊരു രാക്ഷസസൈന്യത്തോടൊപ്പം കുന്തം, വാള്, വില്ല് എന്നിവയുമായി കാവല് നിര്വഹിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ലങ്കയില് ഓരോ ഭാഗത്തെയും സൈന്യ വിന്യാസം മനസ്സിലാക്കി, എന്റെ മന്ത്രിമാര് വേഗത്തില് തിരികെ വന്നു. അവിടെ പത്ത് ആയിരം ആനകള്, ഒരു ലക്ഷം രഥങ്ങള്, രണ്ട് ലക്ഷം കുതിരകള്, ഒരു കോടി രാക്ഷസന്മാര് എന്നിവ സജ്ജമുണ്ട്. ഈ രാത്രിചര രാക്ഷസന്മാര് രാജാവിന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവരും ധീരരും ശക്തരും യുദ്ധനൈപുണ്യവുമുള്ളവരാണ്. ഓരോ രാക്ഷസനും ആയിരക്കണക്കിന് അനുചിതരുമായി യുദ്ധത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്നു. വിഭീഷണന് മന്ത്രിമാര് പറഞ്ഞതുപോലെ ലങ്കയിലെ ഈ വിവരങ്ങള് രാമനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. പിന്നെ, രാമന് കൂടെ ഉപദേശകരോടും സംസാരിച്ച്, കമലദളസദൃശമായ കണ്ണുകളുള്ള രാമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “രാവണന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ ഞാന്, നിനക്ക് ഇഷ്ടംപെടുന്ന കാര്യം ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഒരിക്കല് രാവണന് കുബേരനോട് യുദ്ധം ചെയ്തപ്പോള്, അവനോടു തുല്യമായ വീര്യവും ശക്തിയും ധൈര്യവും അഭിമാനവും ഉള്ള അറുപത് ലക്ഷം രാക്ഷസന്മാര് യുദ്ധത്തിനു പുറപ്പെട്ടു. നീ ഈ വിവരങ്ങള് കേട്ട് കോപമോ ഭയമോ തോന്നേണ്ട. നിന്നെ ഭയപ്പെടുത്താനല്ല ഞാന് പറയുന്നതു. നീ ദേവന്മാരെയും ജയിക്കാന് കഴിവുള്ളവനാണ്. അതുകൊണ്ട്, നിന്റെ മഹാസൈന്യത്തോടൊപ്പം വാനരസൈന്യത്തെ ക്രമീകരിച്ചാല് നീ രാവണനെ സംഹരിക്കും.” വിഭീഷണന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, രാഘവന് ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കാന് ഉദ്ദേശിച്ച് ഇങ്ങനെ ഉത്തരവിട്ടു: “ലങ്കയുടെ കിഴക്കേ കവാടത്തില് പ്രഹസ്തനെ നേരിടാന് നീലനെയും അവന്റെ വലിയ വാനരസൈന്യത്തെയും നിയോഗിക്കണം. തെക്കേ കവാടത്തില് മഹാപര്ശ്വനും മഹോദരനും നേരിടാന് വാലിയുടെ മകനായ അങ്ങദനും വലിയ സൈന്യവുമിരിക്കണം. പടിഞ്ഞാറേ കവാടത്തില് അനന്തശക്തിയുള്ള ഹനുമാനെയും അവനെ ചുറ്റിയ വാനരസൈന്യത്തെയും നിയോഗിക്കണം. ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും ഉപദ്രവിക്കുന്ന, വരപ്രഭാവമുള്ളവനാണെങ്കിലും, ലോകങ്ങളെ അലഞ്ഞു ഭരിക്കുന്ന ആ രാക്ഷസരാജാവിനെ നേരിട്ട് ഞാന് തന്നെ സംഹരിക്കുമെന്ന് ഞാന് തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാനും സൗമിത്രിയും നമ്മുടെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം വടക്കേ കവാടത്തിലൂടെ കയറി രാവണനെ നേരിടും. വാനരരാജാവും, കരടിരാജാവും, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ വിഭീഷണനും നഗരത്തിന്റെ നടുവില് കാവല് നിര്വഹിക്കണം. യുദ്ധത്തില് വാനരന്മാര് മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിക്കരുത്; അതാണ് നമ്മുടെ സൈന്യത്തിന്റെ അടയാളം. നമ്മളില് ഏഴുപേര് മാത്രമാണ് മനുഷ്യരൂപത്തില് ശത്രുവിനെ നേരിടുക. ഞാനും എന്റെ ധൈര്യശാലിയായ സഹോദരന് ലക്ഷ്മണനും, എന്റെ സുഹൃത്ത് വിഭീഷണനും, ഇങ്ങനെ ഞങ്ങള് ഏഴുപേര്. വിഭീഷണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, രാമന് മനസ്സില് ഉറച്ചുനിന്ന്, മനോഹരമായ സുവേലപര്വ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിലേക്ക് കയറാന് തീരുമാനിച്ചു. ഇനി, അമ്പത്തിയെട്ടാം സര്ഗം കേള്ക്കൂ. സുവേലപര്വ്വതത്തിലേക്ക് കയറാന് മനസ്സുറപ്പിച്ച രാമന്, ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം സുഗ്രീവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ധാര്മികനും, നിഷ്ഠയുള്ള രാത്രിചരനും, ഉത്തമ ഉപദേശകനുമായ വിഭീഷണനോടു രാമന് സ്നേഹപൂര്വം പറഞ്ഞു: “നാം എല്ലാവരും ഈ മനോഹരമായ, നൂറുകണക്കിന് ധാതുക്കള് കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സുവേലപര്വ്വതത്തിലേക്ക് കയറാം. ഈ രാത്രി ഇവിടെ താമസിക്കാം. അവിടെ നിന്ന്, ദുഷ്ടബുദ്ധിയായ രാക്ഷസന് എന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ച് തന്റെ നാശം വരുത്തിയ ലങ്കയെ നാം നിരീക്ഷിക്കാം. ധര്മ്മവും, ആചാരവും, കുടുംബവും അറിയാത്തവന്, അത്യന്തം നിന്ദ്യമായ പ്രവര്ത്തി ചെയ്തവന്, അവനെക്കുറിച്ച് ഓര്ക്കുമ്പോള് എന്റെ മനസ്സില് കോപം ഉണരുന്നു. ആ ദുഷ്ടന്റെ പാപം മൂലം രാക്ഷസവംശത്തിന്റെ നാശം ഞാന് കാണും. ഒരാള് കാലത്തിന്റെ പാശത്തില് പെട്ട് പാപം ചെയ്താല്, അവന്റെ കുറ്റം മൂലം മുഴുവന് വംശവും നശിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചിട്ടും, രാവണനോടുള്ള കോപം അതിക്രമിക്കാതിരിക്കാന് രാമന് ശ്രമിച്ചു. അവന് നിറങ്ങളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സുവേലപര്വ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിലേക്ക് കയറി അവിടെ താമസിക്കാനുറച്ചു. ലക്ഷ്മണന് ധൈര്യത്തോടെ, വില്ലും അമ്പുകളും എടുത്ത്, രാമനെ പിന്തുടര്ന്നു, മഹത്തായ കര്മ്മങ്ങളില് ആനന്ദം കണ്ടെത്തി.