ഒരു കാലത്ത്, മഹാനായ രാമന്റെ കഥകൾക്കു തുടക്കം കുറിക്കുന്ന ഒരു സാഗരത്തിൽ, വിസ്വാമിത്രനോട് സഹകരിച്ച് രാമന്റെ അത്ഭുതകരമായ കഥകൾ, ജനകിയുടെ വിവാഹം, വില്ലിന്റെ തകർച്ച എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ ഉണ്ട്. ദശരഥന്റെ സദ്ഗുണങ്ങളും, കൈകേയിയുടെ ദുഷ്ടതയും, രാമന്റെ അഭിഷേകം, രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തടസ്സങ്ങൾ, രാജാവിന്റെ ദു:ഖവും, ദു:ഖിതനായ ജനതയും, നിഷാദരാജാവുമായുള്ള സംഭാഷണവും, ചാരിതീയനായ ചാരിതീയന്റെ തിരിച്ചുവരവും ഇവയെല്ലാം ഈ കഥയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഗംഗയെ കടന്നുപോകുന്നതും, ഭാരദ്വാജനോടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും, ചിത്രകൂടത്തെ കാണുന്നതും, താമസത്തിനുള്ള കെട്ടിടം നിർമ്മിക്കുന്നതും, ഭാരതന്റെ വരവ്, രാമനെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും, തന്റെ പിതാവിന് ജലാർത്ഥം സമർപ്പിക്കുന്നതും, നന്ദി ഗ്രാമത്തിൽ താമസം, ദണ്ടക വനത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര, വിരധയെ കൊല്ലുന്നതും, ശരഭംഗയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച, സുതിക്ഷ്ണനോടുള്ള സംഭാഷണം, അനസൂയയുടെ കഥയും, സുഗ്രീവയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച, വിശ്വാസം സ്ഥാപിക്കുകയും, വാലി-സുഗ്രീവരിൽ ഉണ്ടായ സംഘർഷം എന്നിവയും ഈ കഥയ്ക്കു പൂർവാധികാരമാകുന്നു. വാലിയെ തോൽപ്പിച്ച് സുഗ്രീവിനെ തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നതും, താരയുടെ ദു:ഖവും, മഴക്കാലം കടന്നുപോകുന്നതും, രഘവന്റെ ക്രോധവും, സൈന്യങ്ങളുടെ സമാഹരണം, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും അയച്ചതും, ഭൂമിയോട് റിപ്പോർട്ട് നൽകുന്നതും, രാമന്റെ ആനയിലേക്കുള്ള ചിഹ്നം നൽകുന്നതും, കരടിയുടെ ഗുഹയെ കാണുന്നതും, മരണമുണ്ടാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും, സമ്പതിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും, മലയിൽ ഉയരുന്നതും, സമുദ്രത്തെ കടന്നുപോകുന്നതും, ലങ്കയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതും, അവിടെ രാവണനെ കാണുന്നതും, അശോകവനത്തിൽ സീതയെ കാണുന്നതും, സീതയോടുള്ള സംഭാഷണം, ദേവിയേയും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും, ത്രിജാതയുടെ സ്വപ്നം കാണുന്നതും, സീതയ്ക്കു രാമൻ നൽകിയ രത്നവും, മരത്തെ തകർത്ത് ദേവിമാരുടെ പറവകൾ പറക്കുന്നതും, കിങ്കരങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതും, വായുവിന്റെ പുത്രനെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നതും, ലങ്കയെ തീകൊളുത്തുന്നതും, തിരിച്ചുവന്നതും, തേൻ എടുക്കുന്നതും, രഘവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നതും, രത്നം കൈമാറുന്നതും, സമുദ്രത്തോടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും, നലന്റെ പാലം നിർമ്മിക്കുന്നതും, സമുദ്രം കടന്നുപോകുന്നതും, രാത്രി ലങ്കയിൽ കാവൽ നിൽക്കുന്നതും, വിവിഷണയുമായി കൂട്ടായ്മയും, കൊല്ലാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ നൽകുന്നതും, കുമ്പകർണ്ണന്റെ നശീകരണം, മേഘനാഥന്റെ തോൽപ്പിക്കൽ, രാവണന്റെ നശീകരണം, സമുദ്ര നഗരത്തിൽ സീതയെ തിരികെ നേടുന്നതും, വിവിഷണനെ അഭിഷേകിക്കുന്നതും, പൂശ്പക ചാരിതീയത്തെ കാണുന്നതും, അയോധ്യയിലേക്കുള്ള യാത്രയും, ഭാരദ്വാജനോടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും, വായുവിന്റെ പുത്രനെ അയക്കുന്നതും, ഭാരതനോടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും, രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിന്റെ അശുഭാവസ്ഥയും, തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ സന്തോഷവും, വൈദേഹിയെ അയക്കുന്നതും ഈ കഥയുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്. ഇവയെല്ലാം, മഹാനായ വാൽമീകി sage, രാമന്റെ കഥയെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് രചിച്ചപ്പോൾ, 24000 ശ്ലോകങ്ങൾ, 500 സർഗങ്ങൾ, 6 കണ്ഠങ്ങൾ, ഉത്തരം (അനുബന്ധം) എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുത്തി. ഈ മഹത്തായ കൃതിയുടെ പൂര്ത്തീകരണത്തിന് ശേഷം, 'ഈ കഥ ആരാണ് പാരായണം ചെയ്യുന്നത്?' എന്ന ചിന്തയിൽ അദ്ദേഹം മുങ്ങി. അവിടെ, കുഷനും ലവനും, ധർമ്മം പാലിക്കുന്ന, പ്രശസ്തമായ, സുഖമായ ശബ്ദങ്ങളുള്ള, hermitage-ൽ താമസിക്കുന്ന സഹോദരന്മാരെ അദ്ദേഹം കണ്ടു. അവർ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരുമായതിനാൽ, വേദങ്ങളെ ഉയർത്തുന്നതിന് വേണ്ടി, ഈ കാവ്യം അവർക്ക് പഠിപ്പിച്ചു. സമയത്തിനനുസരിച്ച്, ഈ രാമായണ കാവ്യം, സീതയുടെ മഹത്തായ കഥയും, പുലസ്ത്യന്റെ മകനായ ദേവനെ നശിപ്പിക്കുന്നതും, ഗന്ധർവ്വരായി തിളങ്ങുന്ന രണ്ടു സഹോദരന്മാർ, സംഗീതത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ, മനോഹരമായ ശബ്ദങ്ങളുള്ള, രാമന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ഉത്ഭവിച്ച രണ്ട് രൂപങ്ങളുപോലെയായിരുന്നു. ഈ കഥകളുടെ സരസ്വതിയും, സ്നേഹവും, കരുണയും, ഹാസ്യവും, ക്രോധവും, ഭയവും, വീര്യം എന്നിവയുടെ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ കാവ്യം, അവരാൽ ഗാനം പാടുകയും, പാരായണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.