മഹർഷി വാല്മീകി, തന്റെ സത്യസന്ധമായ വിവേകത്തോടെ രാമന്റെ ആ മനോഹരമായ കഥ മുഴുവൻ രചിക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു. കാമം, ധനം, ധർമ്മം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നമായതും, ധർമ്മഗുണങ്ങൾകൊണ്ടും ഉദ്ദേശ്യത്താലും വികസിച്ചതുമായ ഈ കഥ, രത്നസമൃദ്ധമായ സമുദ്രംപോലെ കേൾക്കുന്ന ഏവർക്കും ആകർഷകമായിരുന്നു. മഹർഷി നാരദൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ, വന്ദനീയനായ വാല്മീകി മഹർഷി രഘുവംശത്തിന്റെ കഥ പൂർണ്ണമായി രചിച്ചു. രാമന്റെ ജനനം, അവന്റെ മഹാപ്രതാപം, ലോകത്തിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രിയനായിരുന്ന അവന്റെ സ്വഭാവം, ജനങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടനായിരുന്നത്, ക്ഷമയും സൗമ്യതയും സത്യനിഷ്ഠയും—ഇവയെല്ലാം വാല്മീകി വിശദമായി വിവരിച്ചു. വിചിത്രമായ അനേകം കഥകളും, വിശ്വാമിത്രന് സഹായം നൽകിയതും, ജനകിയുടെ വിവാഹവും, ബാണം പൊട്ടിച്ചതും, രാമനും പരശുരാമനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷവും, ദശരഥന്റെ ഗുണങ്ങളും, രാമന്റെ അഭിഷേകവും, കൈകേയിയുടെ ദുഷ്ടതയും—all ഇതെല്ലാം അദ്ദേഹം ഉൾപ്പെടുത്തി. രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിന് തടസ്സമുണ്ടായതും, വനവാസവും, രാജാവിന്റെ ദുഃഖവും, അവന്റെ മരണമെന്നതും കഥയിൽ ആഴമായി വരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ ദു:ഖം, അവരെ വിടച്ചയച്ചതും, നിഷാദാധിപനുമായി നടത്തിയ സംഭാഷണവും, സാരഥിയെ തിരിച്ചയച്ചതും, ഗംഗയുടെ കടക്കലും, ഭരദ്വാജനുമായി കൂടിക്കാഴ്ചയും, ഭരദ്വാജന്റെ അനുമതിയും, ചിത്രകൂടം കണ്ടതും—all ഇവയും വാല്മീകി വിവരിക്കുന്നു. അവിടുത്തെ വാസം, ഭരതന്റെ വരവ്, രാമനെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചതും, പിതാവിന് ജലതർപ്പണം നടത്തിയതും, പാദുകാഭിഷേകം, നന്ദിഗ്രാമത്തിൽ വാസം, ദണ്ഡകാരണ്യയിലേക്കുള്ള യാത്ര, വിരാധനു വധം—ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ശരഭംഗനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച, സുതീക്ഷ്ണനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച, അനസൂയയുടെ കഥ, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ നൽകിയതും, അഗസ്ത്യനുമായി കൂടിക്കാഴ്ചയും, വില്ല് ലഭിച്ചതും, ശൂർപണഖയുമായി സംഭാഷണവും അവളുടെ വികലതയും—all ഇതും വരുന്നു. ഖരനും ത്രിശിരസ്സും വധം, രാവണന്റെ ഉദയം, മാരീചന്റെ വധം, വൈദേഹിയുടെ അപഹരണം—ഇവയും വിശദമായി ചേർക്കുന്നു. രാഘവന്റെ ദു:ഖം, ഗൃധ്രരാജാവിന്റെ മരണം, കബന്ദനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച, പമ്പാസരസ്സിന്റെ ദർശനം, ശബരിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ച, ഫലമൂലഭക്ഷണം, പമ്പയിൽ ദുഃഖം, ഹനുമാനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച—all ഇതും കഥയിൽ ഉണ്ട്. ഋശ്യമൂകത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര, സുഗ്രീവനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച, വിശ്വാസവും സൗഹൃദവും സ്ഥാപിച്ചത്, വാലി–സുഗ്രീവ സംഘർഷം, വാലിയുടെ പരാജയം, സുഗ്രീവന്റെ പുനഃസ്ഥാപനം, താരയുടെ ദുഃഖം, ഉടമ്പടി, മഴക്കാലത്ത് താമസം—ഇതെല്ലാം വിശദമായി വരുന്നു. സിംഹസദൃശനായ രാഘവന്റെ ക്രോധം, സൈന്യങ്ങളുടെ സമാഹരണം, ദിശകളിൽ അയച്ചത്, ഭൂമിയിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്, മോതിരം നൽകിയത്, കരടിയുടെ ഗുഹ കാണൽ, ഉപവാസ പ്രതിജ്ഞ, സമ്പാതിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ച—ഇവയും ഉണ്ട്. പർവ്വതാരോഹണം, സമുദ്രം കടക്കൽ, സമുദ്രത്തിന്റെ വാക്കുകൾ, മൈനാകപർവ്വതം കണ്ടത്, ദാനവിയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഛായാഗ്രാഹിയുമായി ഏറ്റുമുട്ടൽ, സിംഹികയെ സംഹരിക്കൽ, ലങ്കയും മലയും കണ്ടത്, രാത്രി ലങ്കയിൽ പ്രവേശനം, ഏകാന്തചിന്ത, പാനപാനത്തിൽ പോവൽ, കാവലുള്ള പ്രാകാരദർശനം—ഇവയെല്ലാം കഥയിൽ ഉണ്ട്. രാവണനെയും, പുഷ്പകവിമാനവും, അശോകവനികയെയും, സീതയെ കാണുകയും, സ്മരണാഞ്ജലി നൽകുകയും, സീതയുമായി സംസാരിക്കുകയും, ദാനവിമാരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും, ത്രിജാടകന്റെ സ്വപ്നം കാണുകയും—all ഇതും ഉണ്ട്. രത്നം സീതയ്ക്ക് നൽകൽ, വൃക്ഷം പൊട്ടിക്കൽ, ദാനവിമാർ ഓടിപ്പോകൽ, കിങ്കരന്മാരുടെ സംഹാരം, വായുദേവപുത്രന്റെ പിടിയിലാവൽ, ലങ്കയെ അഗ്നിയാക്കൽ, തിരിച്ചു വരവ്, മധു വാങ്ങൽ—ഇതെല്ലാം വാല്മീകി വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. രാഘവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കൽ, രത്നം കൈമാറൽ, സമുദ്രം കാണൽ, നലയുടെ പാലം പണിതൽ, സമുദ്രം കടക്കൽ, രാത്രിയിൽ ലങ്കയെ വളയൽ, വിഭീഷണനുമായി കൂട്ടുകൂടൽ, ഉപായങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കൽ, കുംബകർണ്ണന്റെ സംഹാരം, മേഘനാദന്റെ പരാജയം, രാവണന്റെ സംഹാരം, സമുദ്രനഗരിയിൽ സീതയെ വീണ്ടെടുക്കൽ—ഇവയും കഥയിൽ ഉണ്ട്. വിഭീഷണന്റെ അഭിഷേകം, പുഷ്പകവിമാനത്തിന്റെ ദർശനം, അയോധ്യയിലേക്കുള്ള യാത്ര, ഭരദ്വാജനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച, വായുദേവപുത്രനെ അയച്ചത്, ഭരതനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച, രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിലെ മംഗളഘടിക, സൈന്യങ്ങളെ വിടച്ചയച്ചത്, സ്വന്തം രാജ്യത്തിലെ ആനന്ദം, വൈദേഹിയെ വിടച്ചയച്ചതും—all ഇതും വാല്മീകി ഉൾപ്പെടുത്തി. രാമനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ പിന്നീട് സംഭവിക്കേണ്ടതായിരുന്ന കാര്യങ്ങളും വാല്മീകി മഹർഷി തന്റെ കാവ്യത്തിന്റെ പിന്നീടുള്ള ഭാഗത്തു കൂടി സമ്പൂർണ്ണമായി രചിച്ചു. ഇവയാണ് മഹാവൈഭവമായ വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ നാലാം സർഗം. രാജ്യം നേടിയ രാമന്റെ കഥ മുഴുവനും അത്ഭുതകരമായ വാക്കുകളും അർത്ഥവുമോടെ വാല്മീകി മഹർഷി രചിച്ചു. ഇരുപതിനാലായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ, അഞ്ഞൂറ് സർഗങ്ങൾ, ആറു കാണ്ഡങ്ങൾ, ഉത്തരകാണ്ഡം എന്നിവയുമായി വാല്മീകി ഈ മഹാകാവ്യം പൂർണ്ണമാക്കി. ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടതും ഉൾപ്പെടുത്തി, 'ഇത് ആരാണ് പാരായണം ചെയ്യേണ്ടത്?' എന്ന് വാല്മീകി ചിന്തിച്ചു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം, ധാർമ്മികരും പ്രശസ്തരുമായ രാജകുമാരന്മാരായ കുശനും ലവയും, അശ്രമത്തിൽ താമസിക്കുന്നതും, മധുരസ്വരമുള്ള സഹോദരന്മാരുമായ അവരെ കണ്ടു. അവർ ബുദ്ധിശാലികളും വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമാണെന്ന് കണ്ട വാല്മീകി, വേദങ്ങളെ കൂടുതൽ ഉന്നതിപ്പിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ, ഈ കാവ്യം അവർക്കു പഠിപ്പിച്ചു. വ്രതനിഷ്ഠനായ വാല്മീകി മഹർഷി, സീതായുടെ മഹാകഥയും പുലസ്ത്യപുത്രന്റെ സംഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്ന സമ്പൂർണ്ണമായ രാമായണകാവ്യം രചിച്ചു.