ഭഗീരഥൻ തന്റെ കര്മ്മഫലത്തിന് വേണ്ടി ഗംഗയെ സൂക്ഷ്മതയോടെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു. ഗംഗാ പാതാളത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു, അവിടെ ഭഗീരഥന്റെ പിതാമഹന്മാർ കുപ്പായം പോലെ ചിതലായിരുന്നുവെങ്കിലും അവരെ കണ്ടു. ഗംഗയുടെ അമൃതസമാനമായ ജലത്തിൽ ആ ചിതലായ അസ്ഥികളെ കഴുകി, അവരുടെ പാപങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഭഗീരഥൻ ഗംഗയുടെ ഒഴുക്ക് പിന്തുടർന്ന് സമുദ്രതീരത്ത് എത്തി. അവിടെ, ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിലേക്കു കടന്നുപോയ സഗരപുത്രന്മാർ ചിതലായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് അദ്ദേഹം എത്തി. അസ്ഥികൾ ഗംഗജലത്തിൽ ലയിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മദേവൻ ഭഗീരഥനോട്这样 പറഞ്ഞു: “മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, മഹാനായ സഗരന്റെ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരും മോചിതരായി, ദേവന്മാരെപ്പോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ സമുദ്രജലം നിലനിൽക്കുന്നവരെല്ലാം സഗരപുത്രന്മാർ ദേവന്മാരെപ്പോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ തുടരും. ഭഗീരഥേ, ഈ ഗംഗയാകുന്നത് നിന്റെ മൂത്തമകളായി ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തിയാർജ്ജിക്കും; നിന്റെ നാമത്തിൽ തന്നെ അവൾ അറിയപ്പെടും. ഗംഗയെ ത്രിപഥഗാ എന്നും ഭഗീരഥി എന്നും വിളിക്കുന്നു; മൂന്നു പാതകളിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാൽ അവൾ ത്രിപഥഗാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. രാജാവേ, നീ ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പിതൃപുരുഷന്മാരുടെയും പൂർവ്വജൻ ആകുന്നു; അത്തരം നീ പിതൃതർപ്പണം നിർവഹിക്കണം, നിന്റെ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കണം. ഇതിന് മുമ്പ്, മഹാത്മാക്കളായ നിന്റെ പൂർവ്വജന്മാർക്ക് ഈ ആഗ്രഹം സാധ്യമായിരുന്നില്ല. ലോകത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന അംശുമാൻ ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, തന്റെ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. നിന്റെ പിതാവായ ദിലീപൻ, മഹർഷിമാരുടെ തപസ്സിനോട് തുല്യനായ, ധാർമ്മികനായ, തേജസ്സിൽ നിന്നേക്കാൾ മികവുള്ളവൻ, ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാൻ ആഗ്രഹിച്ചെങ്കിലും സാധിച്ചില്ല. എന്നാൽ നീ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗീരഥൻ, ആ വ്രതത്തെ മറികടന്ന് ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ പ്രശസ്തിയും ധർമ്മലാഭവും നേടി. ഗംഗയുടെ ഈ അവതരണം നിന്റെ കരുതലിലൂടെയാണ് സാധ്യമായത്; നീ മഹാധർമ്മലോകത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഇപ്പോൾ നീ ഗംഗജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പവിത്രനായി, പിതൃതർപ്പണം നിർവ്വഹിക്കണം. ഞാൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു; നീയും നിന്റെ രാജ്യം ഭരിക്കാനായി മടങ്ങുക.” ഇതുപറഞ്ഞ് ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മദേവൻ ദേവലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി. ഭഗീരഥൻ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി സഗരപുത്രന്മാർക്കായി ഉത്തമമായ പിതൃതർപ്പണം നിർവഹിച്ചു. ശേഷം ശുദ്ധനായ ഭഗീരഥൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, സമൃദ്ധിയോടെ രാജ്യം ഭരിച്ചു. ജനങ്ങൾ ആ രാജാവിനെ സ്വീകരിച്ച് സന്തോഷത്തിലും സമൃദ്ധിയിലും ജീവിച്ചു. രാമാ, ഇങ്ങനെ ഗംഗയുടെ മഹത്വം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. ഈ കഥ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ക്ഷത്രിയന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കുമിടയിൽ കേൾക്കാൻ ഇടയാകുന്നവൻ ഭാഗ്യവാനാകുന്നു; അവന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും സന്തോഷം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗംഗാവതരണത്തിന്റെ ഈ കഥ ആയുസ്സും ശുഭഫലവും നൽകുന്നു. കകുത്സ്ഥവംശജനായ രാമാ, ഈ കഥ കേൾക്കുന്നവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുകയും, പാപങ്ങൾ നശിക്കുകയും, ആയുസ്സും കീർത്തിയും വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതോടെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പത്തിയൊന്നാം സർഗ്ഗം സമാപിക്കുന്നു. വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമനും ലക്ഷ്മണനും അത്ഭുതഭരിതരായി അദ്ദേഹത്തോട് സംസാരിച്ചു: “ഭാഗീരഥൻ കൊണ്ടുവന്ന ഗംഗയുടെ ഈ ദിവ്യാവതരണം അതിമനോഹരവും അത്ഭുതകരവുമാണ്. ഈ കഥയിൽ മുഴുകിയപ്പോൾ ഒരു രാത്രികാലം നിമിഷമെന്നപോലെ കഴിഞ്ഞുപോയി. വിശ്വാമിത്രമുനിയുടെ ഈ പുണ്യകഥയിൽ ഞങ്ങൾ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ മുഴുവൻ രാത്രി കടന്നുപോയി.” പിന്നീട്, പുലരിയിൽ, രാമൻ പ്രഭാതകൃത്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി വിശ്വാമിത്രനോട് പറഞ്ഞു: “ദൈവികമായ ഈ രാത്രി കഴിഞ്ഞു, ഗംഗയുടെ ഈ മഹത്വകഥ ഞങ്ങൾ കേട്ടു. ഇപ്പോൾ നാം ഈ ത്രിപഥഗാ ഗംഗയെ കടക്കാം.” അപ്പോൾ, സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നടക്കുന്ന മഹർഷിമാർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ കടക്കാവുന്ന വഞ്ചി ഉടനടി അവിടെയെത്തി. രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിശ്വാമിത്രൻ എല്ലാ മुनിമാരുടെയും ഗംഗാ കടക്കാനുള്ള ക്രമീകരണം നടത്തി. അവർ ഗംഗയുടെ വടക്കേ തീരത്ത് എത്തി, മഹർഷിമാരെ ആദരിച്ച് ഗംഗാതീരത്ത് വിശ്രമിച്ചു. അവിടെയാണു വിശാലാ നഗരം ദർശിച്ചത്. തുടർന്ന് വിശ്വാമിത്രനും രാമനും അതിവേഗം ആ മനോഹരവും ദിവ്യവുമായ വിശാലാ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ രാമൻ, കയ്യുകൂപ്പി, മഹർഷി വിശ്വാമിത്രനോട് ചോദിച്ചു: “മഹർഷേ, ഈ വിശാലാ നഗരത്തിൽ ഏത് വംശമാണ് സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നത്? ഞാൻ അതറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി എന്നോട് പറഞ്ഞു തരിക.