ഹനുമാനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സീതാദേവി പറഞ്ഞു: “വീരനായ വാനരശ്രേഷ്ഠ, നീ ഒരുവന് തന്നെ ഈ രാക്ഷസരാജ്യത്തിനെതിരെ ധൈര്യത്തോടെ പോരാടിയവനാണ്. നീ സമുദ്രം — നൂറു യോജന വീതിയുള്ള مگرപൂര്ണ്ണമായ ആ മഹാസമുദ്രം — തന്റെ വീര്യശക്തിയാല് പശുവിന്റെ കുരുക്കളിനേക്കാള് ചെറുതാക്കിയവനാണ്. അതിനാല് നിന്നെ സാധാരണ വാനരനെന്നു ഞാന് കരുതുന്നില്ല; നീ വാനരന്മാരില് പ്രധാനനാണ്, രാവണനെയും ഭയപ്പെടാത്തവനാണ്. നീ രാമചന്ദ്രന് അയച്ചവനാണെങ്കില് മാത്രമേ ഞാന് നിന്നോടു സംസാരിക്കാന് യോഗ്യയാകൂ. ആരെയും അയയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവന്റെ ശക്തിയും യോഗ്യതയും അറിയാതെ രാമന് ആരെയും എന്നെ കാണാന് അയയ്ക്കില്ല. ഭാഗ്യവശാല് രാമന് സുരക്ഷിതനാണ്, ധര്മനിഷ്ഠനും സത്യപ്രതിജ്ഞനുമാണ്; സുമിത്രയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ശക്തശാലിയായ ലക്ഷ്മണനും സുരക്ഷിതനാണ്. കകുത്ഥ്സന് സുരക്ഷിതനാണെങ്കില്, സമുദ്രം ചുറ്റിയ ഈ ഭൂമി അദ്ദേഹം കോപത്തോടെ പ്രളയകാലത്തിലെ അഗ്നിപോലെ കത്തിക്കളയാത്തതെന്തുകൊണ്ടാണ്? അല്ലെങ്കില് ദൈവങ്ങളെയും ജയിക്കാന് ശേഷിയുള്ളവരാണ് അവര് ഇരുവരും; എന്നാലും എന്റെ ദുഃഖങ്ങള്ക്ക് പരിഹാരമുണ്ടാകില്ലെന്ന തോന്നലാണ് എനിക്ക്. രാമന് ദുഃഖിച്ചോ, വിഷമിച്ചോ, നിര്ധൈര്യപ്പെട്ടോ എന്ന ആശങ്ക എനിക്ക് ഉണ്ട്. ആ മഹാനായ പുരുഷന് വേണ്ട കാര്യങ്ങള് ചെയ്യുന്നു എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. അവന് മനസ്സിലോ കര്മ്മത്തിലോ തളര്ച്ചയോ ആശങ്കയോ വരുത്തുന്നില്ല എന്നു ഞാന് പ്രത്യാശിക്കുന്നു; രാജകുമാരന് പുരുഷന്റെ കര്ത്തവ്യം നിര്വഹിക്കുന്നു എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. വൈരികളെ ജയിക്കാന് ആഗ്രഹവും സഖികളെ സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാമന് എല്ലാ തന്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. അവന് സ്നേഹിതന്മാരെ നേടുകയും ശത്രുക്കളും അവനോടു സമീപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നു ഞാന് പ്രത്യാശിക്കുന്നു. സ്നേഹിതന്മാരും ധാര്മ്മികസഖാവും അവനെ ആദരിക്കുന്നു എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. രാമന് ദേവതകളുടെ അനുഗ്രഹം തേടുകയും മനുഷ്യശ്രമത്തെയും വിധിയെയും ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. എന്റെ വ്യസനത്തിന്റെ ഫലമായി രാമന് എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല, അവന് എന്നെ രക്ഷിക്കും എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. സന്തോഷത്തില് മാത്രം വളര്ന്നവനും ദുഃഖം അറിയാത്തവനുമായ രാമന് ഈ ദുരിതത്തില് മനസ്സുതളരുന്നില്ല എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. കൗസല്യയുടെ, സുമിത്രയുടെ, ഭാരതന്റെ നല്ല വാര്ത്തകള് എപ്പോഴും കേള്ക്കുന്നു എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. എന്റെ കാരണത്തില് രാമന് ദുഃഖത്തില് പെട്ടു മനസ്സു മാറ്റുന്നില്ല, അവന് എന്നെ രക്ഷിക്കും എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. സഹോദരപ്രീതിയുള്ള ഭാരതന് എന്റെ രക്ഷയ്ക്ക് മന്ത്രിമാരാല് സംരക്ഷിതമായ വലിയ സൈന്യം അയയ്ക്കും എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. വാനരരാജാവായ പ്രശസ്തനായ സുഗ്രീവന് വീര്യശാലികളായ വാനരസേനയോടുകൂടി എന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി വരും എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. സുമിത്രയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന വീരനായ ലക്ഷ്മണന് രാക്ഷസരെ ആയുധവൃഷ്ടിയില് സംഹരിക്കും എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. രാമന് തന്റെ ഉഗ്രായുധത്തോടെ രാവണനെയും അവന്റെ കൂട്ടാളികളെയും യുദ്ധത്തില് സംഹരിക്കും എന്ന പ്രത്യാശയും എനിക്ക് ഉണ്ട്. സുവര്ണ്ണവര്ണ്ണവും കമലസുഗന്ധവുമുള്ള രാമന്റെ മുഖം എന്റെ കാരണത്തില് ഉണക്കിയ കമലപുഷ്പം പോലെ ഉണങ്ങുന്നില്ല എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. ധര്മത്തിനായി രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് എന്നെ കാല്നടയായി കാട്ടിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയപ്പോഴും ഭയമോ ദുഃഖമോ അവന് കാണിച്ചില്ല; ഇപ്പോഴും അവന് ധൈര്യം പുലര്ത്തുന്നു എന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നു. അവന്ക്ക് അമ്മയോ അച്ഛനോ മറ്റാരുമോ എന്നിലധികം പ്രിയപ്പെട്ടവരില്ല; എന്റെ പ്രിയതന്റെ വാര്ത്തകള് കേള്ക്കുന്നത് വരെ മാത്രമേ ഞാന് ജീവിക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നുള്ളൂ.” ഇങ്ങനെ സീതാദേവി ഹനുമാനോട് ഈ ഭാരത്വമുള്ള വാക്കുകള് പറഞ്ഞു, തന്റെ മനസ്സിലുള്ള ആശയങ്ങള് പങ്കുവെച്ച്, വീണ്ടും രാമന്റെ സന്ദേശം കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിച്ച് മൗനമായി. അവളുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ഹനുമാന് കൈകൂപ്പി തലയില് ചൂണ്ടി വിനയത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു: “കമലനയനായ രാമന് നിങ്ങള് ഇവിടെ ഇരിക്കുന്നുവെന്നറിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ദ്രന് ശചിയെ തിരിച്ചുകൊണ്ടു വന്നതുപോലെ ഉടന് നിങ്ങളെ തിരികെ കൊണ്ടുപോകാത്തത്. ഞാന് പറഞ്ഞതുകേട്ട ഉടന് രാഘവന് വാനര-കരടി സേനയുമായി വേഗത്തില് വരും. അവന് അപ്രത്യക്ഷമായ സമുദ്രത്തെയും അസ്ത്രവൃഷ്ടിയാല് തടഞ്ഞ്, ലങ്കയെ രാക്ഷസരഹിതമാക്കും. മരണദേവതയോ ദേവന്മാരോ മഹാസുരന്മാരോ രാമന്റെ വഴി തടഞ്ഞാലും അവരെ സംഹരിക്കും. ദേവീ, നിങ്ങളെ കാണാതിരിക്കുന്നതിന്റെ ദുഃഖത്തില് രാമന് ആനയെ സിംഹം പീഡിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ശാന്തിയില്ലാതെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു. മന്ദര, മലയ, വിന്ധ്യ, മേരു, ദര്ദുര എന്നീ പര്വതങ്ങളെയും അവയുടെ മൂല-ഫലങ്ങളെയും സാക്ഷിയായി വച്ചുകൊണ്ട് ഞാന് ഉറപ്പു നല്കുന്നു— നിങ്ങള് രാമന്റെ മുഖം കാണും; മനോഹരമായ കണ്ണുകളും ബിംബഫലപോലെയുള്ള അധരങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കൊണ്ട് അലയുന്ന, പൗര്ണമാസത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖം. ഉടന് തന്നെ, വൈദേഹി, നിങ്ങള് പ്രസ്രവണമലയില് മഹാസര്പ്പത്തിന്റെ മുകളിലിരുന്നിരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ രാമനെ കാണും. രാഘവന് മാംസം കഴിക്കുകയോ മദ്യം കുടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; കാട്ടിലെ ശുദ്ധമായ ഭക്ഷ്യങ്ങള് മാത്രമാണ് അവന് കഴിക്കുന്നത്. അവന് ഈച്ചകളെയും കൊതുകുകളെയും കീടങ്ങളെയും പാമ്പുകളെയും പോലും ശരീരത്തില് നിന്ന് ഒഴിപ്പിക്കുന്നില്ല, കാരണം അവന്റെ മനസ്സില് മുഴുവനും നിങ്ങളാണ്. രാമന് ധ്യാനത്തില് സ്ഥിരനാണ്, ദുഃഖത്തില് ലീനനാണ്; നിങ്ങളെക്കുറിച്ചൊഴികെ മറ്റൊന്നും അവന് ചിന്തിക്കുന്നില്ല. മനുഷ്യരിലെയെറ്റവന് ആയ രാമന് ഉരക്കമില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു; ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഉണര്ന്നുപോകുമ്പോള് 'സീത' എന്ന നിങ്ങളുടെ മധുരമായ നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നു. സ്ത്രീകള്ക്ക് ഇഷ്ടമായ കായ്കളോ പുഷ്പങ്ങളോ മറ്റേതെങ്കിലും കാണുമ്പോള് അവന് 'ഹാ പ്രിയേ' എന്നു ആഹ്വാനിച്ച് നിങ്ങളോടു സംസാരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, മഹാത്മാവായ രാമന് തന്റെ പ്രതിജ്ഞയില് സ്ഥിരനായി, ദുഃഖത്തില് പീഡിതനായി, 'സീത' എന്ന വിളിച്ചുകൊണ്ടു, എല്ലായ്പ്പോഴും നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനായി പരിശ്രമിക്കുന്നു.