സീതയുടെ മനസ്സില് ആശങ്കയും പ്രതീക്ഷയും നിറഞ്ഞ ഒരു നിമിഷം. അവളുടെ വലിയ, താമരയിലുപോലെയുള്ള കണ്ണുകള് വിറയുന്നു; അതൊരു നല്ല ലക്ഷണമാണെന്ന് ഹനുമാൻ കരുതുന്നു. വൈദേഹിയുടെ വലത് കൈ, സാധാരണയായി ശാന്തമായതാണെങ്കിലും, കാരണമില്ലാതെ അല്പം വിറയുന്നു; അവളുടെ ഇടത് കാലും, യുവാനയയുടെ തുമ്പ് പോലെയുള്ളതും, വിറയുന്നു — രാഘവന് അവളുടെ മുന്നില് നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് ഈ ലക്ഷണങ്ങള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിനിടയില്, ഒരു പക്ഷി തന്റെ കൂടില് കയറി, ശാഖകളുടെ ഇടയില് നിന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും ശുഭമായ, ആശ്വാസം നല്കുന്ന ശബ്ദങ്ങള് ഉരിയുന്നുവെന്ന് കാണുന്നു; സീതയെ സന്തോഷത്തോടെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. അവളുടെ ഭര്ത്താവിന്റെ വിജയം അടുത്തിരിക്കുമെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ആ ലജ്ജാശീലയായ യുവതി, സന്തോഷത്തോടെ പറയുന്നു: "ഇത് ശരിയാണെങ്കില്, ഞാന് നിനക്ക് അഭയം നല്കട്ടെ." ഇതിന്റെ പിന്നാലെ, മഹത്വമുള്ള വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ ഇരുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം തുടങ്ങുന്നു. അവിടെ, രാക്ഷസരാജാവായ രാവണന് പറഞ്ഞ കഠിനമായ വാക്കുകള് കേട്ട സീത, കാട്ടിന്റെ വക്കത്ത് സിംഹം ആനയുടെ മകളെ ആക്രമിച്ചപ്പോലുള്ള ഭയത്തില് പിടിയെടുക്കുന്നു. രാക്ഷസീകളാല് ചുറ്റപ്പെട്ട അവളെ, രാവണന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുമ്പോള്, സീത, മരുഭൂമിയില് ഒറ്റയ്ക്ക് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ബാലികപോലെ, ദുഃഖത്തില് കരയുന്നു. അവള് ചിന്തിക്കുന്നു: "ലോകത്ത് പറയുന്നത് ശരിയാണെന്നു തോന്നുന്നു — ധാര്മ്മികര്ക്ക് അസമയത്തില് മരണം വരില്ല. എത്ര കഠിനമായി ഉപദ്രവിക്കപ്പെട്ടാലും, അയോഗ്യയായ എനിക്ക്, ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവിക്കാനാകുന്നു. എന്റെ ഹൃദയം വളരെ ദൃഢമാണെന്നു തോന്നുന്നു; സന്തോഷം നഷ്ടപ്പെട്ടതും, ദുഃഖം നിറഞ്ഞതുമായ ഹൃദയം, ഇന്ന്, ഇടിമിന്നല് പര്വതശിഖരത്തെ അടിക്കുന്നപോലെയും, ആയിരം തുണ്ടുകളായി പിളർന്നില്ല." "ഇതില് എനിക്ക് യാതൊരു പിഴവുമില്ല; എന്നിരുന്നാലും, അവന്റെ ദൃഷ്ടിക്ക് അനുകൂലമല്ലാത്തതുകൊണ്ട്, അവന് എന്നെ കൊല്ലാന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. എന്റെ യഥാര്ത്ഥ മനസ്സ് അവനോട് തുറന്നുപറയാന് എനിക്കാവുന്നില്ല; ദ്വിജന് അനധ്യക്ഷന് മന്ത്രം നല്കാത്തതുപോലെയാണ്." "ലോകത്തിന്റെ അധിപന് വരാത്തതുകൊണ്ട്, രാക്ഷസരാജാവ് പെട്ടെന്ന് എന്നെ ക്രൂരമായി ആയുധങ്ങളാല് വെട്ടിക്കൊള്ളും; ഗര്ഭത്തിലുള്ള ജീവിക്ക് മുളയിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന വേദനപോലെയാണ്." "ഇതൊരു ദുഃഖം തന്നെ; രാമന് വരാന് രണ്ട് മാസം കൂടി വേണ്ടിവരും. രാജാവിന്റെ ശിക്ഷയ്ക്ക് കാത്തിരിക്കുന്ന കള്ളന് രാത്രിയില് അനുഭവിക്കുന്ന ദുഃഖംപോലെയാണ്." "ഹേ രാമാ! ഹേ ലക്ഷ്മണാ! ഹേ സുമിത്രാ! ഹേ രാമയുടെ അമ്മയും, എന്റെ അമ്മയും! ദൗര്ഭാഗ്യവതിയായ ഞാന്, വലിയ സമുദ്രത്തില് കാറ്റില് അലയുന്ന കപ്പല് പോലെയാണ്; നശിച്ചുപോകുന്നു." "നരരാജാവിന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാര്, മൃഗത്തിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, എന്റെ കാരണത്താല് കൊല്ലപ്പെട്ടു; ആ രണ്ട് സിംഹങ്ങള്, ഇടിമിന്നലില് വീണതുപോലെയാണ്." "കാലം തന്നെയാണ് മൃഗത്തിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, എന്നെ വഞ്ചിച്ചത്; എന്റെ അജ്ഞാനത്തില്, രാമനെയും, അവന്റെ ഇളയ സഹോദരനെയും അകറ്റിയപ്പോള്." "ഹേ രാമാ! നീ വാഗ്ദാനത്തില് ഉറച്ചവനും, ദീര്ഘബാഹുവും, ചന്ദ്രനുപോലുള്ള മുഖമുള്ളവനും, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങള്ക്കും പ്രിയനും! നീ അറിയുന്നില്ല, ഞാന് രാക്ഷസന്മാര് tarafından marikkaan doomed." "നിനക്ക് മാത്രമായുള്ള ഭക്തി, സഹിഷ്ണുത, ഭൂമിയില് ഉറങ്ങല്, ധര്മാനുഷ്ഠാനം — ഭാര്യയായുള്ള എന്റെ വിശുദ്ധത, നന്ദിയില്ലാത്ത ആളുകളെ കാണിക്കുന്ന ദയപോലെയാണ്; ഫലപ്രദമല്ല." "എന്റെ ധര്മാനുഷ്ഠാനവും, ഭര്ത്താവിന് മാത്രം ഭക്തി പുലർത്താനുള്ള വ്രതവും, ഫലപ്രദമല്ല; കാരണം, ഞാന് നിന്നെ കാണുന്നില്ല — ക്ഷീണിച്ചും, വര്ണ്ണം നഷ്ടപ്പെട്ടും, ഐക്യത്തിന് പ്രതീക്ഷയില്ലാത്തവനായി." "നിന്റെ പിതാവിന്റെ ആജ്ഞ കർശനമായി അനുഷ്ഠിച്ച്, വനത്തില് നിന്ന് തിരികെ വന്നാല്, നീ ഭയരഹിതനും, സിദ്ധനും, വിശാലകണ്ണുകളുള്ള സ്ത്രീകളില് സന്തോഷം കാണും." "എന്നാല്, ഹേ രാമാ! ഞാന് നിന്നില് മനസ്സു നിക്ഷിപ്തം ചെയ്തവളും, ദൗര്ഭാഗ്യവതിയും, വ്രതങ്ങളും തപസുകളും ഫലപ്രദമല്ലാതെ ചെയ്തവളും, ഈ ദുഃഖിതമായ ജീവിതം ഉപേക്ഷിക്കും." "വിഷമോ, വാളോ കൊണ്ടു ഈ പുതുമയുള്ള ജീവിതം പെട്ടെന്ന് അവസാനിപ്പിക്കാമായിരുന്നു; എന്നാല് രാക്ഷസന്റെ ഭവനത്തില് വിഷമോ ആയുധമോ നല്കാന് ആരുമില്ല." "ദുഃഖത്തില് പീഡിതയായി, പലവിധം ചിന്തിച്ച്, സീത തന്റെ ജട ചുരുള് പിടിച്ചു, 'ഈ ജടകൊണ്ട് യമലോകത്തിലേക്ക് പോകും' എന്നുറച്ചു." "മൃദുലമായ ശരീരമുള്ള അവള്, ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖയിലേക്കു ചെന്നു, പിടിച്ചു; ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള അവള്, രാമനെ, അവന്റെ സഹോദരനെ, തന്റെ കുടുംബത്തെ ഓര്ത്തു." "അവളെ, ലോകത്ത് പ്രശസ്തമായ, സ്ഥിരതയിലൂടെ ലഭിച്ച, ശുഭലക്ഷണങ്ങള് വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവപ്പെടുന്നു; യശസ്സുള്ളവര് മുമ്പ് കണ്ട ലക്ഷണങ്ങള്." ഇതിന് ശേഷം, സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ ഇരുപത്തിയൊന്നാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. സീത, ദുഃഖം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടും, സന്തോഷം ഇല്ലാത്തവളായും, കുറ്റമില്ലാത്തവളായും, ശുഭലക്ഷണങ്ങള് അനുഭവിക്കുന്നു; ഭാഗ്യശാലിയായ മനുഷ്യന് അനുഭവിക്കുന്ന പോലെ. അവളുടെ ഇടത് കണ്ണ്, നീണ്ട കുന്തല്, കറുത്തയും, വിശാലവും, വെള്ളയും നിറഞ്ഞ കണ്ണ്, ചുവന്ന താമരയിലില് മീന് അടിക്കുന്നപോലെയാണ് വിറയുന്നത്. അവളുടെ ഇടത് കൈ, സുന്ദരവും, വൃത്താകൃതിയിലും, അലോയും ചന്ദനവും പോലെയുള്ളതും, ഭര്ത്താവിന്റെ അലങ്കാരമില്ലാതെ, പെട്ടെന്ന് വിറയുന്നു. അവളുടെ കാലും, ആനയുടെ തുമ്പ് പോലെയുള്ളതും, വിറയുന്നു; രാമന് അവളുടെ മുന്നില് നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവളുടെ പൊന് നിറമുള്ള വസ്ത്രം, മലിനമായതും, കുന്നിന് മുകളില് നിലകൊള്ളുന്നപ്പോള്, അല്പം താഴേക്ക് വീഴുന്നു. ഈ ശുഭലക്ഷണങ്ങള് കൊണ്ടും, മുമ്പ് ധാര്മ്മികര് കണ്ട ലക്ഷണങ്ങള് കൊണ്ടും, സീതയുടെ മനസ്സും, വരണ്ട വിത്ത് മഴയില് പുനര്ജ്ജീവനം കിട്ടുന്നതുപോലെയാണ്, ഉണരുന്നു. ബിംബഫലപോലെയുള്ള ചുവന്ന അധരവും, കണ്ണുകളും, ക眉കളും, കേശവും ചേര്ന്ന മുഖവും, നീണ്ട കുന്തലുകളും, വെളുത്ത പല്ലുകളും, രാഹുവിന്റെ വായില് നിന്ന് മോചിതമായ ചന്ദ്രനുപോലെയാണ് പ്രകാശിക്കുന്നത്. ദുഃഖത്തില് നിന്ന് മോചിതമായ അവള്, ക്ഷീണവും, ജ്വരവും ഇല്ലാതെ, സന്തോഷത്തില് ഉണരുന്നു; അവളുടെ മനസ്സും, മുഖവും, ഉദയചന്ദ്രന് പ്രകാശിക്കുന്ന രാത്രിപോലെയാണ്. ഇതിനു ശേഷം, സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ മുപ്പതാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ഹനുമാൻ, ധീരനായവന്, ത്രിജടയും, സീതയും, മറ്റു രാക്ഷസീകളുമുള്ള ഭീഷണികള് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നു. നന്ദനവനത്തിലെ ദേവതയെപ്പോലുള്ള സീതയെ നിരീക്ഷിച്ച ഹനുമാൻ, പലതരം ചിന്തകളിലേര്പ്പെടുന്നു. ആയിരം, പതിനായിരം വാനരങ്ങള് എല്ലാ ദിശകളിലും അന്വേഷിച്ചവള്, ഇപ്പോൾ താനാണ് കണ്ടെത്തിയത്. വൈരികളുടെ ശക്തിയും, രാക്ഷസന്മാരുടെ വ്യത്യാസങ്ങളും, ഈ നഗരം, രാക്ഷസരാജാവ് രാവണന്റെ ശക്തിയും, ഒളിച്ചുനോക്കി, ശത്രുവിന്റെ സ്ഥിതി വിലയിരുത്തി, ഹനുമാൻ എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ചു. ഇങ്ങനെ, സീതയുടെ ദുഃഖം, പ്രതീക്ഷ, ഹനുമാന്റെ നിരീക്ഷണം — എല്ലാം ഈ മഹത്വമുള്ള വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയില് ആവിരഭിക്കുന്നു.