വാൽമീകി മഹാനായ സന്യാസി, ആകാശത്തിൽ നിന്നും ഒരു ദിവ്യവ്യക്തിയെ കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതത്തോടെ ഉയർന്നു. തന്റെ വാക്കുകൾ നിയന്ത്രിച്ച്, കൈകൾ ചേർത്തുകൊണ്ട്, ആ ദിവ്യനെ ആദരിച്ചും, പാദങ്ങൾക്ക് വെള്ളം, അർഘ്യം, ഒരു ആസനവും സമർപ്പിച്ച്, അവന്റെ ക്ഷേമം ചോദിച്ചു. ആ blessed one, അത്യധികം ആദരിക്കപ്പെട്ട ആസനത്തിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ, വാൽമീകിയ്ക്കും ഒരു ആസനമൊരുക്കി. ബ്രഹ്മാവിന്റെ അംഗീകാരം ലഭിച്ച ശേഷം, അദ്ദേഹം തന്റെ ആസനത്തിലേക്ക് ഇരുന്നപ്പോൾ, സകല ജീവികളുടെ പ്രഭുവായ കൃഷ്ണൻ അവിടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ സംഭവത്തിൽ തന്റെ മനസ്സിനെ ആഴത്തിൽ ആകർഷിച്ച വാൽമീകി, ദുഷ്ടഹൃദയങ്ങൾ ചെയ്ത ക്രൂരതയെ കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച് ധ്യാനത്തിലേർന്നു. ഒരു മനോഹരമായ കൃഷ്ണ പക്ഷിയെ എന്തുകൊണ്ടാണ് അകൃത്യത്തിൽ കൊല്ലുന്നത് എന്ന് ചിന്തിച്ചു, അവൻ വീണ്ടും ആ സ്ത്രീ കൃഷ്ണയുടെ ദുഃഖത്തിന് ഈ ശ്ലോകം പാടിച്ചു. ഈ ദു:ഖത്തിൽ മগ্নമായ അവൻ, ബ്രഹ്മാവ്, സ്മിതത്തോടെ, മഹാനായ സന്യാസിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. "ഈ ശ്ലോകം ഇങ്ങനെ തന്നെ നിലനിൽക്കട്ടെ; ഇവിടെ ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല. എന്റെ ഇച്ഛയാൽ, ഈ സരസ്വതി നിന്റെ ഉള്ളിൽ ഉദയിച്ചു." "ശ്രേഷ്ഠമായ സന്യാസി, നീ രാമന്റെ സമ്പൂർണ്ണ കഥയെ രചിക്കണം, ലോകത്തിന് വേണ്ടി." അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. "നാരദനിൽ നിന്നു കേട്ടതുപോലെ, നിന്റെ അറിവിലേക്കും രാമന്റെ, സൗമിത്രിയുടെ, എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരുടെ, വൈദേഹിയുടെ സംഭവങ്ങൾ—തുടക്കത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ രഹസ്യത്തിൽ—എല്ലാം നിനക്കു അറിയാം; ഈ കവിതയിൽ അസത്യങ്ങൾ കടക്കില്ല. ശരീരത്തിൽ മഞ്ഞു കെട്ടിയ, മനോഹരമായ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച്, രാമന്റെ മഹത്വം ഉയർത്തുന്ന, നന്മയും സത്യവും നിറഞ്ഞ, നദികളും മലകളും നിലനിൽക്കുന്ന കാലം വരെ ഈ രാമായണം എഴുതുക." ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മഹാനായ സന്യാസി, തന്റെ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം അത്ഭുതത്തോടെ അവിടെ നിന്നു പോയി. അവന്റെ ശിഷ്യന്മാർ ആ ശ്ലോകം ആവർത്തിച്ചു പാടി, സന്തോഷത്തോടെ, അത്ഭുതത്തിൽ. മഹാനായ സന്യാസി നാലു പാദങ്ങളിൽ പാടിയ ആ ശ്ലോകം, ആവർത്തിച്ചപ്പോൾ, ദു:ഖം കവിതയായി മാറി. വാൽമീകിയുടെ മനസ്സിൽ ഒരു തീരുമാനമുണ്ടായി: 'ഞാൻ സമ്പൂർണ്ണ രാമായണം ഈ ശ്ലോകങ്ങളിൽ എഴുതും.' നല്ല വിഷയങ്ങൾ, അർത്ഥങ്ങൾ, മനോഹരമായ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച്, അദ്ദേഹം രാമന്റെ മഹത്വം ഉയർത്തി; സമാനമായ നൂറുകണക്കിന് ശ്ലോകങ്ങൾ കൊണ്ട്, പ്രശസ്തനായ സന്യാസി ഒരു മഹാനായ കവിത രചിച്ചു. സംയോജനം, അക്ഷരങ്ങൾ, വാക്യങ്ങൾ എല്ലാം ശരിയായ രീതിയിൽ ക്രമീകരിച്ച, രഘുവിന്റെ പുത്രന്റെ കഥ കേൾക്കുക, ദശമുഖനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയാണ്. ശ്രേഷ്ഠനായ വാൽമീകി രാമായണത്തിന്റെ ബാലകാണ്ടത്തിൽ, മൂന്നാം സർഗത്തിൽ, എല്ലാ സംഭവങ്ങളും കേൾക്കുകയും, അവയുടെ നന്മയും അർത്ഥവും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ശുദ്ധമായ ജലത്തിൽ ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, വാൽമീകി ദർഭ തൂവലിൽ കയ്യുകൾ ചേർത്ത്, ധർമ്മത്തിന്റെ ആധാരത്തിൽ സംഭവങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചു. അദ്ദേഹം സത്യം ആസ്വദിച്ച, സത്യത്തിൽ ഉറച്ച രാമന്റെ സംഭവങ്ങൾ, അവന്റെ ഭാര്യയും സഹോദരനും കൂടിയുള്ള വനയാത്രയെ കുറിച്ച് പരിശോധിച്ചു. യോഗത്തിൽ സ്ഥാപിതനായ, ധർമ്മത്തിന്റെ ആത്മാവുള്ള ഈ മഹാനായവൻ, അവിടെ നടന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളും, കൈയിൽ പഴം പോലെ, വ്യക്തമായി കണ്ടു. സത്യം കണ്ട ഈ മഹാനായവൻ, രാമന്റെ പ്രിയമായ കഥയെ എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു. ആ കഥ, ആകാശത്തിന്റെ മുത്തുകൾ പോലെ, കേൾക്കാൻ ആസ്വദനീയമായിരുന്നു. മഹാനായ സന്യാസി നാരദൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, രഘുവിന്റെ കഥയെ അദ്ദേഹം രചിച്ചു. രാമന്റെ ജനനം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്ത്വം, ജനങ്ങളുടെ പ്രിയം, സഹിഷ്ണുത, സൌമ്യത, സത്യം—വിവിധ അത്ഭുതകരമായ കഥകൾ, വിശ്വാമിത്രനോടുള്ള സഹായം, ജനകിയുടെ വിവാഹം, धनുഷിന്റെ തകർച്ച—ഈ എല്ലാം അദ്ദേഹം എഴുതിയ കാവ്യത്തിൽ സമർപ്പിച്ചു. രാമന്റെ അഭിഷേകം, കൈകെയിയുടെ ദോഷം, രാമന്റെ അഭിഷേകം തടഞ്ഞത്, exile, രാജാവിന്റെ ദു:ഖം, ജനങ്ങളുടെ ദു:ഖം, നിഷാദരാദ്ധിപതിയുമായി സംഭാഷണം, ചാരിയോടുള്ള തിരികെ—ഗംഗയെ കടന്നുപോയി, ഭാരദ്വാജനോടു കൂടിയുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച, ചിത്രകൂറ്റയുടെ ദർശനം, വാസം, ഭാരതന്റെ വരവ്, രാമനെ മനസ്സിലാക്കുക, പിതാവിന് വെള്ളം സമർപ്പിക്കുക— ആശ്രമത്തിന്റെ നിർമ്മാണം, ദണ്ഡക വനത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര, വിരധയെ കൊല്ലുക, ശാരഭംഗനോടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച, സുചിക്ഷണനോടുള്ള സമ്പർക്കം, അനസൂയയുടെ കഥ, സുഗന്ധമായ എണ്ണ നൽകുക, അഗസ്ത്യനോടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച, धनुषം ലഭിക്കുക, ശൂരപണഖയോടുള്ള സംഭാഷണം, അവളുടെ മുഖം തകർക്കുക, ഖരനും ത്രിശിരസും കൊല്ലുക, രാവണന്റെ ഉയർച്ച, മാരിച്ചയെ കൊല്ലുക, വൈദേഹിയെ കവർച്ച ചെയ്യുന്നത്— ഇവയെല്ലാം, വാൽമീകിയുടെ കാവ്യത്തിൽ, സമ്പൂർണ്ണമായും, മനോഹരമായും രചിക്കപ്പെട്ടു.