അപ്പോള് അഹങ്കാരവും ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും ധരിച്ചിരുന്ന ആ സ്ത്രീകള്ക്കിടയില് ആരാണ് ആര് എന്നു തിരിച്ചറിയാന് പോലും കഴിയാത്ത അത്രയൊരാവശ്യമായിരുന്നുവു്. രാവണന് സുഖമായി കിടന്നിരിക്കുമ്പോള്, വിവിധ വർണ്ണങ്ങളുള്ള ആ സ്ത്രീകള് സ്വര്ണ്ണദീപങ്ങള് പോലെ പ്രകാശിച്ച്, മിന്നുന്ന കണ്ണുകളെപ്പോലെ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. രാജാക്കന്മാരുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധര്വന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പുത്രിമാരായ ആ യുവതിമാര് കാമത്തിന് അടിമപ്പെട്ട് രാവണന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരന്നു. യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച രാവണന് പിടിച്ചുനടത്തിയ ആ സ്ത്രീകള് കാമവശരായി, ചിലര് പ്രേമം കൊണ്ട് ഭ്രമിച്ചവരായി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരില് ആരെയും ബലപ്രയോഗംകൊണ്ടോ, വീര്യപ്രദര്ശനത്തിലോ, മറ്റേതെങ്കിലും ആഗ്രഹത്തിലോ നേടിയതല്ല—ജനകന്റെ പുത്രിയായ സീതയെ ഒഴികെ ആരും പുതിയവരായിരുന്നില്ല. അവരില് ആരും താഴ്ന്ന ജന്മക്കാരിയായിരുന്നില്ല, ആരും സൗന്ദര്യരഹിതയല്ല, ആരും ദയയോ വിനയമോ ഇല്ലാത്തവരല്ല; ആരും ധര്മ്മരഹിതയോ രാവണന് അനിഷ്ടയോ ആയിരുന്നില്ല. അപ്പോള് വാനരാധിപനായ ഹനുമാന് മനസ്സില് വിചാരിച്ചു: “രഘുനാഥന്റെ പാതിവ്രത്യശാലിയായ ഭാര്യ ഇതുപോലെയാണെങ്കില്, ഈ രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ഭാര്യമാര് എല്ലാം ഉന്നതജന്മക്കാരാണെന്നതില് സംശയമില്ല.” പിന്നെയും ഒളിഞ്ഞരൂപത്തില് ഹനുമാന് ചിന്തിച്ചു: “സീതയുടെ ധര്മ്മം അതിലധികം ഉന്നതമാണ്; എങ്കിലും ഈ മഹാത്മാവായ ലങ്കാധിപന് അവളോടു വലിയ അധര്മ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.” ഇതോടെ മഹാത്മാവായ ഹനുമാന് അവിടെ ദേവന്മാര്ക്കു യോജിച്ച, രത്നങ്ങളാലും സ്ഫടികം പോലെ തെളിഞ്ഞും പ്രകാശിക്കുന്ന മനോഹരമായ ഒരു പടുകൂറ്റം കിടക്ക കണ്ടു. അതിന് ആഡംബരമായ മേബിളുകളും, ദന്തവും പൊന്നും ചേര്ന്ന അലങ്കാരങ്ങളും, വിലയേറിയ വജ്രസമാന സിംഹാസനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത്, ദിവ്യപുഷ്പമാലകളാല് അലങ്കരിച്ച, നക്ഷത്രങ്ങളില് വച്ചിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള ഒരു വെള്ളി കുടയും ഹനുമാന് കണ്ടു. ശുദ്ധസുവര്ണത്തില് ചുറ്റപ്പെട്ട് സൂര്യപ്രകാശം പോലെ തിളങ്ങുന്ന സിംഹാസനം, അശോകപുഷ്പമാലകള് വിരിച്ചിരുന്നതും അവിടുണ്ടായിരുന്നു. വിവിധ സുഗന്ധികള് ഒഴുക്കിയ, മികച്ച ധൂപം പുകയുന്ന, ചുറ്റും ചാമരം വീശുന്ന ദാസിമാരാല് സേവിക്കപ്പെട്ട ആ പടുകൂറ്റം കിടക്ക മനോഹരമായ പൂമാലകളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതിന്റെ മീതെ, ഇടവഴിയില് ഇടം പിടിച്ച്, ഇടതുവശത്ത് തൂങ്ങിയ കുന്തലങ്ങള് കെട്ടിയ, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള, ഉജ്ജ്വലമായ കുണ്ഡലങ്ങള് ധരിച്ച, ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള, ശക്തിയുള്ള ഭുജങ്ങളോടും വെള്ളി വസ്ത്രങ്ങളോടും കൂടിയ ഒരാളെ ഹനുമാന് കണ്ടു. ചുവന്ന ചന്ദനപൂവു് പുരട്ടിയ ശരീരത്തില്, അസ്തമയകാലത്തെ മേഘംപോലും ഇടിമിന്നലുപോലും തിളങ്ങുന്നതും അവന് കണ്ടു. ദിവ്യാഭരണങ്ങള് ധരിച്ച, ആഗ്രഹിച്ച രൂപം എങ്കിലും സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന, വനങ്ങളും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ചുറ്റിയ, വിശ്രമിക്കുന്ന മന്ദാരപര്വ്വതംപോലെ പ്രത്യക്ഷമായിരുന്ന രാക്ഷസാധിപനായിരുന്നു അദേഹം. പാനമകഞ്ഞ ശേഷം, ആ രാക്ഷസാധിപന് രാവണന് പ്രകാശമുള്ള കിടക്കയില് ധീരതയോടെ ഉറങ്ങുന്നതും ഹനുമാന് കണ്ടു. രാവണന് വലിയ പാമ്പുപോലെ ശ്വാസം വിടുമ്പോള് ഹനുമാന് അതിനടുത്തേക്ക് ഭയക്കയും സൂക്ഷ്മതയോടെ സമീപിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നെ ഉയർന്ന വേദികയിലേക്കു ചെന്നു, ഒരു പടിക്കെട്ടിനപ്പുറം ഒളിച്ചുകൊണ്ട്, രാക്ഷസാധിപനില് കാമവശനായ ധീരനെ നോക്കി വാനരന് നിന്നു. രാക്ഷസരാജാവിന്റെ മനോഹരമായ കിടക്ക, അതിനരികില് വിശ്രമിക്കുന്ന മഹാനായ യാനയാനയെപ്പോലെ, വലിയ ജലപാതംപോലെ തിളങ്ങി. ആ മഹാത്മാവിന്റെ ശക്തിയുള്ള ഭുജങ്ങള്, പൊന്നിന്റെ വലയം ധരിച്ച്, ഇന്ദ്രന്റെ പതാകപോലെ നീട്ടി കിടന്നത് ഹനുമാന് കണ്ടു. ആ ഭുജങ്ങള് ആനക്കൊമ്പ് കൊണ്ടുള്ള അടിയേറ്റ പാടുകളുള്ളവയും, വജ്രംകൊണ്ട് തീര്ത്തതുപോലും, വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രംപോലും അടയാളമുള്ളതും, വിശാലവും ശക്തിയുള്ളതുമായിരുന്നു. മുഴുവന് പൂരിപ്പിച്ച, സുന്ദരമായ നഖങ്ങളോടും വിരലുകളോടും കൂടിയ, ഉരുമ്പുപോലും ആനത്തുമ്പുപോലും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ആ ഭുജങ്ങള് കിടക്കയില് ഇരട്ടയായ അഞ്ചുമുനയുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെ കിടന്നു. തണുപ്പ് നിറഞ്ഞ, സുഗന്ധമുള്ള, അത്യുത്തമമായ ചന്ദനപൂവ് പുരട്ടിയ ആ ഭുജങ്ങള് മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. മികച്ച സ്ത്രീകള് ആ ഭുജങ്ങള് അമര്ത്തിയതും, മനോഹരമായ സുഗന്ധികള് പുരട്ടിയതും, യക്ഷന്മാരും പാമ്പുകളും ഗന്ധര്വന്മാരും ദേവന്മാരും ദാനവശ്രേഷ്ഠന്മാരും ഇവിടം സന്ദര്ശിച്ചതുമാണ്. ആ ഭുജങ്ങള് മന്ദാരപര്വ്വതത്തിലെ ഇരട്ട പാമ്പുകള് കിടക്കുന്നതുപോലെ കിടന്നു. ആ ഭുജങ്ങളാലാണ് രാക്ഷസാധിപന് മന്ദാരപര്വതം ഇരട്ടശിഖരങ്ങളോടുകൂടി തിളങ്ങുന്നതുപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. മാവിന്റെയും ചമ്പകപ്പൂവിന്റെയും സുഗന്ധം, മികച്ച ബകുലപൂവിന്റെ സുഗന്ധം, ഉത്തമമായ ഭക്ഷ്യപാനങ്ങളുടെ ഗന്ധം എല്ലാം അവിടെ പരന്നു. ആ രാക്ഷസാധിപന്റെ വലിയ വായില്നിന്ന് ഉറങ്ങുമ്പോള് പുറത്ത് വരുന്ന ശ്വാസം ആ ഭവനമാകെ നിറച്ചു. മുത്തുകളും രത്നങ്ങളും പതിച്ച കിരീടം അലങ്കരിച്ച മുഖം, അല്പം ചിതറിയ നിലയില്, പ്രകാശമുള്ള കുണ്ഡലങ്ങള് പൊന്തി തിളങ്ങി. ചുവന്ന ചന്ദനപൂവ് പുരട്ടിയ, മനോഹരമായ ഹാരമണിയാലങ്കരിച്ച, വിശാലവും പുഷ്ടിയുള്ളവുമായ വക്ഷസ്ഥലം അവിടെ തെളിഞ്ഞു. മങ്ങിയ, ചിതറിയ പടര്വസ്ത്രം അവന്റെ പരിക്കേറ്റ വശം മറച്ചിരുന്നു; വിലയേറിയ മഞ്ഞവസ്ത്രം അവനെ പൊതിഞ്ഞിരുന്നു. വലിയ പാമ്പുപോലെ ശ്വാസം വിടുന്ന രാക്ഷസാധിപന്, കരുത്തുള്ള കറുത്ത ഉഴുന്നുപോലും, വലിയ ഗംഗയുടെ തീരത്ത് ഉറങ്ങുന്ന ആനയെപ്പോലും കിടന്നു. നാലു് സ്വര്ണ്ണദീപങ്ങള് ചുറ്റും പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടു്, അവന്റെ ശരീരം ഇടിമിന്നലില് തെളിയുന്ന മേഘംപോലെ തിളങ്ങി. ആ മഹാത്മാവായ രാക്ഷസാധിപന്റെ കാൽക്കല് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യമാര് അവന്റെ ഭവനത്തില് കിടന്നിരുന്നു. അവരുടെ മുഖങ്ങള് ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങി; മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങള്, ഉണങ്ങാത്ത പുഷ്പമാലകള് ആണവരുടെ അലങ്കാരമായിരുന്നു—വാനരാധിപന് അവരെ കണ്ടു. നൃത്തത്തിലും സംഗീതത്തിലും വിദഗ്ധരായ, രാക്ഷസാധിപന്റെ ഭുജങ്ങളില് ഇരുന്ന് വിശ്രമിച്ച, മനോഹരഭൂഷണങ്ങള് ധരിച്ച ആ സ്ത്രീകളെ ഹനുമാന് അവിടെ കണ്ടു.