അവിടെ കിങ്കിണികളുടെ മൃദുലമായ മുഴക്കം, അരക്കച്ചകളുടെ മണികൾ, മൃദംഗങ്ങളുടെ ഗംഭീരമായ ഘോഷം—ഈ ശബ്ദങ്ങൾ കൊണ്ടു മുഴുവനും നിറഞ്ഞു നിന്നു ആ സ്ഥലം. അങ്ങനെയുള്ള ആ മഹത്തായ മന്ദിരത്തിൽ ഹനുമാൻ പ്രവേശിച്ചു. ചുറ്റും മനോഹരമായ പലസമൂഹങ്ങളും അനേകം സുന്ദരികളുമുള്ള അങ്കണങ്ങൾ മനോഹരമായി ക്രമീകരിച്ചിരുന്നു. ഹനുമാൻ അവിടെ കയറി, മേഘങ്ങൾ മഴക്കാലത്ത് മിന്നുന്ന വൈദ്യുതികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ, പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞതുപോലെ, വെങ്കലവും പൊന്നും കൊണ്ടുള്ള ജാലകങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വലിയ ഭവനങ്ങളുടെ കൂട്ടം കണ്ടു. അവിടെ പലവിധ ഹാളുകൾ—ശംഖങ്ങൾക്കും ആയുധങ്ങൾക്കും ധനുസ്സുകൾക്കുമായി വിഭജിച്ചിരുന്ന ഹാളുകൾ, വീണ്ടും ആ ഭവനശിഖരങ്ങളിൽ മനോഹരമായ, വിശാലമായ ചന്ദ്രഹാളുകൾ—all മനോഹരമായിരുന്നു. അവിടെ ഉള്ള ഭവനങ്ങൾ അവയുടെ ഉടമസ്ഥരുടെ ശക്തിയാൽ നേടിയതും, വിവിധ ഭൂതങ്ങളാൽ ഭരിക്കപ്പെടുന്നതും, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആദരിക്കുന്നതും, ദോഷം ഒന്നുമില്ലാത്തതുമായവയായിരുന്നു. അവ ഭവനങ്ങൾ, മായാസുരൻ തന്നെ നിർമിച്ചതുപോലെ, ഭൂമിയിൽ കാണുന്നവയിൽ ഏറ്റവും ഗുണപരമായവയും, ലങ്കാധിപതിയുടെവയുമായിരുന്നു. അതിനുശേഷം, ഹനുമാൻ ഒരു വലിയ, മേഘക്കൂട്ടം പോലുള്ള, പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, രാക്ഷസാധിപതിയുടെ ശക്തിക്ക് യോജ്യമായ, സമം ഇല്ലാത്ത മനോഹരമായ ഒരു ഭവനം കണ്ടു. ഭൂമിയിൽ സ്വർഗ്ഗംപോലെ പന്തലിച്ചു കിടക്കുന്ന, രത്നങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളുടെ പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട, മലശിഖരത്തിന്റെ പൊടിപടരുന്ന കാഴ്ചപോലെയുള്ള ഭവനമായിരുന്നു അത്. അവിടെ, പലവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, ധാതുക്കൾ സമൃദ്ധമായ മലശിഖരപോലും, ആകാശം ഗ്രഹങ്ങളാലും ചന്ദ്രനാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലും, ആകർഷകമായ മേഘങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ള മറ്റൊരു ഭവനം ഹനുമാൻ കണ്ടു. ഭൂമി മലനിരകളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മലകൾ വൃക്ഷങ്ങളുടെ തണൽകൊണ്ട്; വൃക്ഷങ്ങൾ പുഷ്പങ്ങളുടെ തണൽകൊണ്ട്; പുഷ്പങ്ങൾ കിരീടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വെളുത്ത ഭവനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ താമരക്കുളങ്ങളും; വീണ്ടും, കിരീടങ്ങളുള്ള താമരകളും, അത്ഭുതകരമായ വനങ്ങളും, തടാകങ്ങളും അവിടെ കാണാം. അവിടേയ്ക്ക് 'പുഷ്പാഭവയ' എന്ന മഹത്തായ ഭവനം, രത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന, ഉന്നത ഭവനങ്ങളിൽ ഉന്നതമായ, വാനരസേനാനായകന്റെ ഭവനം, സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ബൈരിൽ, വെള്ളിയിലും പോവയിൽ നിർമ്മിച്ച പക്ഷികൾ, അതുപോലെ ചുവപ്പു പോവയിൽ നിർമ്മിച്ച പക്ഷികൾ, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച അനന്തസർപ്പങ്ങൾ, മനോഹരമായ അവയവങ്ങളുള്ള ഉത്തമവംശീയ കുതിരകൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചുവപ്പു പോവയും പൊന്നും കൊണ്ടുള്ള ചിറകുകളുള്ള പക്ഷികൾ, ചിറകുകൾ മടക്കി, മിഴി നിറഞ്ഞ, മനോഹരമായ മുഖവും മനോഹരമായ ചിറകുകളും ഉള്ള പക്ഷികൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. നല്ല തുമ്പുകളുള്ള ആനകൾ, താമരയിലത്തുമ്പും കേശവും ഉള്ളവയും; ഭാഗ്യദേവിയെ ഭാഗ്യഹസ്തങ്ങളോടെ, താമരയും കൈവശം പിടിച്ച ലക്ഷ്മിയേയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ, അത്ഭുതകരമായ ആ ഭവനത്തോട് സമീപിച്ചപ്പോൾ, അതൊരു മനോഹരമായ ഗുഹയുള്ള മലപോലെയും, ഹിമം ഉരുകിയശേഷം മനോഹരമായ ഗുഹയുള്ള മലപോലെയും ഹനുമാൻ വിചാരിച്ചു. പിന്നീട്, ആ പത്തുമുഖനായ രാജാവ് ഭരിക്കുന്ന നഗരത്തിലേക്ക്, ജനകാത്മജയായ സീതയെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട്, ഭർത്താവിന്റെ ഗുണങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടയായ, ദുഃഖിതയായ, മാന്യയായ സീതയെ കണ്ടെത്താൻ ഹനുമാൻ പ്രവേശിച്ചു. സീതയെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട്, ഉന്നത മനസ്സും സദാചാരവുമുള്ള അവളെ കണ്ടെത്താൻ ഹനുമാൻ അവിടെയൊക്കെയും കണ്ണുകൾ കൊണ്ടു തിരഞ്ഞു, വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകുന്നു. അവിടെ, ആ മഹത്തായ ഭവനത്തിനുള്ളിൽ, വാതാത്മജനായ ഹനുമാൻ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ജാലകങ്ങളുള്ള ഭവനം കണ്ടു. അത്ഭുതകരമായ ആ ഭവനം, വിശ്വകർമ്മ തന്നെ നിർമ്മിച്ചതും, ആകാശത്തിലേക്ക് കാറ്റിന്റെ വഴിയിലൂടെ ഉയർന്നുയർന്നതും, സൂര്യന്റെ പാതപോലെ പ്രകാശിച്ചതുമായിരുന്നു. അവിടെ, ഒരു കാര്യവും സൂക്ഷ്മതയില്ലാതെ ചെയ്യപ്പെട്ടതില്ല; ഒന്നും രത്നങ്ങളില്ലാതെ ഇല്ല; ദേവന്മാരിടയിൽ പോലും വ്യത്യാസം കാണാൻ കഴിയാത്ത, ആ ഭവനം അത്രയും അതുല്യമായിരുന്നു. തപസ്സും, ഏകാഗ്രതയും, ധൈര്യവും കൊണ്ടു സമ്പാദിച്ച, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലും ചിന്തയിലും നിർമിച്ചതുമായ, പലവിധ രൂപങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള ആ ഭവനത്തിൽ ഓരോന്നും അതുല്യമായിരുന്നു. വേഗതയുള്ള ചലനത്തിൽ മനസ്സു നിശ്ചയിച്ച, സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള, കാറ്റുപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്ന, മഹാത്മാക്കളുടെയും ധർമ്മശീലികളുടെയും പ്രകാശമുള്ളവരുടെയും ആധാരമായ ഭവനം. അതിന്റെ അതുല്യമായ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, അനേകം ശിഖരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, മനസ്സിന് ആഹ്ലാദം നൽകുന്ന, ശുദ്ധമായ, ശരത്കാല ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള, അത്ഭുതകരമായ മലശിഖരങ്ങൾ പോലെയുള്ള ആ ഭവനം. അവിടെ, earrings അണിഞ്ഞ മുഖങ്ങളുള്ള, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന, വലിയ ഭക്ഷണശേഷിയുള്ള, വിശാലവും ചുഴറിയും കുഴഞ്ഞ കണ്ണുകളുള്ള, ആയിരക്കണക്കിന് ഭൂതങ്ങളാൽ വഹിക്കപ്പെടുന്ന, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസികൾ കാണപ്പെട്ടു. ആ മഹത്തായ ഭവനത്തിനുള്ളിൽ, വാതാത്മജനായ ഹനുമാൻ ശുദ്ധവും വിശാലവുമായ, ഭവനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മറ്റൊരു ഭവനം കണ്ടു. രാക്ഷസാധിപതിയുടെ മഹാമന്ദിരം, അർദ്ധയോജന വീതിയും ഒരു യോജന നീളവും ഉള്ളതും, അനേകം ഉന്നതഭവനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു. ഹനുമാൻ, ശത്രുനാശകൻ, വലിയ കണ്ണുകളുള്ള വൈദേഹിയായ സീതയെ അന്വേഷിച്ചു, എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു. രാക്ഷസന്മാരുടെ ഉത്തമമായ ഭവനം നിരീക്ഷിച്ച ശേഷം, ഹനുമാൻ, ഭാഗ്യശാലിയായവൻ, രാക്ഷസാധിപതിയുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് സമീപിച്ചു. ആ ഭവനം നാലു ദന്തമുള്ളതും മൂന്നു ദന്തമുള്ളതുമായ ആനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവ സ്വതന്ത്രമായിരിക്കുന്നു; ശക്തമായ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള യോദ്ധാക്കളാൽ കാവലുണ്ട്. രാവണന്റെ ഭവനം അവന്റെ ഭാര്യമാരാൽ, രാക്ഷസസ്ത്രിയാരാൽ, ബലാൽ കൊണ്ടുവരപ്പെട്ട രാജകുമാരിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആ സ്ഥലം, മകരങ്ങളാലും വലിയ മീനുകളാലും നിറഞ്ഞു, കാറ്റിന്റെ ശക്തിയിൽ ഉന്മത്തമായ, പാമ്പുകളാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രം പോലെയാണ്. വൈശ്രവണന്റെ ഭാഗ്യവും, ചന്ദ്രന്റെ ഭാഗ്യവും, ഗരുഡന്റെ ഭാഗ്യവും, അതേ അക്ഷയമായ മഹിമ രാവണന്റെ ഭവനത്തിൽ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ആ ഭവനത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ, വാതാത്മജനായ ഹനുമാൻ മറ്റൊരു നല്ലവണ്ണം നിർമ്മിച്ച, അനേകം പുറപ്പാതികളുള്ള ഭവനം കണ്ടു. വിശ്വകർമ്മ ബ്രഹ്മാവിനുവേണ്ടി നിർമിച്ച അത്ഭുതമായ ആ ആകാശയാനമാണ് പുഷ്പകവിമാനം; അതിൽ എല്ലാ രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ, കുബേരൻ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് അതു നേടി; പിന്നെ കുബേരനെ ജയിച്ച് രാക്ഷസാധിപതി അതു സ്വന്തമാക്കി. ശുദ്ധമായ പൊന്നും വെള്ളിയും കൊണ്ടുള്ള തൂണുകളിൽ നിൽക്കുന്ന, കൃത്രിമമായ, വിവിധ ഭംഗികളിലുള്ള മാൻചിത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, പ്രകാശത്തിൽ ദഹിക്കുന്നതുപോലെ തിളങ്ങുന്ന ആ ആകാശയാനം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.