ഹനുമാൻ, മഹാബലശാലിയായ വാനരൻ, ലങ്കയുടെ അലങ്കാരമിതാണെന്നു മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു. അവൻ അവിടെയെങ്ങും, പ്രത്യേകിച്ച് രാവണന്റെ സമീപത്ത്, ഭയമില്ലാതെ സഞ്ചരിച്ചു. രാക്ഷസന്മാരുടെ വീടുകളിൽ നിന്നും തോട്ടങ്ങളിൽവരെ അവൻ സന്ദർശിച്ചു, അദ്ഭുതകരമായ രാജപ്രാസാദങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചു. വേഗതയോടെ ചാടിത്തുള്ളി അവൻ ആദ്യം പ്രഹസ്തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് കടന്നു, അവിടുനിന്നും മഹാപർഷ്വന്റെ വീട്ടിലേക്കും പിന്നെ കുമ്ഭകർണന്റെ, മേഘംപോലെയുള്ള ആ ഭവനത്തിലേക്കും, അതുപോലെ തന്നെ വിവീഷണന്റെ വീട്ടിലേക്കും പോയി. അതുപോലെ തന്നെ മഹോദര, വിരൂപാക്ഷ, വിദ്യുജ്ജിഹ്വ, വിദ്യുന്മാലി എന്നിവരുടെ വീടുകളിൽ ഹനുമാൻ എത്തി. വജ്രദംഷ്ട്ര, ശുക, സാരണ, ജ്ഞാനശാലി എന്നിവരുടെ വീടുകളിലേക്കും അവൻ ചാടിക്കയറി. അതുപോലെ തന്നെ വാനരരാശിയുടെ നേതാവ് ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ ഭവനത്തിലേക്കും, ജംബുമാലി, സുമാലി എന്നിവരുടെ വീടുകളിലേക്കും പ്രവേശിച്ചു. രശ്മികേതു, സൂര്യശത്രു, വജ്രകായ എന്നിവരുടെ വീടുകളിൽ ഹനുമാൻ എത്തി. ശേഷം ധൂമ്രാക്ഷ, സമ്പാതി, വിദ്യുദ്രൂപ, ഭീമ, ഘന, വിഘന എന്നിവരുടെ വീടുകളും സന്ദർശിച്ചു. ശുകനാഭ, ചക്ര, ശഠ, കപട, ഹ്രസ്വകർണ, ദംഷ്ട്ര, ലോമശ എന്ന രാക്ഷസൻ എന്നിവരുടെ വീടുകളും അവൻ സന്ദർശിച്ചു. യുദ്ധോന്മത്ത, മത്ത, ധ്വജഗ്രീവ, വിദ്യുജ്ജിഹ്വ, വിജയിഹ്വ, ഹസ്തിമുഖ എന്നിവരുടെ വീടുകളിലേക്കും അവൻ ചെന്നു. തുടർച്ചയായി ചാടിക്കൊണ്ട്, ഹനുമാൻ കരാള, പിശാച, ശോണിതാക്ഷ എന്നവരുടെ വീടുകളിലേക്കും പോയി. ഈ മനോഹരമായ ഭവനങ്ങളിൽ അവൻ അവിടവിടെയുള്ള സമൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും കണ്ടു. അങ്ങനെ എല്ലാ വീടുകളും സഞ്ചരിച്ച്, അവസാനം പ്രകാശമുള്ളവൻ, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് എത്തി. വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാൻ, വാനരങ്ങളിൽ സിംഹംപോലെ സഞ്ചരിച്ചവൻ, അവിടെ രാവണന്റെ ഭാര്യമാരെ വിശ്രമിക്കുന്ന നിലയിൽ കണ്ടു; കൂടെ ഭയാനകമായ കണ്ണുകളുള്ള രാക്ഷസ സ്ത്രീകളെയും അവൻ കണ്ടു. രാക്ഷസാധിപന്റെ ഭവനത്തിൽ പലതരം ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന സൈന്യങ്ങളെ, ചിലർ കുന്തവും മുഷ്ടിയും, മറ്റുചിലർ ശക്തിയും തോമരവും കൈവശം വച്ചവരെയും അവൻ കണ്ടു. വിവിധ വർണങ്ങളിലുള്ള, വലിയ വലിപ്പമുള്ള, പലതരം ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാരെയും അതിവേഗവാനരന്മാരെയും അവൻ അവിടെ കണ്ടു. ഉന്നതവംശത്തിൽ ജനിച്ച, സുന്ദരമായ, യുദ്ധകലയിൽ പരിശീലനം നേടിയ, ശത്രുവിന്റെ ആനകളെ വേദനിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള, യുദ്ധത്തിൽ ഐരാവതനോടു തുല്യമായ ആനകളെയും അവൻ അവിടെ കണ്ടു. അവിടെ, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള, മേഘങ്ങൾ പോലെ ഒഴുകുന്നവരും മലകളെപ്പോലെ ഭരിതരായവരുമായ സൈന്യങ്ങളെ ഹനുമാൻ കണ്ടു. ആയിരം സൈന്യങ്ങൾ, മേഘഗർജ്ജനപോലെയുള്ള ശബ്ദങ്ങളോടെ, ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവയും സ്വർണ്ണംകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചവയുമായവ അവിടെ അവൻ കണ്ടു. രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന്റെ ഭവനത്തിൽ, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവരെയും സ്വർണ്ണവലകൾ തടസ്സമാകാത്തവരെയും ഹനുമാൻ കണ്ടു. വായുദേവപുത്രനായ ആ വാനരൻ, വിവിധ ആകൃതിയിലുള്ള പല്ലക്കുകൾ, മനോഹരമായ ലതാമന്ദിരങ്ങൾ, ചിത്രങ്ങളാൽ അണിയിച്ച ഹാളുകൾ എന്നിവയും അവിടെ കണ്ടു. അവൻ മറ്റൊരു കളിമന്ദിരം, മരമാലകളാൽ നിർമ്മിച്ച മലമാതൃകകൾ, ആഹ്ലാദകരമായ പ്രേമമന്ദിരം, ദിനഹാളും കണ്ടു. രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന്റെ പ്രാസാദത്തിൽ ഹനുമാൻ കണ്ടത്, മന്ദരപർവ്വതത്തെപ്പോലെ ഉയർന്ന, മയിലിരിപ്പിടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഒരു ഭവനം. ആ ഭവനം, ധ്വജസ്തംഭങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, അനവധി രത്നങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ ചുറ്റുമുള്ളതും, ദൃഢവും ലക്ഷ്യബോധമുള്ളതുമായ ഘടനയുള്ളതും, സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ ഭവനത്തോടു തുല്യമായതുമായിരുന്നു. രത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശം, രാവണന്റെ തേജസ് എന്നിവകൊണ്ട് ആ പ്രാസാദം സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിലേക്കു തുല്യമായി പ്രകാശിച്ചു. വാനരനായ ഹനുമാൻ അവിടെ സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമിതമായ കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും ദീപ്തമായ പാത്രങ്ങളും കണ്ടു. രത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിതമായ പാത്രങ്ങൾ, മധു, മദ്യം എന്നിവ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞതും മനോഹരവും വിശാലവുമായതും, കുബേരന്റെ ഭവനത്തോടു തുല്യമായതുമാണ് അവിടെ കണ്ടത്. കിങ്കിണികൾ, ഉഡുക്കൾ, മൃദംഗങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മധുരമായ ശബ്ദങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്ന ആ സ്ഥലത്ത് സംഗീതം നിറഞ്ഞിരുന്നു. ഹനുമാൻ ആ മഹാഭവനത്തിലേക്ക് കടന്നു, ചുറ്റുമുള്ള മനോഹരമായ അനേകം ഭവനങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് സുന്ദരിയായ സ്ത്രീകളും, നന്നായി ക്രമീകരിച്ച പ്രാകാരങ്ങളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. അവിടത്തെ ഭവനങ്ങൾ, വേഡുരം, സ്വർണ്ണം എന്നിവകൊണ്ടുള്ള ജാലകങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മഴക്കാലത്തിലെ മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെപ്പോലെയും ഇടിമിന്നലും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞതുമായതും ആയിരുന്നു. അവൻ അവിടെയുള്ള ഹാളുകൾ കണ്ടു—പ്രധാനശംഖങ്ങൾക്കായുള്ള ഹാളുകൾ, ആയുധങ്ങൾക്കും വില്ലുകൾക്കുമുള്ള ഹാളുകൾ, അതുപോലെ മനോഹരവും വിശാലവുമായ ചന്ദ്രഹാളുകളും മലമുകളിലെ മന്ദിരങ്ങളിലും കണ്ടു. ഭവനങ്ങൾ അവയുടെ ഉടമമാരുടെ ശക്തിയാൽ നേടിയതും, വിവിധ ഭൂതങ്ങൾ ഭരിക്കുന്നതും, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആദരിക്കുന്നതും, ദോഷരഹിതവുമാണ്. മായൻ തന്നെ നിർമ്മിച്ചതുപോലെയുള്ള, ഭൂമിയിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമഗുണങ്ങളുള്ള, ലങ്കാധിപതിയുടെ ഭവനങ്ങൾ അവൻ കണ്ടു. പിന്നീട് ഹനുമാൻ കണ്ടത് ഒരു ഉയർന്ന ഭവനം—മേഘക്കൂട്ടംപോലെയുള്ള ആ ഭവനം സ്വർണ്ണംകൊണ്ടു മനോഹരമായതും രാക്ഷസാധിപന്റെ ശക്തിക്ക് യോജിച്ചതും, സമാനതയില്ലാത്തതും ആയിരുന്നു. ഭൂമിയിൽ സ്വർഗ്ഗംപോലെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന, അഗ്നിപോലെ ദീപ്തിയുള്ള, അനേകം രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു ചിതറിക്കപ്പെട്ടതും വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളുടെ പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ടു മൂടപ്പെട്ടതും, പർവ്വതശിഖരത്തെപ്പോലെ പൊടിപടർന്നതുമായതും ആ ഭവനമായിരുന്നു. അവൻ അനേകം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, ധാതുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ പർവ്വതശിഖരങ്ങൾപോലെയും ആകാശത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങളും ചന്ദ്രനും പോലെ മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മേഘങ്ങളാൽ അണിയിച്ച ഭവനവും കണ്ടു. ഭൂമി പർവ്വതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, പർവ്വതങ്ങൾ വൃക്ഷങ്ങളുടെ കാനോപികളാൽ സമൃദ്ധമായതും, വൃക്ഷങ്ങൾ പുഷ്പങ്ങളുടെ കാനോപികളാൽ നിറഞ്ഞതും, പുഷ്പങ്ങൾ കേശരങ്ങളാലും ദളങ്ങളാലും സമൃദ്ധമായതുമാണ്. വെളുത്ത ഭവനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ പുഷ്പങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ കുളങ്ങളും, കേശരങ്ങളുള്ള താമരകളും, അത്ഭുതകരമായ വനങ്ങളും, തടാകങ്ങളും അവിടെ കാണാം. ഇങ്ങനെ ഹനുമാൻ ലങ്കയുടെ ഭവനങ്ങൾ, ഐശ്വര്യങ്ങളും, സമൃദ്ധിയും, അത്ഭുതങ്ങളും എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ചു, രാമകാര്യസിദ്ധിക്കായി അവിടെയെല്ലാം സംശോധനം നടത്തി.