സുഖകരമായ കുന്നിനിറങ്ങളിലെയും വിശാലമായ ഗുഹകളിലെയും എല്ലാ ദിക്കുകളിലും രാവണനും സീതയും ഒളിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് സൂക്ഷ്മമായി അന്വേഷിക്കണമെന്ന് സുഗ്രീവൻ വാനരസേനയെ ആജ്ഞാപിച്ചു. അതിൽനിന്ന് അറുപത്തിയൊന്ന് യോജനങ്ങൾ അകലത്ത്, വരുണന്റെ ആധിപത്യത്തിലുള്ള, പൊന്നുപോലെയുള്ള ശിഖരങ്ങളാൽ ഭസുരമായ വലിയൊരു മലയായ വരാഹപർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെയാണ് പ്രാച്യജ്യോതിഷം എന്ന സ്വർണ്ണനഗരം, ദുഷ്ടചിത്തനായ നരകാസുരൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലം. ആ മനോഹരമായ മലനിരകളിലും വിശാലമായ ഗുഹകളിലും രാവണനും സീതയും ഒളിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് വീണ്ടും അന്വേഷിക്കണം. അതിനപ്പുറം, അകത്തു പൊന്നുപോലുള്ള ആ മഹാമലയുടെ അകത്തളങ്ങൾക്കപ്പുറം, മുഴുവൻ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മറ്റൊരു വലിയ മലയും അനേകം നീരുറവുകളും ഉണ്ട്. അവിടെയാകെ ആനകളും പന്നികളും സിംഹങ്ങളും കടുവകളും തങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനത്തിൽ ആഹ്ലാദിച്ചുകൊണ്ട് മുഴങ്ങുന്നു. അവിടെ ദേവേന്ദ്രൻ, ദേവരുടെ രാജാവും വൃത്രസംഹാരിയും, ദേവന്മാർക്കാൽ അഭിഷിക്തനായ മഹിമയുള്ള മലയാണ് മേഘമല. അതിനപ്പുറത്താണ് മഹേന്ദ്രൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന, അറുപതിനായിരം പൊന്നുപോലുള്ള മലകൾ. ഉദയസൂര്യനിന്റെ വർണ്ണത്തിൽ ഭാസുരമായ ഇവ, മുഴുവൻ പൊന്നുപോലെയുള്ള പുഷ്പിതവൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവയുടെ നടുവിൽ രാജാവായ മെരു എന്ന പരമപർവ്വതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ദയാമയനായ സൂര്യദേവനിൽനിന്ന് അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച മല. സൂര്യൻ അന്നേരം മെറുവിനോട് പറഞ്ഞു: “നിനക്കാശ്രയമാകുന്ന എല്ലാവരും എന്റെ കൃപയാൽ പകലും രാത്രിയും പൊന്നുപോലെയാകും.” അവിടെ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും അസുരന്മാരും സ്വർണ്ണഭാസുരരായി ഭക്തിപൂർവം വസിക്കും. വിശ്വദേവന്മാർ, വസുക്കൾ, മറുത്ഗണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ദിവ്യപ്രകൃതി, പടിഞ്ഞാറൻ സംധ്യയെത്തി പരമപർവ്വതമായ മെറുവിൽ എത്തുന്നു. സൂര്യൻ അതിനുമേലുള്ള പത്ത് ആയിരം യോജനങ്ങൾ അർദ്ധമുഹൂർത്തത്തിൽ കടന്ന് ആ മലയുടെ ശിഖരത്തിൽ എത്തുന്നു. അവിടെയാണ് ദിവ്യമായ, സൂര്യനുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, വിശ്വകർമാവിനാൽ നിർമ്മിതമായ മഹത്തായ മണ്ഡപം. പലതരം വൃക്ഷങ്ങളാൽ ഭംഗിയാർന്നതും അനേകം പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞതുമായ മഹാസ്വരൂപിയായ വരുണന്റെ ഭവനവും അവിടെയാണ്. മെരു പർവ്വതത്തിന്റെയും അസ്തമയസ്ഥലത്തിന്റെയും ഇടയിൽ, പത്തുതണ്ടുകളുള്ള ശുദ്ധസ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിതമായ അത്ഭുതകരമായ ഒരു താളവൃക്ഷവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയുള്ള കോട്ടകളിലും തടാകങ്ങളിലും നദികളിലുമായി രാവണനും വൈദേഹിയും ഒളിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് അന്വേഷിക്കണം. അവിടെ, തപസ്സിൽ ശുദ്ധനായ, ധർമ്മജ്ഞനായ, ബ്രഹ്മാവിനോട് തുല്യനായ മെറുസാവർണി എന്ന മഹർഷി വസിക്കുന്നു. സൂര്യനുപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ആ മഹർഷിയെ സസംബ്രം വന്ദിച്ച് സീതയുടെ വിവരം ചോദിക്കണം. ഇവിടവരെ, രാത്രിയുടെ അവസാനം, എല്ലാ അന്ധകാരം നീക്കി, ജീവജാലങ്ങളുടെ ലോകത്തിന്റെ അതിരായ മലയിൽ സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നു. ഈയിടവരെ മാത്രം നിങ്ങൾക്ക് പോകാൻ കഴിയും; അതിനപ്പുറം, സൂര്യപ്രകാശം ഇല്ലാത്ത അതിരില്ലാത്ത പ്രദേശം ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല. വൈദേഹിയുടെ സ്ഥലം, രാവണന്റെ വാസസ്ഥലം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കിയ ശേഷം അസ്തമയപർവ്വതം വരെ എത്തി, ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ തിരിച്ചു വരണം. ഒരു മാസത്തിനപ്പുറം താമസിച്ചാൽ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും; നിങ്ങളോടൊപ്പം എന്റെ ധൈര്യശാലിയായ അച്ഛനുമാണ് പോകുന്നത്. നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം ശ്രവിക്കണം; ഈ ബലശാലിയായ വ്യക്തി, എന്റെ അച്ഛൻ, നിങ്ങളുടെ ഗുരുവാണ്. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ധൈര്യശാലികളും വിശ്വസ്തരുമാണ്; അവനെ മാനദണ്ഡമാക്കി പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിലേക്ക് നോക്കണം. സീതയെ കണ്ടെത്തിയാൽ നമ്മുടെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാകും; അതിനായി എന്തെങ്കിലും മറ്റൊരു ഉചിതമായ മാർഗ്ഗം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ദേശം, കാലം, ആവശ്യകത എന്നിവ പരിഗണിച്ച് ആലോചിക്കണം. സുഗ്രീവന്റെ ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം കേട്ട ശേഷം, സുഷേണന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വാനരർ, കൃതജ്ഞതയോടെ രാജാവിനെ വന്ദിച്ച്, വരുണന്റെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള ആ പ്രദേശത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഇതുവരെ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പത്തിമൂന്നാം സർഗ്ഗം ശ്രവിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട്, സുഗ്രീവൻ തന്റെ അച്ഛനുമായി ആലോചിച്ചു, വീരനായ ശതബലിയെ പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിലേക്ക് അയച്ചു. അന്നേരം, സകലവാനരരിലും പ്രഗത്ഭനായ രാജാവ്, രാമനും തനിക്കുമുള്ള ഹിതം ഉദ്ദേശിച്ച് ആശംസകൾ പറഞ്ഞു. അങ്ങിനെ, ഒരു ലക്ഷത്തോളം വനവാസി വാനരന്മാരെയും വൈവസ്വതപുത്രന്മാരെയും കൂട്ടി, തന്റെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ഹിമാലയപർവ്വതങ്ങൾ അലങ്കരിക്കുന്ന മഹത്തായ വടക്കേ ദിക്കിലും രാമപത്നിയായ സീതയെ നിങ്ങൾ എല്ലാ ദിക്കിലും അന്വേഷിക്കണം. ഈ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി ദശരഥപുത്രന്റെ പ്രിയവധുവിനെ കണ്ടെത്തിയാൽ, നമ്മുടെ കടമ നിർവ്വഹിച്ചവരായി, സഫലരായിരിക്കും. മഹാത്മാവായ രാഘവൻ നമ്മോട് വലിയ ഉപകാരം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; അതിന് പ്രതിഫലം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞാൽ നമ്മുടെ ജന്മം സഫലമാകും. ആരെങ്കിലും ഒരു പ്രാർത്ഥകന്റെ അഭിലാഷം നിറവേറ്റുമ്പോൾ—even if that person has done nothing for him—അവന്റെ ജന്മം സഫലമാണ്; മുൻപ് ഉപകാരിച്ചവനു പ്രത്യുപകാരമൊരുക്കുമ്പോൾ അതിൽ കൂടുതൽ സഫലമല്ലേ? ഈ നിർണ്ണയം ഉറപ്പിച്ച്, നമ്മുടെ പ്രിയവും ഹിതവും അന്വേഷിക്കുന്ന നിങ്ങൾ ജാനകിയെ കണ്ടെത്താൻ പരിശ്രമിക്കണം. ശത്രുനഗരികളെ ജയിച്ച രാമൻ എല്ലാ ജീവികളിലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനും നമ്മുടെ സ്നേഹവും നേടുന്നവനുമാണ്. നദികളും പർവ്വതനിരകളും ഉൾപ്പെടെ ഈ ദുഷ്കരമായ പ്രദേശങ്ങൾ മുഴുവൻ നിങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയും ധൈര്യവും സാമർത്ഥ്യവും ഉപയോഗിച്ച് അന്വേഷിക്കണം.